Een ei hoort er bij

IMG_5022

“Breek de dag, tik een eitje” en  “Een ei hoort erbij”

Allemaal kreten die we vast allemaal nog wel kennen uit vervlogen jaren. Het geeft aan dat we al jaren bezig zijn met eieren. Zeker afgelopen jaren is het ei onder vuur komen te liggen: is het nu wel zo gezond?

Eieren maken al vele honderden jaren een groot deel uit van het voedsel van mensen. Alleen al in Nederland worden jaarlijks meer dan 10 miljard eieren geproduceerd. Wij mogen ons gerust dan ook een echt “ei-land” noemen. Gemiddeld eten we per persoon jaarlijks zo’n 180 eieren. Ongeveer drie kwart daarvan zijn hele eieren, de rest wordt verwerkt in baksels, gerechten en sauzen.

Dat het ene ei het andere niet is, heeft te maken met de verschillende manieren hoe kippen worden gehouden, het zogeheten houderij-systeem. Kippen die consumptie-eieren leggen heten legkippen. Zij leven in verschillende omstandigheden. In Nederland kennen we vier hoofd-houderij-systemen:

  1. Kooihouderij
  2. Biologische houderij
  3. Scharrelhouderij
  4. Scharrelhouderij met vrije uitloop

Er gelden voor deze houderijen strenge regels die door de EU (Europese Unie) wettelijk zijn vastgelegd. Deze regels gelden dus voor ieder EU-land. Ruim 80% van de eieren die in de Nederlandse winkels en supermarkten worden verkocht, zijn scharreleieren. Waarvan ongeveer 5% afkomstig is van kippen met vrije uitloop, en ongeveer 3 % biologisch is. Een gemiddeld ei van de kip weegt rond de 66 gram. We kunnen eieren kopen in verschillende formaten. Deze formaten zijn net als bij kledingmaten, aangegeven als S, M, L, XL en DD.

  • S = een ei van minder dan 53 gram
  • M = een ei dat tussen de 53-63 gram weegt
  • L = een ei van rond de 63-73 gram
  • XL = een ei van 73 gram of meer
  • DD = een ei met de zogeheten dubbeldooier, een ei met twee dooiers.

Jonge kippen leggen de kleinste eieren. De kleur van de schalen hangt samen met het ras van de kip. Kippen met roze oorlellen leggen bruine eieren, kippen met witte oorlellen leggen over het algemeen witte eieren.

Ei code

De EU heeft naast wettelijke regels voor het houden van kippen ook een speciale code wettelijk vastgesteld. Via een speciale code op een ei kunnen zowel consument als leverancier aflezen waar het ei afkomstig is, de kwaliteit van het ei en hoe de kip is gehouden. Deze stempel komen we tegen op ieder ei. Het bestaat uit zeven of meer cijfers en letters. Het eerste cijfer staat voor het leefsysteem van de kip.

  • 0 = biologisch
  • 1 = vrije uitloop
  • 2 = scharrelei
  • 3= kooi ei

De volgende twee letters staan voor het land van herkomst, in ons geval is dit dus NL.

De volgende vijf cijfers van de code geeft aan waar het ei vandaan komt, het is een registratienummer van de houderij/ legpluimvee bedrijf. Eventuele extra cijfers geven een stalnummer aan.

We kennen tegenwoordig enorm veel soorten eieren. Biologisch, scharrel, vrije uitloop, kooi… wat houdt dit nu in?

Kooi eieren

Binnen een grote stalruimte leven drie tot vijf legkippen in een kooi. Een kip heeft beschikking over minimaal 550 cm2 vloeroppervlak. De vloer van deze kooien bestaat uit gaas wat licht hellend is. Hierdoor rollen eieren die worden gelegd naar een lopende rolband waar de eieren worden opgevangen en verwerkt. Het geeft een kip weinig leefruimte waardoor sommige situaties erbarmelijk zijn te noemen. Pas sinds 2012 zijn er aangepaste kooien verplicht en mogen “ oude kooien” niet meer worden gebruikt. Deze manier van eieren produceren wordt gezien als meest dieronvriendelijk. Lees er meer over op www.wakkerdier.nl

Biologische eieren

Deze eieren komen van kippen die worden gehouden in stallen. Ze hebben een betere leefruimte en staan met maximaal zes kippen per vierkante meter .De uitloopruimte moet minstens vier vierkante meter per leghen zijn. De kippen krijgen biologisch voer en de snavels worden intact gehouden .

Vrije uitloop eieren

Deze kippen hebben de gehele dag beschikking en toegang tot een buitenverblijf. De uitloopvlakte moet wat begroeid zijn en iedere kip moet beschikking hebben over tenminste 4 m2 meter. Er zijn ook biologische vrije uitloop eieren verkrijgbaar. Deze eieren zijn afkomstig van kippen die biologisch worden gehouden en een vrije uitloop hebben.

Scharreleieren

Deze eieren zijn afkomstig van kippen die worden gehouden in scharrelstallen. Hier kunnen de kippen zich vrij bewegen. Er ligt strooisel of zaagsel op de vloer en er zijn legnesten aanwezig. In de scharrelstal mogen maximaal negen legkippen per m2 worden gehouden.

Eieren gezond?

Er is de afgelopen jaren flink wat af gediscussieerd over de gezondheidsvoordelen voor de mens van het ei. Laten we voorop stellen dat eieren een zeer gezonde bron zijn van tal van belangrijke voedingsstoffen. Een ei bevat per stuk gemiddeld 75 kcal (315 kj),en heeft een hoog eiwitgehalte: 6,8 gram. Daarnaast levert het ongeveer 5 gram vet, waarvan het meeste in de dooier schuilt. Een ei bevat ongeveer 1,7 verzadigd vet ,ongeveer 42% van het vet is verzadigd.

Het geeft geen problemen zolang je dit met mate nuttigt en verder gevarieerd eet. Er is afgelopen jaren veel gezegd over het cholesterol gehalte in een ei. Dit zou ,zeker bij een grote consumptie zorgen voor tal van gezondheidsklachten. Mede hierom werd geadviseerd niet meer dan twee eieren per week te consumeren. Inmiddels is deze stelling bijgesteld. In Nederland is er geen wettelijk vastgestelde cholesterol-inname per dag. In verschillende andere landen ligt dit rond de 300 mg per dag. We kunnen ook hier dus gerust uitgaan dit maximum per dag, gecombineerd met een zeer geringe inname van andere producten met een hoog cholesterol-gehalte. De eidooier bevat het cholesterol, het eiwit is geheel vrij van cholesterol. Een eidooier bevat gemiddeld zo’n 200 mg cholesterol. Je kunt dus gerust zo’n drie tot vier eieren per week nuttigen. Eiwitten kunnen dagelijks worden gegeten (bijvoorbeeld in een mousse verwerkt) Lust je nu iedere dag graag een eitje, zorg er dan voor dat je de inname van andere producten  een cholesterol gehalte minimaal blijft. Denk daarbij aan vleeswaren, kaas, (harde) boter en margarine.

IMG_8220

Zeer belangrijk voor onze gezondheid is om er zeker van te zijn dat de eieren VERS zijn. Bedorven eieren herken je gelukkig al wel vrij snel aan de geur, maar soms zijn bedorven eieren ook minder goed te herkennen. Om erachter te komen of een ei nog vers is, zijn er vele trucjes.

Vers-ei

( afbeelding: infographic designer)

De meest efficiënte manier is om het ei in koud water te leggen. Het ei is oud als de bolle kant sterk omhoog komt drijven. Dit komt door de luchtkamer van het ei: deze wordt groter, naarmate het ei ouder word. Het ei moet, als je hem openbreekt, een stevige en ronde dooier bezitten en een vrijwel doorzichtig eiwit wat niet tot weinig uitloopt. Ziet de eidooier troebel en zit het vast gekleefd aan de schaal, gooi het ei dan weg. Let ook op de eischalen. Zorg ervoor dat er geen kleine stukjes schaal in het ei achterblijven zodra je ze hebt gebroken. Aan de schaal kleven ook veel bacteriën.

De meest bekende, en veelbesproken bacterie als het komt bij eieren, is de salmonella bacterie. Dit is een darmbacterie die via besmet voedsel jaarlijks meer dan 50.000 slachtoffers maakt. Het risico bij een ei is het grootst, als je het ei niet (of niet voldoende) verhit en rauw eet. De bacterie leeft in de darmen van varkens en pluimvee en verspreidt zich via de ontlasting.

Doordat het vermenigvuldigen van de bacterie ongeveer zo’n drie dagen kan duren, kunnen de klachten ook pas in een veel later stadium tot uiting komen. De meest voorkomende zijn: diarree, buikpijn/krampen, hoofdpijn, rillingen, lichte koorts, misselijkheid, slaperig en vermoeid en zelfs overgeven. Na een besmetting kun je nog maandenlang drager zijn zonder enige klachten. Een salmonella bacterie is zelden dodelijk, maar het kan er wel toe leiden als de klachten niet serieus worden genomen. Er kunnen nierfuncties uitvallen en we kunnen uitdrogen .Een flinke besmetting wordt dan ook behandeld met een antibioticakuur. Gelukkig is dit bij een lichte besmetting niet nodig. Dan volstaat rust en veel drinken.

Er heerst nogal wat verwarring over het wel/niet eten van een rauw ei. Er word veel beweerd en gezegd dat een rauw ei altijd gevaren geeft. Dit is gedeeltelijk waar: als je je gezonde verstand gebruikt en de nodige voorzorgsmaatregelen in acht neemt, is het eten van een rauw ei niet gevaarlijk, zelfs erg gezond. Als we eens teruggaan in de tijd, dan zien we dat onze voorvaderen ook dagelijks hun dag startte met twee gebroken rauwe eieren, direct van de schaal naar de mond gebracht. Ook topsporters gebruiken veel eieren rauw in hun sportvoeding. Het is ontzettend belangrijk dat je ervoor zorgt dat het ei vers is, van goede komaf is en er goed en onbeschadigd uitziet. Geen barsten, geen stukjes van de schaal af. Kies liefst voor verse eieren direct van de boer van het land of nog beter: als je de gelegenheid hebt om ze te houden, ga zelf een paar kippen houden die je dagelijks van je verse eieren voorziet.

Een lekkere en gezonde manier om aan je dagelijkse eiwitten te komen is om bijvoorbeeld van stijfgeklopte eiwitten een mousse te maken. Dit rauw gegeten ,en dus gemaakt van echt verse eieren is een gezonde aanvulling. Probeer dit recept eens!

Karamel mousse

Dit heb je nodig:

  • drie eiwitten van drie verse eieren (dooiers scheiden)
  • vier eetlepels ery-pure erythritol suiker
  • enkele druppels greensweet-stevia karamel

Zo maak je het:

  • Klop de eiwitten goed stijf, zodat je de kom om kunt keren. Voeg de suiker toe en klop opnieuw goed door. Voeg de druppels toe en klop door. Zet de mousse ongeveer 10 minuten in de vriezer, serveer dan direct. Strooi er eventueel nog wat bruine basterdsuiker overheen, het recept om zelf bruine basterdsuiker te maken vind je hier 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *