Geniet van de herfst ( groenten!!!)

IMG_1440

HOERA! Het is Oktober, mijn grote favoriete maand! Niet alleen omdat de herfst dan echt losbarst, maar vooral om de heerlijke herfstgroente! Mijn “ liefde” is dan ook op zijn best, en meest smaakvol. Liefde? Haha, ja, mijn grote liefde, genaamd POMPOEN. We kennen pompoenen vooral als onderdeel van Halloween, maar afgelopen jaren zijn we hem in Europa gelukkig ook meer gaan ontdekken als culinair hoogstandje. Afgelopen drie/ver jaar zagen we steeds meer soorten in de supermarkt, eng inmiddels verkoopt AH zelfs al diverse soorten. Daar kan ik echt heel blij van worden!

Maar er zijn natuurlijk nog veel meer lekkere echte herfstgroenten! Ik geef hieronder een overzicht van de herfstgroenten die nu ( Oktober 2017) weer volop verkrijgbaar zijn! Hoe gezond zijn ze? 

SAM_2700

POMPOEN!!!!!!!!

Ik maak er niet bepaald een geheim van dat ik pompoen-verslaafd ben. Ik eet ze iedere dag als onderdeel van mijn twee kilo groente-per-dag-menu. Ik ben in het bijzonder verzot op de kobucha pompoen. Klik hier, om alles over deze bijzonder lekkere pompoen te weten te komen. Wil je meer lezen over pompoen, de soorten en de wetenswaardigheden? Klik hier. 

Pompoen is knetter-gezond. Zeker als je de schil er gewoon lekker om laat zitten. De meeste pompoenen kun je gewoon met huid en haar opeten. In de schil zit, net als bij bijvoorbeeld appels, de meeste voedingswaarden. Zonde dus, om dat weg te gooien. Bovendien krijgt je zelfgemaakte pompoensoepje een betere kleur.  Pompoen 

 is rijk aan vitaminen A, C, E, B6, B11 (foliumzuur) en mineralen zoals kalium, calcium, magnesium, ijzer en fosfor. … Foliumzuur (B11) is een belangrijke speler in het vitamine B-complex en zorgt voor een gezond zenuwstelsel en een sterk immuunsysteem.

Wat kunnen we ermee?

Naast pompoensoep en een pompoentaart kunnen we er bijvoorbeeld ook koekjes, cake, gebak en “ snoepjes” mee maken. Maar ook in gerechten kunnen we flink op avontuur. Vervang bijvoorbeeld aardappelen eens met pompoen. Van de kabocha pompoen kun je een perfecte puree maken, waar niet eens ( haver of andere melkvervanging) melk aan toegevoegd behoeft te worden omdat het gekookte vruchtvlees een zeer smeuïge structuur krijgt. Maak eens een pompoen stamppot van gestoomde broccoli, lekkere verse kruiden en een hokkiado pompoen. Zoals jullie weten ben ik dol op puree, en eet dit dagelijks. Met pompoen als hoofdingrediënt kun je talloze gestoomde groente en peulvruchten toevoegen. Dit kun je zo gek maken als je zelf wilt, door meerdere of één groente toe te voegen.  Deze puree kun je in de koelkast zeker twee dagen bewaren, koud is de puree een zeer gezonde snack voor de lekkere trek! 

Meer inspiratie opdoen? Klik hier om naar het overzicht te gaan van alle pompoenrecepten op de website

spruiten

SPRUITEN

Spruiten worden vooral in de herfst/wintermaanden gegeten. Maar omdat ze tegenwoordig vrijwel het gehele jaar door verkrijgbaar zijn, worden ze steeds vaker ook het gehele jaar door gegeten. Helaas is het spruitje van vroeger het spruitje van nu niet meer. Dit hebben we wederom weer te danken aan de veredeling (het knutselwerk) waarin spruiten minder scherp van smaak zijn gemaakt omdat we dat nooit zo konden waarderen (denk aan de spruitjeslucht van vroeger!) Spruiten werden in 1821 voor het eerst geteeld in Brussel. Het werd erg veel in de wintermaanden gegeten. In Engeland heten spruiten nog steeds “Brussels Sprouts” vanwege de herkomst. Spruiten worden in Europa vooral verbouwd in Frankrijk, Engeland en Nederland. Dus ja: we zijn echt wat je noemt een spruitjes-land. De belangrijkste teeltgebieden in Nederland zijn Zuid-Holland, Zeeland en Groningen. Spruiten zijn de okselknoppen van de spruitkool, de groente van de volle grond. De echte spruitentijd begint tegenwoordig al half Augustus en eindigt rond eind Maart. Wil je meer lezen over spruiten? Klik hier. 

We weten wel dat spruiten best gezond zijn, maar hoe gezond weten maar weinig mensen.

Een kleine opsomming per 100 gram spruitjes:

  • 5 gram koolhydraten
  • 0,5 gram vet
  • 4 gram eiwitten
  • 0,12 mg vitamine B1
  • 0,12 mg vitamine B2
  • 150 (!) mg vitamine C

Zoals je ziet bevatten spruiten ontzetten veel vitamine C. Dit maakt het gerust tot een superfood. Spruiten bevatten tevens glucosinolaten, wat kanker remmend kan werken. Onderzoeken zijn nog in volle gang. Maar vast staat, dat spruiten zeer gezonde bommetjes zijn. Ze zijn ook rijk aan kalium en fosfor.

WAT KUN JE ERMEE?

Spruiten kun je in feite wel rauw eten, maar het is niet aan te raden. Het verteert erg moeilijk, waardoor wij last kunnen krijgen van maag en darmen. Vroeger werden spruiten “ tot snot” gekookt en ontstond ook de welbekende spruitjeslucht die soms dagen in huis bleef hangen. in 2009 deed de Universiteit van Wageningen een onderzoek naar het “ kapot” koken van voedingsstoffen van diverse groenten en daaruit bleek dat hoe korter je kookt, hoe meer voedingswaarden er behouden bleven. En dat koolsoorten, waaronder spruiten hooguit 5-8 minuten kooktijd nodig hadden om het voor ons maag/darmstelsel beter verteerbaar te maken. Bottom line: kook koolsoorten nooit langer dan 10 minuten. Dit is ruim voldoende, en bewaar je de meeste voedingswaarden.  Spruiten zijn enorm veelzijdig! Klik hier voor voor inspiratie op te doen! 

SAM_1180-1200x800

PREI

Nog zo’n grote favoriet van mij die geen dag ontbreekt in mijn menu!  Prei behoort tot de lookfamilie waartoe ook ui, bieslook en knoflook behoren. Er zijn twee soorten prei: winterprei en zomerprei. Winterprei is dikker en steviger dan zomerprei Prei is een van de bekendste en meest gegeten groente in Nederland. Het wordt niet geteeld in kassen, maar buiten in de volle grond. Omdat prei ook voornamelijk uit Nederland komt is de klimaatbelasting van prei laag. Prei is het hele jaar door verkrijgbaar, maar vanouds was prei een echte herfst- en wintergroente Ik hou voornamelijk van de herfst-prei! Die zijn dikker en daardoor ( vind ik) veel smaakvoller. Prei is ook alweer zo knettergek-gezonde groente. Het is rijk aan vitaminen, mineralen, en bevat aardig wat vitamine C. Het blinkt ook uit in calcium. 

Je kunt erg veel kanten op met prei. De gehele prei, dus het witte en het groene gedeelte, is eetbaar. Prei heeft een pittige smaak en geeft bij het koken een kenmerkende geur af. Prei kan worden gekookt, gestoomd, gestoofd of gebakken. Prei, gesneden in ringen is erg geschikt om te roerbakken, in ovenschotels, in pastagerechten, soep en zelfs op pizza’s. Ook in een quiche kan prei goed gebruikt worden.In de koelkast is prei zo’n 2-3 weken houdbaar. Kant-en-klaar gesneden prei moet je niet langer dan een dag in de koelkast bewaren.

IMG_5118

BROCCOLI

Tja…   Wat kan ik nog meer vertellen over dit superfood? Het is inmiddels algemeen bekend, dat broccoli zoveel goede voedingsstoffen bevat dat het gerust als één van de gezondste groente ter wereld bestempeld mag worden. Broccoli is een groente die verwant is aan de bekende bloemkool. Van broccoli worden de nog gesloten bloemknoppen gegeten,van bloemkool zijn dat de aanlegsels van de bloemknoppen. Broccoli wordt voornaam verkocht als stronk,verpakt in plastic ,of in plastic folie. In de biowinkel vind je ze naast onbespoten en biologisch geteeld ook zonder verpakking. Broccoli is een kruisbloemige groente en is één van de krachtigste groenten waarvan bekend is en bewezen dat het ons kan beschermen tegen kanker. Andere groenten van de ” familie kruisbloem” zijn naast bloemkool ook spruitjes, boerenkool, koolraap, kool en bladkool,snijbiet en waterkers. Broccoli bevat ook  sulfarafaan: dit is een zeer sterk indirect werkende antioxidant. Dit houdt in dat de werking van deze stof tot ontplooiing komt wannee r de groente wordt bewerkt,zoals gesneden en gekookt.Dat klinkt wat tegenstrijdig,maar broccoli kun je dus het beste snijden en koken,om zo het meest te profiteren van deze supersterke antioxidant. Dit geldt overigens ook voor de rest van de familie kruisbloem. Bij het snijden gaan groenten zich verweren door glucosinolaten aan te maken en dat is gunstig ,het beschermt niet alleen de plant maar ons ook tegen kanker en veroudering. Echter hebben de stronken ongeveer twee dagen nodig om in gesneden vorm de maximale hoeveelheid glucosinolaten aan te maken en het is dan ook het beste om de broccoli twee dagen voor gebruik te snijden.

Je kunt broccoli rauw eten, gekookt, gestoomd, gebakken…..kortom, ontzetten veelzijdig! Zet hem, net als ik iedere dag op je menu! Meer lezen over broccoli? Klik hier Meer inspiratie opdoen? Klik hier!

SAM_2829

KOOLRAAP

Ik geef toe, dat ik hem ook pas dit jaar heb ontdekt. Eerder liep ik hem straal voorbij, want tja…onbekend maakt nu eenmaal onbemind. Maar nu dat ik hem dan echt heb ontdekt, weet ik wat ik al die jaren heb gemist! Zoals velen wel kunnen raden, is koolraap familie van de kool. In tegenstelling tot andere koolsoorten, groeit deze dikbuikige knol onder de grond. De koolraap is naar alle waarschijnlijkheid ontstaan uit een kruising tussen een kool en een knolraap. Koolraap wordt dan ook erg vaak verward met knolraap, maar het zijn twee totaal verschillende plantenwortels. De koolrapen die wij in Nederland het meeste tegenkomen zijn groen/geel en hebben een ruwe schil. Het “ vlees” is zeer mild, zoet en aromatisch. Ik vergelijk het nog het meest met een flespompoen, maar dan iets kruidiger van smaak. De smaak was voor mij echt verrassend! Ik ben de grootste pompoen freak die er is voor te stellen, en de smaak van koolraap komt erg in de buurt. Dus voor mij is de koolraap absoluut een blijvertje. Koolraap is een typische herfst/wintergroente en we zien ze dan ook vooral in de herfst en winterperiode in de winkel. Je kunt de knol in zijn geheel eten, en ook rauw . Koolraap is net als andere knollen super-gezond. Het is zeer rijk aan magnesium, ijzer, zink, en kalium. en het is zeer rijk aan vitamine C. Koolraap kun je rauw eten. Meer lezen over de koolraap? Klik hier! 

IMG_6503

BLOEMKOOL

Nog steeds de populairste groente in Nederland! Bloemkool is een groente die tot de koolsoorten behoort uit de kruisbloemenfamilie. Bloemkool bestaat, dit in tegenstelling tot broccoli, nog uit ongedifferentiëerde bloemknoppen. Er zijn rassen met witte,paarse, groene en zelfs oranje bloemkolen. Oorspronkelijk is bloemkool afkomstig uit Azië en is via Italië en Turkije Europa binnen gekomen. In Noord Europa groeien de kolen prima.Bloemkool is niet zomaar gezond. Het bevat bijvoorbeeld extreem veel vitamine C. Daarnaast behoort bloemkool tot het soort groente met het hoogste percentage aan calcium. Let echter op: deze calcium is vooral terug te vinden in de groene bladeren om de bloemkool heen gesloten. Gooi deze dus nooit weg! Erg veel mensen zijn zich helemaal niet bewust van het feit dat deze bladeren ook gewoon eetbaar zijn. Zeker rauw gegeten zijn deze bladeren zeer rijk aan calcium. Indien je ze toch liever kookt, kook ze dan zo kort mogelijk.  Een overzichtje van wat een bloemkool in zijn jasje heeft:

Energetische waarde

95 kJ

Koolhydraten

3 gram

Eiwit

2 gram

Vet

0,3 gram

Vitamine C

80 mg 

Vitamine B1

0,05 mg

Vitamine B2

0,07 mg

Caroteen

0,03 mg

Calcium

20 mg

IJzer

0,5 mg

Niet slecht toch? Bloemkool is afgelopen jaren enorm hip geworden ter vervanging voor bijvoorbeeld gist, meel en pasta. In de veganistische en koolhydraat-arme keukens is de bloemkool dan ook een graag geziene gast. Meer lezen over bloemkool? Klik hier!  Meer inspiratie opdoen? Klik hier! 

SAM_2915-1200x800

TAMME KASTANJES

Ik denk dat iedereen ze wel heeft: herinneringen aan het rapen van tamme kastanjes in het bos tijdens de herfstperiode. Ik vond dat als kind een ware happening, het had iets magisch voor mij. Ik zie mezelf nog lopen als drie jarig meisje, kaplaarsjes aan, gewapend met mijn zandemmertje in mijn kleine handjes. Mijn vader voorop, mijn broer en ik als kleine eendenkuikens achter hem aan gestapt. Mijn vader raapte de kastanjes die nog in zijn stekelige omhulsel zaten, wij mochten de reeds uit de vel gekomen kastanjes van de grond rapen. Met hele emmers vol kwamen we weer thuis, en kon het knutselen beginnen. Mijn moeder moest iedere herfstperiode overal “ spinnenwebben” gemaakt van de kastanjes voor de ramen hangen. 

Helaas deed mijn moeder niets met de kastanjes in de keuken. Mijn moeder is helaas niet zo erg culinair ingesteld.

Dit resulteerde, dat ik pas veel later ontdekte hoe verrukkelijk ze zijn.

Tamme kastanjes zijn vruchten van de tamme kastanjeboom. Deze zijn goed herkenbaar aan de lange grof gezaagde lancetvormige bladeren.De bladeren zijn glanzend donkergroen van kleur aan de bovenzijde, de onderzijde is ietsje lichter. Na het uitlopen van de bladeren verschijnen de mannelijke bloemen die als een soort parelsnoer aan rechtopstaande lange katjes verbonden zijn. De vrouwelijke bloemen vinden we aan de basis van de katjes.

Vliegen, kevers en bijen zijn de bestuivers van de tamme kastanje. De mannelijke bloemen verspreiden een geur uit die kevers aanlokt, op de stempel bevindt zich een zoet smakend druppeltje nectar.

In Nederland en België komen de bomen veelvuldig voor in het wild, en een zeer bekend beeld: op oude landgoederen. Vooral in het Zuid-Oosten van Nederland zijn vrij veel oudere tamme kastanjebomen te vinden.

Aan een rijpe vrucht blijft vaak de mannelijke aarvormige bloeiwijze zitten. De vrucht, de tamme kastanje zoals we ze kennen, zijn leerachtige, glanzend bruine noten. Meestal zitten er drie bijeen in een geelbruine gesettelde cupola ( het omhulsel, ook wel vruchtbeker genoemd) Deze openen zich met vier kleppen. Wil je meer lezen? Klik hier om naar het volledige artikel te gaan!

SAM_2931

PADDENSTOELEN

Ze zijn onlosmakelijk verbonden met de herfst. Zodra het buiten vochtiger wordt, schieten ze “ als paddenstoelen” uit de grond 😉 Paddenstoelen zijn vruchten van schimmels. Schimmels zijn de draden onder de grond. Een paddenstoel is dus een vrucht van een zwamvlok, een schimmel. Daarom wordt een paddenstoel ook wel een zwam genoemd. Uit de zaadjes van de schimmels, de sporen, groeien draden. De schimmeldraden samen noemen we een zwamvlok. De draden groeien onder de grond. Aan het eind van een draad zit een knop. Uit deze knop groeit een vrucht, de paddenstoel. De paddenstoel heeft sporen en deze worden bijvoorbeeld door de wind verspreid. Zo komen de zaadjes op een nieuw plekje en komen er weer nieuwe zwammen. Een paddenstoel groeit als volgt:

1. Een rijpe paddenstoel laat zijn sporen vallen.

 2. De sporen vallen op de grond. 

 3.Uit een spore groeit een schimmeldraad.

 4. De schimmeldraad wordt groter en heet nu zwamvlok.

 5. De zwamvlok wordt groter. 

6. Uit de zwamvlok groeien paddenstoelen.

 7. De paddenstoelen worden groter. 

8. De hoed van de paddenstoel gaat open. 

Veel mensen plukken ze. Dit is eigenlijk nooit zo’n goed idee. Hier is waarom:

 1. paddenstoelen zijn heel erg nuttige OPRUIMERS in de natuur!

 2. paddenstoelen zijn MOOI om naar te kijken, veel mensen genieten ervan! 

3. veel paddenstoelen zijn niet eetbaar of zelfs GIFTIG! 

Vooral de giftigheid kan gevaarlijk en verraderlijk zijn. Heb je te weinig kennis, neem dan nooit een risico. Koop ze het liefst in de biowinkel, waar je ze vers en gedroogd kunt kopen.  Paddenstoelen zijn ontzettend gezond. Er zijn vele soorten, en allemaal bevatten ze aardig wat mineralen. Ze zijn in het bijzonder rijk aan pro-vitamine D. 

vegetables-1054665_960_720

Er zijn nog veel meer lekkere herfstgroente te ontdekken! Geniet er volop van, zet ze rijkelijk iedere dag op je menu!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *