koffie…wel goed/niet goed?????

goede-effecten-van-koffie-1200x580

Het is mij toch wat steeds, met ons dagelijkse “ bakkie leut”. Gisteren is het gezond, vandaag is het weer slecht. En hoeveel bakjes zijn nu geoorloofd? We weten het niet meer, omdat ik het idee heb dat wetenschappers het zelf ook niet meer weten. Ik ga daarom een poging wagen om een verhelderd stuk te schrijven over het meest gedronken drankje ter wereld : koffie. 

3102ee6735c9c651ec757989f537a51fYXJtYW5kLmpwZw==

wat is koffie?

Koffie is een drank. Het heeft een oppeppend effect omdat het cafeïne bevat. Koffie bestaat voornamelijk  uit water en kan zowel koud als warm worden gedronken. We weten allemaal  dat koffie afkomstig is van de koffieboon, maar wat is dat precies?  Een koffieboon is een volgroeid zaadje van de kers van de koffieplant. Er zijn vele soorten koffieplanten, waarvan de ” Coffea Arabica” en de ” Coffea Robusta”  meest bekend zijn. Ze leveren allebei een andere smaak. Arabica bonen zijn veel milder van smaak dan de Robusta bonen en leveren bovendien minder cafeïne op dan de veel pittigere Robusta bonen. Deze koffieplanten groeien in veel verschillende werelddelen. Zodra ze zijn geoogst, worden ze ontdaan van de buitenste laag. Vervolgens worden de bonen gedroogd. Daarna worden ze gebrand, waarbij de suikers in de boon worden gekaramelliseerd  zodat er een koffie-olie ontstaat die zorgt voor aroma en smaak. In dit brandings-proces zijn er vele gradaties: van licht gebrand tot donker gebrand.

Na het branden worden de bonen gemalen. We kunnen kiezen uit voorgemalen koffiesoorten en voor verse koffiebonen om thuis zelf nog vers te vermalen. Begin jaren zeventig/tachtig was de zogeheten ” filterkoffie” ontzettend populair.  Wie herinnert zich niet de ” pruttel-apparaten”” op het aanrecht die een heerlijke koffiegeur verspreidde? De laatste tien jaren zijn de luxe en hippe espresso apparaten zeer populair geworden en malen we zelf onze koffiebonen. Ook zagen we een enorme opkomst van de ” gemakskoffie” zoals koffiepads ( Senseo) en cups ( Nespresso)

koffie_01

gezond?????

Er zijn nogal wat verhalen rondom koffie. Waar het ene verhaal koffie de hemel in prijst, haalt een ander verhaal koffie weer flink onderuit door het als zeer ongezond af te stempelen. Wat is nu waar? Wel, de waarheid moeten we een beetje in het midden zoeken. Koffie heeft namelijk zowel nadelige effecten als voordelige op onze gezondheid. Van koffie wordt  beweerd dat het kankerverwekkend zou kunnen zijn. Dit valt gelukkig mee. De enige stof die daadwerkelijk kankerverwekkend is, is acrylamide. Dit is niet zodanig in koffie aanwezig dat we koffie zouden moeten mijden. Om een daadwerkelijk risico te lopen moeten we het wel erg bont maken:… jarenlang achtereen ongeveer 30 koppen koffie per dag drinken. Ik zie iemand dat gelukkig niet zo snel doen.  In koffie zit cafeïne, net als in cola, chocolade en thee. Een gemiddelde kop koffie bevat tussen de 50 en 100 milligram cafeïne. Als we cafeïne in zeer geringe mate nuttigen is het niet al te schadelijk voor de gezondheid. Sterker: dan kan het juist zorgen voor een verhoogde concentratie en prestatie en kan het vermoeidheid tegengaan. Dit is ook een reden waarom cafeïne vaak wordt toegepast in oppeppende drankjes en pilletjes. Helaas treedt uiteindelijk gewenning op waardoor je steeds meer cafeïne nodig hebt om tot een zelfde resultaat te komen. Ook geeft een teveel aan cafeïne erg veel nare klachten. Gehoorde klachten zijn:hoofdpijn/migraine,slaapproblemen, rusteloosheid, onrust en gejaagdheid door het gehele lichaam, prikkelbaarheid, angstgevoelens, suizende oren, beven, duizeligheid en hartkloppingen. Geen grapjes dus. Het is dan ook aan te raden nooit meer dan twee koppen koffie per dag te nuttigen. Sommige mensen reageren gevoeliger op cafeïne, voor deze groep mensen is koffie in zijn geheel af te raden. Diverse onderzoeken wezen ook uit dat koffie mogelijk migraine kan uitlokken. Ook zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven wordt afgeraden gedurende de zwangerschap/na de zwangerschap koffie te drinken. Cafeïne kan een miskraam in de hand werken en kan zorgen voor een lager geboortegewicht.

Er wordt ook beweerd dat koffie een gunstig effect heeft op de vetverbranding en energieverbruik, met andere woorden, we zouden afvallen van koffie. Hier is echter geen bewijs voor en mag worden aangenomen dat koffie niet inzetbaar is om af te vallen.

Een andere hardnekkige bewering is dat koffie vochtafdrijvend zou werken. Je mag koffie, zo wordt geredeneerd, nooit meetellen in je dagelijkse inname aan vocht ( liefst twee liter per dag) maar dit is onjuist. Wel is het zo dat koffie de nieren stimuleren waardoor het vocht het lichaam sneller verlaat. Maar ook betreft afvallen maakt dit geen enkel verschil.

Koffie heeft ook een paar positieve punten. Het gaat een hoge bloeddruk tegen en verkleint het risico op diabetes. Echter: als er juist teveel koffie wordt gedronken neemt alle risico hierin juist toe in plaats van een gunstige invloed.

cafeinevrij

Veel mensen kiezen voor cafeïne vrije koffie. Dit zou koffie een stuk gezonder maken. Dit is voor een groot deel zo. Bij cafeïne vrije koffie wordt de cafeïne uit de koffie onttrokken. Dit maakt het wat gezonder, maar alle cafeïne kan nooit goed in geheel uit koffie worden onttrokken en zullen er altijd sporen van cafeïne aanwezig blijven. Je krijgt dus altijd wel wat cafeïne binnen, al het scheelt wel aanzienlijk. Wil je graag dagelijks koffie drinken, is cafeïnevrije koffie een goed alternatief.

koffie surrogaat

Wil je liever geen cafeïne, kun je ook kiezen voor een gezonde vervanging: cichorei koffie. Deze koffie is erg gezond. Het wordt gemaakt van de cichorei plant en heeft ontzettend veel gezonde eigenschappen. Cichorei werkt zelfs medicinaal. Echter zijn niet alle medicinale werkingen wetenschappenlijk onderbouwd. Cichorei zou heilzaam werken op de darmen ( zeer gunstig voor PDS patiënten) en lever, en zeer heilzaam werken bij diverse nier-aandoeningen. Omdat cichorei de lever en nieren stimuleren werkt het erg goed tegen ziekten die gerelateerd zijn aan een teveel aan afvalstoffen die niet door het lichaam kunnen worden verwerkt in één keer.

Cichorei koffie kun je in een oplosbaar poeder kopen in de biowinkel en bij diverse supermarkten. De samenstellingen kunnen nogal verschillen. Sommige merken gebruiken ook tarwe, gerst en rogge in hun variantenen voor Coeliakie-patiënten is dat opletten geblazen. Cichorei koffie is erg lekker en uitermate geschikt voor kinderen.  Je kunt er ook perfect mee bakken. Cichorei geeft baksels een heerlijke milde koffiesmaak.

Zoals je hebt kunnen lezen, is het allemaal niet zo zwart/wit ( of met melk 😉 ) en kun je koffie niet echt in een bepaald rijtje plaatsen. Het is niet super-gezond, maar absoluut ook niet ongezond. Eigenlijk geldt voor koffie hetzelfde als voor alle andere voedingsmiddelen uit de natuur. Gebruik met mate. Dan ga je er gezond mee om. . De wetenschap is er vrees ik nog lang niet over uit, ondertussen zou ik het gewoon houden op niet meer dan twee koppen per dag. 

WANNEER WORDT KOFFIE WEL ONGEZOND? 

Ik ben dol op koffie. De geur, de smaak, i love it. Helaas drink ik het weinig, omdat mijn lichaam heel erg slecht reageert op cafeíne. Ook cafeïne-vrije koffie verdraag ik niet al te goed, al is dit wel het alternatief voor mij als ik koffie wil drinken. Cichorei koffie vind ik gelukkig ook lekker, maar toch tipt het niet aan de echte koffie-smaak. Daarom drink ik het ongeveer zo’n 2 x per week. Een bakje. En juist dat maakt het voor mij tot een luxe waar ik extra van kan genieten. Soms gaan er maanden voorbij waarin ik helemaal geen koffie drink. Dit zijn altijd de zomermaanden. In de herfst en winter warm ik mezelf graag op met een bakje koffie. Ik hou het echter altijd op een bakje per dag. Op deze manier heb ik nergens last van. 

Veel mensen drinken hun koffie zwart, maar het grotendeels drinkt zijn of haar koffie met toevoegingen. Vroeger was een beetje suiker en koffiemelk al dol genoeg, maar tegenwoordig kan het niet gekker. In mijn artikel kun je hier alles over lezen. Al deze hippe smaakjes en toeters en bellen maken koffie er niet gezonder op, sterker nog, het maakt koffie juist erg ongezond. Erg veel van die hippe koffietjes bestaan uit suiker en koffie en niet andersom. Anders gezegd drink je vooral een bak suiker, wat je ook meestal in één keer weglokt. Dit levert een enorme suikerpiek op. Geen goed idee dus. Je kunt dan ook beter al deze kant en klaar-meuk laten staan in het schap. Kies het liefst voor verse, biologische koffiebonen, of filterkoffie. Filterkoffie is weer helemaal terug van weggeweest! En niet voor niets, want dit blijft toch het lekkerste bakje koffie die er kan worden gezet. Het blijkt bovendien zelfs gezonder te zijn dan de hippe bakjes espresso. Espresso is minder gezond, omdat het de vrijkomende stof cafestol minder goed filtert dan filterkoffie. Cafestol is een vetachtige stof die voor een verhoging van het cholesterolgehalte kan zorgen. Bijna al het vrijgekomen cafestol blijft bij filterkoffie zo goed als in de filter achter, terwijl bij de luxere espresso-machines een deel in de machine achterblijft, maar een deel ook in je espresso terechtkomt. Een paar kopjes espresso kunnen geen kwaad, maar drink er geen zes/zeven. Koffie dat wordt gezet in een cafetiëre, ( gemalen koffie wordt hierbij mee gekookt) zijn het meest cholesterol-verhogend. Ook Turkse koffie behoort tot de koffie met het meeste risico. Deze methode van koffiezetten kun je dan ook beter mijden. 

IMG_3463-768x1024

We gebruiken nog steeds erg graag koffiemelk/creamer in onze koffie. Dit is uiteraard een toevoeging, wat koffie een stukje minder gezond maakt. Koffiemelk wordt gemaakt van ( meestal halfvolle) melk, wat wordt gesteriliseerd, en geëvaporeerd. Daaraan worden stabilisatoren aan toegevoegd. In het ergste geval worden er extra ( melk) suikers aan toegevoegd.  Je kunt gelukkig zeer eenvoudig zelf een gezonde variant maken op koffiemelk. Klik hier, om naar het recept te gaan.

Koffiecreamer wordt gemaakt van melk eiwitten en glucosestroop. Veel mensen denken dat koffie creamer op basis van melk is gemaakt, maar dat is niet zo. Het bestaat uit glucosestroop. Hieraan wordt veel meuk toegevoegd zoals verschillende emulgatoren en kleurstoffen. Ik raad het gebruik van koffiecreamer af. Begin er gewoonweg niet aan, het voegt totaal niets toe aan je gezondheid, het brengt juist schade toe.

2 Reacties op “koffie…wel goed/niet goed?????

  1. Ik neem nog ff een bakkie! ☺ zwart uiteraard, vers gemalen. Te lekker! Maar inderdaad alles met mate.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *