Waarom zoete aardappel méér dan gezond is!

IMG_0160

Zoete aardappelen……..

Ik eet ze IE-DE-RE dag. Ik durf gerust toe te geven dat ik er een beetje verslaafd ben. Als ik anderen vertel over mijn dagelijkse “ verslaving” kijken ze mij wat verdwaasd aan…..Iedere dag? Gaat dat dan niet vervelen? Nou eh….nee! Sterker: ik baal altijd als mijn portie alweer op is. Ik smul er iedere dag van. Vervelen gaan ze mij nooit vrees ik, of nou ja, waarom zou ik vrezen? Want dat ze één brok gezondheid zijn voor mij is gelukkig meer dan wetenschappelijk bewezen! Een uitgebreid artikel over de zoete aardappel! Hopelijk zet jij ze na het lezen van dit artikel ook vaker op je menu! 

IMG_0166

WAT ZIJN ZOETE AARDAPPELEN?

Zoete aardappelen zijn planten uit de windefamilie, het zijn de zetmeelhoudende verdikkingen van de wortels. Vandaar ze ook de meest rare vormen kunnen aannemen en ze eigenlijk nooit echt rond en ovaal zijn.

 Ze groeien  onder de grond, en komen oorspronkelijk uit Mexico. Er zijn diverse kleuren zoete aardappelen, zoals gele, oranje, paarse, en witte. De soorten die wij in Nederland het meeste kunnen kopen zijn de witte en vooral de oranje. De zoete aardappel heeft ook vele benamingen: bataat, yambatatas, ubi, camote en kumara. Wij kennen vooral de namen zoete aardappel, bataat en sporadisch komt yam ook wel eens voorbij. 

9797525-Taro-Root-Yam-Vegetable-Isolated-on-White-with-a-Clipping-Path--Stock-Photo

Yam is eigenlijk geen zoete aardappel, maar wordt veel verkocht als zoete aardappel. Yam is echter een wortelknol die vooral in Afrika als zeer belangrijk basisvoedsel dient. De schil is bruin met haarachtige wortel uitlopers. De binnenzijde is stevig en wit, en heeft de smaak die tussen een gewone en een zoete bataat in liggen. In Afrika wordt ook erg veel meel gemaakt van yam aardappelen. Yam heeft een zeer ruwe schil, waardoor je hem maar moeilijk kunt schillen.Aangeraden wordt dan ook om de yam eerst te koken en dan te schillen, dat gaat een stuk gemakkelijker. Yam aardappelen zijn ook behoorlijk voedzaam en gezond. 

IMG_0159

ONTZETTEND GEZOND

Zoete aardappelen bevatten erg veel vitaminen en mineralen. Ze zijn ontzettend rijk aan vitamine A. Daarnaast bevat het vitamine B 3, B5, en B6. Ook bevat het vitamine C. Zeer ruim aanwezige mineralen zijn o.a koper, kalium en mangaan. Ruim aanwezig is ook het aminozuur trypofaan. Bataten zijn rijk aan de zogeheten fytonutriënten, waarvan de belangrijkste cynadine en peonidine. Beiden zorgen ervoor dat vrije radicalen uit ons lichaam worden afgevoerd. In de zoete aardappel is de antioxidant béta-caroteen ook ruimschoots aanwezig, hoe meer oranje de aardappel, hoe meer béta caroteen. Zoete aardappelen kregen afgelopen tijd niet alleen vanwege bovenstaande gezonde feiten meer bekendheid en populariteit, ook vanwege de gunstige effecten op diabetes. Vanwege het resistente zetmeel bataten in korte tijd opeens superfoods. Deze gunstige voordelen heeft de bataat te danken aan de aanwezige adiponectine. Adiponectine is een hormoon wat door vetcellen wordt aangemaakt. Bataten stimuleren de aanmaak van dit hormoon. Dit zorgt voor een betere regulatie. De wetenschap is tot de dag van vandaag nog niet zover om te vertellen hoe de zoete aardappel hierin een grote rol speelt, met andere woorden, welke stofjes er allemaal precies verantwoordelijk zijn.

zoete-aardappelen-twee

RESISTENT ZETMEEL ( RS)

Zoete aardappelen vallen ook onder het kopje ” resistent zetmeel”. Resistent zetmeel, ook wel ” resistant starch” of afgekort RS genoemd, is een onverteerbaar soort zetmeel, die nutteloos is voor onze enzymen. Een groot deel van het zetmeel verlaat onverteerd ons lichaam via de ontlasting. RS is eigenlijk een soort vezel. RS wordt niet in de dunne darm door enzymen verteerd, maar wordt pas in de dikke darm verteerd. De dikke darm produceert onder invloed van bijvoorbeeld RS vitaminen en gezonde vetten. Ook maken de gezonde darmbacteriën gifstoffen onschadelijk, wat weer zeer gunstig kan zijn voor mensen met darmproblematiek. RS voedt namelijk de goede darmbacteriën. Resistent zetmeel komt voor in sommige granen, vele soorten groente en fruit, peulvruchten en in enkele zuivelproducten. Er bestaan vier soorten RS:

  • TYPE 1: de niet verteerbare vezels, omdat deze zijn gebonden aan de celwanden van de vezels. Hieronder vallen o.a peulvruchten, zaden en granen.
  • TYPE 2 : de zetmeelrijke soorten, zoals ongekookte aardappelen,groente en onrijpe, nog groene bananen.
  • TYPE 3: afgekoelde zetmeelrijke groente. Via het retrogradatieproces keert het zetmeel terug naar resistent zetmeel. Dit gebeurt bijvoorbeeld na het koken van aardappelen en rijst soorten.
  • TYPE 4: de bewerkte producten. dit resistent zetmeel ontstaat alleen via een chemisch proces.

Resistent zetmeel is een echte verwennerij voor je darmen. RS kan ontstekingsprocessen tot rust brengen ( PDS!) en reduceert de zuurtegraad in de darmen. Uit onderzoek is ook gebleken dat RS de opname van mineralen sterk verbetert. Zoete aardappelen vallen onder type 3. Je kunt bataten  goed rauw eten, maar echt smakelijk zijn ze dan niet. Wat je wel kunt doen is de rauwe aardappel raspen of in zeer kleine blokjes snijden om ze door een koude salade te verwerken. Wil je profiteren van RS uit de zoete aardappel ,is het beste om de aardappelen zeer kort te koken en de volgende dag pas te consumeren. Het retrogradatieproces heeft dan het beste zijn werk kunnen doen.

12370685_1068244483207681_2096267670045192145_o

WINDERIGHEID

Tja…..wil je zoete aardappelen eten, moet je de winderigheid er een beetje bij nemen. Daar ontkomen we niet aan. Hoe komt het dat we er zo winderig van worden? Bataten bevatten een van nature aanwezige suiker, genaamd raffinose. Deze suiker wordt niet verteerd in het voorste gedeelte van het spijsverteringsorgaan, maar pas in de dikke darm. Dit veroorzaakt de gassen koolstofdioxide en waterstofgas. Deze zijn de boosdoeners. Het gehalte aan raffinose verschilt van ras tot ras en soms zelfs van aardappel tot aardappel. Zo kan het dus verkeren dat je van het ene maaltje veel minder of juist méér last hebt van winderigheid dan het andere.

Als je ze vaker eet, dan zal de winderigheid ook sterk verminderen. Ik “ knetter” minder vaak, dan in de beginfase van mijn zoete-aardappel verslaving. 😉 Vooral verse nieuwe oogst aardappelen kunnen echter wel veel flatulentie opleveren. 

UIT NEDERLAND OF UIT HET BUITENLAND?

Dankzij de gezonde trend zijn zoete aardappelen in zeer korte tijd erg populair geworden en zijn ze inmiddels overal verkrijgbaar. Zelfs supermarkten bieden ze zowel los als verpakt aan, en biologisch. De vele toko’s en andere buitenlandse winkels verkopen diverse soorten, zoals de eerder besproken yam, de paarse en de witte zoete bataten. Nederland beperkt zich veelal enkel tot de oranje zoete aardappel, omdat deze soort meest bekend is. Zoete aardappelen zijn het gehele jaar door verkrijgbaar. Ze worden uit het buitenland gehaald, veelal uit Amerika. Zoete aardappel kan echter zeer gemakkelijk worden geteeld, waardoor ze uit steeds meer landen worden gehaald, om de grote vraag aan te kunnen. In Nederland worden ook zoete aardappelen geteeld, echter wordt dit voornamelijk op biologische wijze gedaan en verkocht in biowinkels. De biologische aardappelen die we in supermarkten tegenkomen komen ook uit het buitenland. Veel mensen telen zoete aardappel in moestuinen, of in kassen. 

12375060_1068244479874348_5923811724917349221_o

Deze zoete aardappelen zijn uit de grond getrokken uit de kassen van moringa’s finest. Gewoon in Zoetermeer! Zoete aardappelen groeien goed in een warme omgeving. Wil je ook gaan voor duurzaamheid en rekening houden met het milieu, dan zijn biologische zoete aardappelen de beste keuze. Mijn ervaring is ook, dat biologische zoete aardappellijken veel meer smaak hebben en veel beter van kleur en geur zijn. Al is dit ook best sterk afhankelijk van de teelt. Zoals ik eerder schreef, heeft smaak, geur en kleur veel te maken met de pigment van de wortel ( want laten we niet vergeten dat het over wortels gaat en niet over aardappelen 😉 ) Hoe meer oranje de wortel, hoe voedzamer, smaakvoller de wortel. Wil je nog een stapje verder gaan betreft duurzaamheid, kies dan alleen voor Nederlandse zoete aardappelen. Deze zijn helaas vrij moeilijk verkrijgbaar. Meestal zijn ze heel even verkrijgbaar in Oktober/November en December. Daarna worden er volop zoete aardappelen geéxporteerd vanuit het buitenland voor de rest van het jaar, dus OOK in biowinkels. Nederland heeft te weinig aanbod om het gehele jaar ons te voorzien van zoete aardappelen. 

IMG_0162

WAT KUN JE ERMEE?

Ik eet ze niet alleen iedere dag, ik bak er ook veel mee. KLIK HIER om naar het overzicht te gaan van alle recepten die ik tot nu toe heb gemaakt met zoete aardappel. Ik geef je hoop ik voldoende inspiratie! Je kunt zoete aardappel rauw eten. Je kunt ze in zeer kleine blokjes snijden, en door een frisse salade verwerken. Je kunt ze raspen, je kunt ze stomen, koken, roosteren, bakken, stoven…..niets lijkt onmogelijk. Wel adviseer ik je, om de SCHIL EROM TE LATEN. Zoals jullie weten heb ik een bloedhekel aan het feit dat iedereen nog schilt, pulkt, snijdt, ontvelt en ontpit. Als iets gewoon eetbaar is, haal dan NIETS weg. Negen van de tien keer zitten juist in deze schillen en pitten en velletjes de meeste voedingswaarden. Dit geldt zeker voor zoete aardappelen. In de schil zit bijvoorbeeld de meeste vitamine A en bétacaroteen. Lekker laten zitten dus! Was de aardappel zorgvuldig en droog ze af. 

RARE VORMEN

Zoals ik eerder vertelde, zijn zoete aardappelen wortels. En wortels kunnen de meest rare vormen aannemen. Soms levert dit de meest hilarische vormen op. Ik heb er hieronder enkele op foto gezet:

10620802_774594695935062_1089667381635880941_n

eeehh…..tja! 

17546871_1338048196256373_3356810763951253232_o

kuch kuch….ja, ik verzin ze niet hoor!

12375060_1068244479874348_5923811724917349221_o

wortels hebben rare bochten….

17972106_1348750881852771_1101006839566424654_o

…….ik ehm…..kuch kuch…tja…ehm…kuch

Zijn jullie ook al eens een erg ehm……rare vorm tegengekomen? Zet hem op foto en plaats ze hieronder! Altijd weer goed voor een glimlacht op iemand’s gezicht!

IMG_0121

ZOETE AARDAPPELEN DRANK

Je kunt zoete aardappelen niet alleen eten, maar….ook drinken! Het geeft een geweldige felle oranje kleur, wat het zeker goed zal doen bij kinderen. Samen met wat greensweet-stevia druppels en water verkrijg je een superlekkere en knettergezonde drank! Je maakt hem in nog geen 5 minuten in een hoge snelheidsblender. Het voordeel van ee HS blender is dat de machine meteen verwarmt. Dit verwarmt de rauwe aardappel. Maar brengt het niet aan de kook, waardoor het eerder besproken RS meest aanwezig blijft na afkoeling. Heb je geen HS blender? Dan kun je deze drank ook gewoon maken, het recept zonder de HS blender zal ik onder dit recept zetten.

Dit heb je nodig:

( voor een liter)

IMG_0117

Zo maak je het:

Doe alle ingrediënten in de kan van de blender en zet het op het soep-programma. Laat dit vier minuten draaien. Zet een kom klaar, een fles en een trechter, en drapeer een schone ( kaas of hydrofiele) doek over de kom. Schenk de massa in het doek en knijp uit. Giet de drank over in de fles, en laat afkoelen. Daarna bewaren in de koelkast. Eet de pulp lekker op na afkoeling!!!

IMG_0118

Heb je geen hoge snelheidsblender? Doe dan alle ingrediënten in een pan, en breng aan de kook. Zodra de stukjes wat zachter zijn geworden, de pan van het vuur halen en met een staafmixer alles fijn pureren. Giet alles in het doek en knijp uit. Giet over in een fles en laat afkoelen.

IMG_0120

3 Reacties op “Waarom zoete aardappel méér dan gezond is!

  1. Ze zijn heerlijk, super om ‘toast’ mee te maken in een broodrooster :)

    Ik maakte pas drankjes met drie kleuren zoete aardappel (Sweet Potato Milk Tea) en het viel mij op hoe anders de paarse ruikt en smaakt. Weet jij waarin hem dat zit?

    Groetjes Sander

  2. Heerlijk, ik ben er ook verslaafd aan. Wij wonen in Spanje en daar kweken ze er veel en kan je ze ook overal kopen. Ik maak een puree van bataat, wortel en flespompoen. Eerst aanstoven in olijfolie met ajuin en look en dan de groenten samen stoven in de snelkookpan. Dan met de stamper fijn stampen en enkele soeplepels amandelmeel eronder roeren. Echt super heerlijk!.

  3. Al eens een stamppotje zoete bataat met zuurkool geprobeerd….toppertje of een snackertje van flinterdunne rauwe schijfjes bataat met een dipsausje van tahin met een beetje olijfolie en evt wat keltisch zout , jammie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *