Tamme kastanjes

tamme-kastanje-1

Ik denk dat iedereen ze wel heeft: herinneringen aan het rapen van tamme kastanjes in het bos tijdens de herfstperiode. Ik vond dat als kind een ware happening, het had iets magisch voor mij. Ik zie mezelf nog lopen als drie jarig meisje, kaplaarsjes aan, gewapend met mijn zandemmertje in mijn kleine handjes. Mijn vader voorop, mijn broer en ik als kleine eendenkuikens achter hem aan gestapt. Mijn vader raapte de kastanjes die nog in zijn stekelige omhulsel zaten, wij mochten de reeds uit de vel gekomen kastanjes van de grond rapen. Met hele emmers vol kwamen we weer thuis, en kon het knutselen beginnen. Mijn moeder moest iedere herfstperiode overal “ spinnenwebben” gemaakt van de kastanjes voor de ramen hangen. 😉
Helaas deed mijn moeder niets met de kastanjes in de keuken. Mijn moeder is helaas niet zo erg culinair ingesteld.
Dit resulteerde, dat ik pas veel later ontdekte hoe verrukkelijk ze zijn.

SAMSUNG CSC

Wilde kastanjes
Inmiddels kun je tamme kastanjes, zodra de herfstperiode van start gaat, in biowinkels en speciaalzaken kopen, en ook worden ze op markten aangeboden. Je hoeft ze dus niet zelf meer te rapen, maar ik vind dat juist nog zo ontzettend leuk om te doen ( ik blijf een beetje een kind) en vers geraapt vind ik ze nog altijd het allerlekkerste. Tamme kastanjes zijn ook gedroogd/ verpakt het gehele jaar door verkrijgbaar.

WAT ZIJN KASTANJES?

Tamme kastanjes zijn vruchten van de tamme kastanjeboom. Deze zijn goed herkenbaar aan de lange grof gezaagde lancetvormige bladeren.

SAMSUNG CSC

De bladeren zijn glanzend donkergroen van kleur aan de bovenzijde, de onderzijde is ietsje lichter. Na het uitlopen van de bladeren verschijnen de mannelijke bloemen die als een soort parelsnoer aan rechtopstaande lange katjes verbonden zijn. De vrouwelijke bloemen vinden we aan de basis van de katjes.
Vliegen, kevers en bijen zijn de bestuivers van de tamme kastanje. De mannelijke bloemen verspreiden een geur uit die kevers aanlokt, op de stempel bevindt zich een zoet smakend druppeltje nectar.
In Nederland en België komen de bomen veelvuldig voor in het wild, en een zeer bekend beeld: op oude landgoederen. Vooral in het Zuid-Oosten van Nederland zijn vrij veel oudere tamme kastanjebomen te vinden.
Aan een rijpe vrucht blijft vaak de mannelijke aarvormige bloeiwijze zitten. De vrucht, de tamme kastanje zoals we ze kennen, zijn leerachtige, glanzend bruine noten. Meestal zitten er drie bijeen in een geelbruine gesettelde cupola ( het omhulsel, ook wel vruchtbeker genoemd) Deze openen zich met vier kleppen.

SAMSUNG CSC

Links tamme kastanje, rechts wilde kastanje
VERSCHIL TUSSEN WILDE KASTANJE EN TAMME KASTANJE

Als je zelf kastanjes gaat/wilt rapen, moet er op een paar belangrijke zaken worden gelet. Er zijn namelijk twee soorten kastanjes: de tamme en de wilde. De wilde kastanjes worden ook wel paardenkastanjes genoemd. Je komt deze wilde kastanjes niet tegen in de winkel, maar wel in de bossen. Wilde kastanjes zijn onverteerbaar voor mensen, als we wilde kastanjes eten, kunnen we hier erg ziek van worden. Sommige dieren kunnen wel wilde kastanjes eten, en er wordt zelfs een paarden-medicijn van gemaakt. Vandaar ook de bijnaam “ paardenkastanje”.
Het is belangrijk, dat je de wilde kastanje onderscheiden kunt van de tamme. Gelukkig is dit niet zo erg lastig, omdat er een aantal herkenbare kenmerken zijn:

DE BOOM

Hierboven heb je al kunnen lezen over de tamme kastanjeboom. Deze ziet er anders uit dan de wilde kastanjeboom. De bladeren van de wilde kastanjebomen hebben 6/7 vingers, en lijken nog het meest op wielbladeren, alleen zijn ze wat ronder van vorm.

DE SCHIL

De schil van de wilde kastanje verschilt ook met die van de tamme kastanje. Waar de tamme kastanje een vrij zachte schil met zachtere stekels bezit, hebben schillen om de wilde kastanje een veel stuggere schil met scherpere stekels. Deze kunnen ook flink steken.

DE HOEVEELHEDEN KASTANJES IN EEN SCHIL

In de schil van een tamme kastanje vindt je gemiddeld drie kastanjes, in de schil van de wilde kastanje vindt je er eentje.

 

DE VORM

Tamme kastanjes zijn platter, en niet zo rondvormig als de wilde kastanje. Tamme kastanjes herken je aan één platte kant wat uitloopt in een puntje. De wilde kastanje is kogelrond en bezit geen puntje en geen platte zijdes.

tammekastanje
TAMME KASTANJES GEZOND?

Je kunt tamme kastanjes rauw eten, koken, stoven en poffen. Ook kun je ze tot meel vermalen als je een speciale hoge snelheidsblender bezit. Tamme kastanjes hebben een nootachtige, romige smaak. Tamme kastanjes worden tot de noten gerekend maar bevatten vrij weinig vetten en eiwitten. Wel bezitten ze aardig wat koolhydraten. Ze zijn redelijk rijk aan vitamine B11, bevatten aardig wat calcium, fosfor, ijzer en vooral extreem veel kalium: per 100 gram 600 milligram. Daarnaast zijn ze zeer rijk aan vezels.
Een zeer gezond cadeautje dus van moeder natuur!
WAT KUN JE ERMEE?

Naast lekker rauw uit het vuistje opknabbelen worden ze erg veel gepoft en gepureerd. Zeker in de Decembermaand wordt er veel gedaan in de keuken met tamme kastanjes. Tamme kastanjes zijn ook erg populair op de BBQ en aan een stokje geregen boven een open vuur of haardvuur ( poffen)
Je kunt ze ook poffen in de oven: verwarm de oven voor op 220 graden en bekleed een bakpkaat met bakpapier. Zet een kruis in de bovenkant van de tamme kastanje met een scherp mesje. Pof de kastanjes ongeveer 10 minuten in de oven tot ze open springen. Laat goed afkoelen, en pel ze vervolgens. In de pan kan ook: Laat een klontje kokosolie smelten in de pan en doe de kastanjes erbij. Laat de tamme kastanjes op een middelhoog vuur 20 minuten poffen, schep ze regelmatig even om.

Koken en pureren is een goede tweede meest populaire bereiding met tamme kastanjes. Vul een pan met water en breng dit aan de kook. Doe de kastanjes in de pan, zorg dat ze goed onder water staan, ze nemen nogal wat vocht op. Kook ze zacht, zoals je ze wenst. De kooktijd voor stevige tamme kastanjes is ongeveer 30 minuten, wil je puree maken, laat de kastanjes dan ongeveer 45 minuten koken. Let wel op dat ze van onderen niet gaan aanbranden.

tamme kastanje pasta

Je kunt ook van gekookte tamme kastanjes deze heerlijke ( boterham) pasta/spread maken. Pureer de gekookte tamme kastanjes in de keukenmachine samen met een klontje zachte kokosolie ( laat niet geheel smelten) en voeg er eventueel, voor een zoete spread een theelepel stevia kristal sweet Xtra aan toe of, als je juist een hartige spread wenst, wat lekkere gedroogde verse kruiden, zoals kerrie Madras, kerrie Masala, ras el Hanout, of za’tar .Pureer dit in de keukenmachine tot een smeuïge massa. Zorg er goed voor, dat de gekookte kastanjes goed zijn uitgelekt en laat ze liefst enige tijd goed afkoelen. Bewaar de pasta in een goed afsluitbare pot op een koele plek, niet in de koelkast.

 

 

4 Reacties op “Tamme kastanjes

  1. Stomme vraag misschien: Moet je de gekookte kastanjes ook eerst pellen voor je ze pureert?

  2. wanneer komt de tamme kastanje in het blad en bloei
    is verzorging , in brede zin , van de boom wenselijk
    ik weet een aantal solitair staande bomen in het veld, waar eens een boerderijj stond.
    eergens in overijssel.
    het lijkt nu , 3004 2017 , alsof ze er erg slecht(kaal en lusteloos) uitzien.
    vorige jaren gaven de 3 bomen een waardevolle oogst.

    • Hoi Monique,
      allereerst wil ik je een complimentje maken wat je artikelen betreft. Ik ben zelf ook een “kwaliteits-freak”,wat mijn voeding betreft,en dus ook erg geïnteresseerd in jou bevindingen. Ook dit artikel bevalt me weer prima.Ik heb zelf een tamme kastanje in mijn voortuin die dit jaar goed geeft (heb er gisteren zelfs nog een kinderjasje uit moeten plukken :-)) en ondanks de ongewenste “hulp” bij het rapen hou ik nog een leuke hoeveelheid kastanjes over.Die boom heb ik zelf gekweekt uit een kastanje uit Italië; zuid-italiaanse vrienden brachten me in 1989 een kistje van eigen boom. Ook mijn perenboom heb ik zelf uit een pitje gekweekt;leuk om daar later de vruchten van te eten.

      Ik merkte in dit artikel een fout op betreffende de naam “paardenkastanje”;die heeft de boom niet gekregen vanwege een medicijn voor paarden dat uit de boom of vruchten gemaakt zou worden maar uit het litteken dat op tak en uiteinde van de bladsteel overblijft wanneer je het blad van de tak afbreekt. Dat is niet alleen hoefvormig maar ook de gaatjes voor de hoefnagels zijn duidelijk zichtbaar.Heb nog even gekeken of ik een duidelijke foto op het web kon vinden;als je op de nederlandse wiki “paardenkastanje” opzoekt vindt je onderaan de pagina een duidelijke foto van deze “hoefijzer-afdruk”.

      Veel succes en plezier met je blog;ik zal hier nog regelmatig terugkomen :-)) En een hartelijke groet uit Bergen op Zoom.

  3. Hoi Monique.
    Om de kastanjes tot meel te malen in de blender, hoef je ze dan niet te koken?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *