De grote pindakaas-test

IMG_0487

Ik ben dol op pindakaas. Als kind was het zelfs zo erg, dat ik stiekem de pot uitlepelde als mijn moeder even niet oplette. Ik kan mezelf daarom best een echtre pindakaas-kenner noemen. Over de jaren heb ik ontelbaar veel merken en varianten geproefd. Met of zonder nootjes, crunchy of met chocoladepasta vermengd ( ja, dat heeft ooit bestaan in Nederland) Tijdens mijn studiejaar in Amerika heb ik ook flink aan de potten pindakaas gezeten, want echte Amerikaanse “ peanutbutter” is echt ontzettend lekker. Logisch, als je ziet wat daar allemaal in zit. In Amerika is pindakaas ontzettend populair. De beroemde “ peanutbutter-yelly-sandwich” wordt daar nog altijd het meest gegeten als ontbijt. Dit is een dikke dubbeldekker van boterhammen op elkaar met pindakaas, boter en jam. 

Niet alleen in Amerika is pindakaas ongekend populair, ook in Europa lusten we er “ pinda” van. In 1948 kwam het allereerste potje pindakaas in Nederland op de markt, maar dat mocht niet onder de vanzelfsprekende naam pindaboter. Boter is een naam die is vastgelegd voor echte botersoorten zoals roomboter. Roomboter mocht dus alleen maar boter heten. Na lang nadenken werd er een andere fantasienaam bedacht: pindaKAAS. Pindakaas bevat net als bijvoorbeeld leverkaas helemaal geen kaas, maar wettelijk mocht deze naam en werd het dus pindakaas. 

IMG_0486

Als je een echt goede pot pindakaas te pakken hebt ( en dus geen pot vol met suiker en andere hulpstoffen) is pindakaas een zeer gezonde aanvulling in je voeding.  Het is een zuiver plantaardig product wat meteen geschikt is voor o.a veganisten. Het is vrij van geharde vetten en bevat onverzadigde vetzuren Daarnaast bevat het behoorlijk wat eiwitten, vitamines B1,B3 ( niacine) inositol, resveratol, en linolzuur. Als je fanatiek sport, is een gepureerde banaan mengen met een eetlepel pindakaas een perfecte aanvulling op verloren mineralen als kalium, en het vult de eiwitten aan. Pindakaas is voor vegetariërs ook een matige eiwitbron. 

Pindakaas is dus gezond, als je het MET MATE gebruikt. Pindakaas is en blijft wel rijk aan vetten. Het is daarom geen goed idee om een pot uit te lepelen, zoals ik als kind stiekem deed 😉 

Ik maak sinds jaren mijn pindakaas zelf. Sinds dat de blender in Nederland populair werd, ben ik zelf pindakaas en andere notenpasta’s gaan maken en sindsdien wil ik echt niets anders meer. Niets is lekkerder, dan je pindakaas zelf maken. Zeker nu, met alle supersonische keukenapparaten zoals een hoge snelheidsblender, is het een werkje van niets. In dit filmpje laat ik dit zien.

Wil je meer informatie over zelf pindakaas maken? KLIK HIER. Wil je meer lezen over pindakaas? KLIK HIER. 

IMG_0488

KANT EN KLAAR PINDAKAAS

Steeds meer mensen ontdekken echte zelfgemaakte pindakaas, maar dit bekleedt nog maar een zeer klein deel van Nederland. We kopen met zijn allen nog massaal “ kant en klaar” potten in supermarkten en als we het wat gezonder willen, in biowinkels. We zien ook in de wereld van pindakaas dat de gezonde trends zich binnen hebben gedrongen, hierover kun je in dit artikel alles over lezen. We kunnen inmiddels de gekste smaakjes kopen. Veel van deze potten bevatten veel additieven, als suikers/glucosestropen. Reguliere pindakaas wordt gemaakt van pinda’s, hard palmvet, dextrose of gewoon suiker, en zout. Dit is vrij goedkoop voor een fabrikant om te maken, waardoor er ontzettend veel potten met deze samenstelling in de omloop zijn en onder verschillende private labels goedkoop wordt verkocht. ( huismerken, B merken) Voor 600 gram betaal je gemiddeld 1,50. Deze varianten vallen niet onder het kopje gezond. Dat mag duidelijk zijn. Ook wordt er industrieel palmvet gebruikt, wat naast ongezond ook ontzettend onder vuur ligt omdat hiervoor complete oerwouden worden vernietigd en de Orang Oetan met uitsterven wordt bedreigd. 

IMG_0483

PALMVET

Dat palmvet, dat is ook nogal een dingetje geworden.  Dit heet ook wel “hard vet”, en is gehydrogeneerd. Hydrogeneren is een proces waarbij onverzadigde bindingen door toevoeging van waterstofjes worden omgezet in verzadigde bindingen. Door deze kunstmatige processen worden de plantaardige vetten langer houdbaar gemaakt. Anders geformuleerd is het dus: het omzetten van plantaardige vloeibare vetten in hard vet (vast vet, ook wel transvet). Met dat transvet weet ons lichaam niet goed raad. Ons lichaam bestaat voor een groot deel uit water en lipiden, een soort verzamelnaam voor alle vetten. Zowel onverzadigde als verzadigde vetten worden door het lichaam verwerkt, maar met verzadigde vetten heeft het lichaam meer moeite. Transvetten worden ook wel eens vergeleken met synthetische smeerolie voor je auto. Het is een vetsoort, maar wel een soort waar je lichaam niet veel mee kan. Er zijn erg veel gezondheidsrisico’s bekend, zoals een te hoog cholesterol, overgewicht, het dichtslibben van aderen, en inflammatie. Geen grapjes. We komen deze transvetten ontzettend veel tegen in koek en koekjes. Een goede reden om dit transvet zoveel mogelijk te mijden. Er is een ADH bekend, deze staat op 1% van het aantal calorieën dat je per dag binnenkrijgt. Stel dat je een calorie-inname hebt van 2000 kcal per dag, dan mag je maximaal 20 calorieën binnen krijgen aan transvetten. Een gram transvet bevat bijna 10 calorieën, de maximale hoeveelheid is dan 2 gram. In Nederland eten we per dag per persoon gemiddeld 4,3 gram transvet. Dit halen we het meest uit kant-en-klaar meuk, en….broodbeleg…. Naast deze bezwaren is het voor velen ook zwaarwegend, dat deze palmolie vele oerwouden verwoesten, Dit gaat ten koste van leefgebieden van bijvoorbeeld de orang oetans. Omdat we hier steeds meer tegen in opstand komen, zien we dit weer terug in de nieuwste producten. Vele fabrikanten kiezen voor duurzame palmoliën, maar vaak worden deze ook gewoonweg gehydrogeneerd. De consument denkt dus dat er een eerlijk product wordt ingekocht, maar de gezondheidseffecten zijn vaak hetzelfde. Zo kiezen veel fabrikanten bijvoorbeeld voor een RSPO-gecertificeerde palm en kokosolie. Dit bevestigt een duurzame winning. Maar hoe de olie verder wordt bewerkt in het uiteindelijke product wordt niet gezegd. Palmolie wordt na stomen en persing in vaten verscheept naar raffinaderijen. Daar wordt de olie gezuiverd, gefilterd, ontkleurd en worden kleur en geur geneutraliseerd. Daarna kan het als olie ( ongehard) worden verwerkt, of doorgaan in proces en worden gehard. De olie wordt, rechtsom of linksom, of het nu gecertificeerd is, of duurzaam gewonnen, ALTIJD BEWERKT.  Er zijn gelukkig enkele uitzonderingen op de regel, maar deze zijn niet eens op één hand te tellen. Uit alle soorten pindakaas die ik heb onderzocht, kwam ik maar twee varianten tegen die met pure palmoliën werken, zonder deze te hydrogeneren .Palmvet wordt in pindakaas erg veel gebruikt. Het geeft pindakaas smeuïgheid en textuur. Negen van de tien potten pindakaas bevatten gehydrogeneerde palmvetten. Pindakaas wordt op deze manier minder gezond. Als we thuis pindakaas maken, maken we dit met ( biologische) ongezouten pinda’s. Meer is er ook niet nodig. Wil je het allemaal wat smeuïger, kun je er een beetje zuivere kokosolie aan toevoegen. De potten uit de supermarkt bevatten naast pinda’s en palmolie ook suikers ( meestal dextrose) Dit alles zorgt ervoor, dat pindakaas verre van gezond is. En dat we hier, zeker bij dagelijks gebruik, gezondheidsproblemen van kunnen krijgen. Er zijn steeds meer fabrikanten die suikers weglaten uit hun pindakaas, maar verhogen ook het palmvet, om de smaak te vervangen. Water-naar-de-zee dragen verhaaltje dus.

Dankzij de gezonde trends zijn er ook gezondere varianten op de markt gezet die toegankelijker zijn voor de consument. Voorheen vonden we de echt gezonde varianten alleen in de biowinkel. Dit was biologisch, vrij van vervelende additieven als suiker en slecht palmvet. Inmiddels heeft dit zich verplaatst naar de supermarkt en kunnen we ook pindakaas kopen die enkel uit pinda’s bestaan, net zoals je het thuis zelf zou maken. Ook zijn de reguliere potten pindakaas die we bijvoorbeeld in discounters als ALDI en LIDL kunnen kopen meegegaan met de trend en hebben deze hun suiker eruit gehaald. Maar lang niet altijd hun slechte palmvet. Sommige winkelketens hebben hun goedkopere ongezonde pindakaas-variant uit het assortiment gehaald, zoals AH . Er worden geen BASIC potten pindakaas meer verkocht. 

IMG_0485

DE TEST

Omdat er ontzettend veel potten worden verkocht, was het onmogelijk om ALLE MERKEN mee te nemen in deze pindakaas-test. Ik ben daarom zeer selectief geweest en de best verkochte, meest populaire potten meegenomen. Zowel in de supermarkt als in de biowinkel. Ik kijk naar:

– kleur, geur, smaak

– prijs

– samenstelling

Ik heb express gekozen voor pindakaas-soorten die vrij zijn van toegevoegde suikers. 

Uiteraard kon ik deze klus niet in mijn eentje af. Ik heb een erg goede kennis, die bekend staat in zijn omgeving als mister-peanutbutter-lover. Dat zegt denk ik al voldoende, en waarom ik meteen aan hem dacht om samen met mij deze test te gaan doen. 😉 Kees wilde erg graag proefkonijntje spelen. Kees leeft zo’n beetje op pindakaas. Ik ken hem nu al flink wat jaren en ik kan hem niet anders dan MET potten pindakaas in zijn huis. Hij neemt ze zelfs mee naar zijn werk. Hij heeft dus de perfecte smaakpapillen om pindakaas goed te kunnen beoordelen. Zijn grote favoriet is Calvé. Daar heeft ie echt grote potten van in huis, maar hij bezoekt ook regelmatig de pindakaaswinkel in Amsterdam. Salted karamel is één van zijn favorieten daar. Kees kun je als verjaardagscadeau gerust een pindakaas-pakket geven en dat gebeurt regelmatig 😉 Kees is geen echte meukvrije eter. Hij kijkt niet op een kilo suiker meer of minder, om het zo even te formuleren, en van biologisch is hij al helemaal niet onder de indruk. Hij eet best gezond, maar daar past geen “ bio-geneuzel” tussen, zoals hij het formuleert. Daarom was ik best nieuwsgierig wat hij van de biologische varianten in de test vond. Als echte pindakaas-kenner moet hij daar vast een oordeel over hebben. 

Ik heb ZES varianten in deze test meegenomen:

– Calvé pindakaas ( 350 gram 2,49)

– AH pindakaas ( naturel, 500 gram, 1,55)

– Horizon ( Jori, biologisch, 650 gram , 4,45)

– Biowise notenpasta ( Action, 250 gram, 2,70)

– Krekeltje ( biologisch, 500 gram, 3,89)

– Vita’dor ( Lidl huismerk, 500 gram, 1,39)

In de biowinkel heb ik gevraagd welke varianten het populairste waren, en dat waren de meest goedkoopste: krekeltje en Jori. AH vertelde mij dat hij naturel pindakaas niet waren aan te slepen, bij de lidl zijn er maar twee varianten ( andere is met stukjes noot en suiker) en Calvé is gewoonweg nog altijd het beste verkochte potje pindakaas in Nederland. De notenpasta van Biowise bij de Action is ook erg populair, vandaar ik deze heb gekozen om mee te nemen in deze test. 

IMG_0490

De eerste is de Calvé. Kees zat al klaar met zijn lepel om de pot aan te vallen 😉 Zijn oordeel was dan ook snel gemaakt: heerlijke, smeuïge pindakaas, mooie structuur, heerlijke romige smaak en een zalige pinda-geur. Mijn oordeel was toch even anders. Ik vind de smaak veel te “ chemisch” en te vettig in de mond. Ik vind de structuur wel mooi, goed smeuïg. 

IMG_0491

Calvé pindakaas bestaat uit 85% pinda’s, raapzaadolie, sojaolie, volledig gehard palmvet en zout. Een aardige cocktail dus aan vetten en ook nog eens gehard palmvet. Goed voor 8,5 gram verzadigd vet per 100 gram.  Voor mij al meteen een NO GO. Kees zal het een pinda wezen, hij geeft deze pindakaas een 9. Ik geef hem een 6. 

IMG_0503

Nummer twee was de biologische KREKELTJE. Deze pindakaas kun je in vrij veel biowinkels kopen, het is een vrij goedkope variant op andere biologische pindakaas. Krekeltje vertelt op zijn pot, dat zij de pindakaas zo gezond mogelijk willen houden, en biologische pinda’s, biologisch zeezout en biologische palmvet. Eerder heb je kunnen lezen, dat biologisch of gecertificeerd palmvet niets zegt over de bewerking, in dit geval is het palmvet ongehord toegevoegd om de smeuïgheid  te behouden. Daarnaast bestaat de pindakaas uit 94% pinda’s. Netjes. Per 100 gram bevat de pindakaas 10 gram verzadigd vet wat ik behoorlijk veel vind. 

IMG_0494

Bij het openen zie je inderdaad geen laagje olie op de pindakaas liggen. De schep uit de pot gaat zeer soepel en de pindakaas heeft een prachtige kleur, geur en een mooie textuur. Ik  Ik vond de smaak geweldig. Heerlijk smeuïg ( geen behangplaksel aan je verhemelte) en een zeer pure pindaman. Kees vond de smaak ook goed, maar de textuur stroever. Hij vond deze pindakaas wel ontzettend lekker ruiken. Hij gaf deze pindakaas een 6, ik geef hem een 8.

IMG_0502

We waren nog lang niet misselijk, dus op naar de volgende. Dat werd de AH naturel. Ook hierin vinden we 85% pinda;s. AH maakt gebruik van een combinatie van zonnebloemolie en palmolie, dus onghard. En daarnaast zout. Meer niet, wat netjes is. Wel bevat ook deze pindakaas per 100 gram 10 gram verzadigd vet. 

IMG_0501

De pindakaas bevat geen olielaagje, en de scheptest ging perfect, mooie structuur, smeuïg, de geur is goed. Voor Kees was dit de eerste keer dat hij deze variant proefde. Hij had regelmatig de BASIC pindakaas, maar deze is sinds kort niet meer verkrijgbaar. Hij was zo verrast van de smaak, de geur en textuur dat hij nog een lepel nam. Zijn woorden waren “ Zo! Lekker zeg! Beter dan de Calvé! Wauw!  “ Ook ik was verrast van de verfijnde smaak, de prettige geur en textuur. Een prima pindakaas. Het kreeg van ons allebei….een 10!!!!!

IMG_0497

Even onze monden spoelen met water, en op naar de volgende: de Horizon JORI biologische pindakaas. Deze bestaat enkel uit geroosterde biologische pindakaas en zeezout. Heerlijk, GEEN palm of andere vetten! Per 100 gram bevat hij dan ook aanzienlijk minder verzadigd vet: 7 gram. Op deze pindakaas ligt een behoorlijke laag olie uit de pinda’s zelf. Dit moet je echt even flink doorroeren om de pindakaas echt smeuïg te krijgen.

IMG_0496

Zowel Kees als ik vonden deze pindakaas vrij zoet. En het duurde echt heel erg lang eer alles van onze verhemelten weg was, uiteindelijk moesten we beiden naar onze glazen water grijpen. Kees vond deze pindakaas verder “ slijmerig en totaal niet lekker in mondgevoel”. De textuur vond hij korrelig, ondanks dat het zeer lang is door geroerd. Ik vond de textuur ook inderdaad zeer onregelmatig, minder smeuïg en de geur was ook beduidend minder. Kees omschreef de geur als “ een olie-raffinaderij”. Hij gaf deze pindakaas een 4, ik geef hem een magere 6. Ik vond het voornamelijk jammer dat deze pindakaas zo stroef in de mond is en dat hij vrij zoet is.  Ik heb mijn mond echt meerdere keren moeten spoelen om de pindakaas van mijn tanden te krijgen. 

IMG_0492

Op naar nummer vijf: de notenpasta van het private-label huismerk van discounter Action: Biowise. Het procent-aantal aan pinda’s wordt niet vermeld op de pot, wel de andere noten, 15% cashewnoten, 5% amandelen, 5% hazelnoten, dat maakt een rekensommetje van 75% pinda’s. Er is verder geen olie en/of suikers aan toegevoegd, Het verzadigde vet ligt per 100 gram op 8 gram, best aardig aan de maat. “ …Wat een klein potje! Zijn ze zo gierig?” grapte Kees toen hij het potje zag. to be honest, vond ik zijn argument niet onterecht want zelfs in de discounter betaal je voor dit potje van 250 gram 2,70. Over deze notenpasta’s heb ik eerder geschreven. Aldi verkoopt bijvoorbeeld exact hetzelfde potje, alleen zit er een ander label omheen. Klik hier om naar het artikel te gaan.

IMG_0493

Op deze notenpasta staat ook een flinke laag olie en het doorroeren gaat verschrikkelijk stroef., “ ..Is dit behangplaksel of notenpasta?” vroeg Kees terwijl hij de grootste moeite had om zijn lepel door de pasta te halen. De geur vond hij “ ranzig” en de textuur dus “ niet-te-doen”. De kleur is uiteraard anders, een stuk lichter dan pindakaas. De smaak vond Kees niet verkeerd, anders, maar niet onsmakelijk. Toch was het voor hem geen pindakaas en daarom geeft hij deze notenpasta een magere 6. Ik vind de geur ook niet al te lekker, inderdaad best een beetje ranzig. Ik vond de textuur veel te hard, veel te klef en ik heb dan ook geen volle lepel genomen omdat ik anders echt uren bezig was om alles van mijn tanden te krijgen. De smaak vind ik zeer matig. De notensmaak is goed te herkennen, maar er zit ook iets ranzig aan. Ik geef hem een 4. 

IMG_0499

En dan de hekkensluiter: de pindakaas van de Lidl. De pot bestaat uit de standaard 85% pinda’s , zonnebloemolie, en geheel gehard palmvet. Jammer. Per 100 gram bevat de pindakaas 7,8 gram verzadigd vet. De pindakaas is mooi diep bruin van kleur, ruikt lekker en is erg smeuïg en mooi van textuur. Dat vond  we beiden. De lepel gaat er zonder moeite doorheen. De smaak vind ik mooi rond, romig, maar geeft een vettige nasmaak in de mond.

IMG_0500

Kees vond deze pindakaas wat zoetig, en inderdaad ook de vette “ waas” in de mond. Deze pindakaas was de goedkoopste uit deze test. Ik geef deze een 8, Kees geeft hem een 7.

EINDCONCLUSIE:

De pindakaas van de AH sprong er werkelijk met kop en schouders bovenuit voor ons beiden. Deze pindakaas is echt heerlijk, en hapt lekker weg. We waren beiden eens over de minste: dat was toch de notenpasta van Biowise. Qua pindakaas vonden we die van JORI de minst lekkere. Ik vond hem echt wat te zoet. Ik had juist van deze JORI pindakaas hoge verwachtingen omdat deze meest dichtbij mijn eigen homemade pindakaas kwam ( qua samenstelling) maar helaas. Ik vond hem in verhouding met de kwaliteit ook behoorlijk duur. Jammer dat de pindakaas van de Lidl geheel gehard industrieel palmvet gebruikt. Ik denk dat het ongehard dezelfde kwaliteit had kunnen scoren als die van AH. Jammer van AH is uiteraard dat het ook gewoon industriële palmvetten en oliën blijven. En het bevat ook aardig wat verzadigde vetten. Kees gaat deze voortaan kopen, want het scheelt erg veel geld t.o.v de Calvé.

Enkele tips bij het inkopen van pindakaas:

  • Let GOED op de INGREDIËENTEN. Een echt goede pindakaas bevat alleen pinda’s. Wil je toch wat goedkoper slagen, dan zijn de voordeelpotten ideaal, maar daar vind je vaak palmvetten en suikers in terug. Staar je vooral niet blind op een merk. Merken zeggen totaal niets, net als biologisch voedingswaardig niets zegt.
  • Sommige supermarkten hebben verschillende varianten in hun huismerk-assortiment, bijvoorbeeld met stukjes noot of extra crunchy. Deze varianten bevatten vaak SUIKERS. Let dus goed op.
  • Kies liefst soorten met ongehard palmvet, als je dan toch kiest voor deze varianten. Maar het beste kun je deze soorten mijden.
  • Kies liefst voor soorten waarin bijvoorbeeld 95% pinda’s in zijn verwerkt. Hoe meer pinda’s, hoe minder meuk.
  • Tot slot de beste tip: maak het gewoon lekker zelf. Zoals je hierboven in mijn filmpje kunt zien kost dat je nog geen 5 minuten. En hou jij de complete regie over water in jouw pindakaas zit. En geloof mij: heb je je eigen homemade pindakaas eenmaal geproefd, wil je niets anders meer!

 

 

 

3 Reacties op “De grote pindakaas-test

  1. Beste Monique,
    Bedankt weer voor je onderzoek. Onlangs heb ik een pot pindakaas bij de Tuinen/H&B gekocht van het merk Meridian, zonder palmolie en 100% noten, geen toegevoegde suiker en zout, erg lekker! Bij het openen van de pot zit wel een flink laagje (pinda)olie maar dat meng je gemakkelijk door elkaar. Ken jij deze pindakaas en zo ja, wat vind je er van? Groetjes en bedankt!

  2. Is dat een goed/niet goed teken, een laagje olie bovenin de pot?
    Of maakt dat niets uit?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *