Wat kreten en claims echt betekenen

IMG_6948

In voorgaande blogs heb ik verteld over de misleidingen in de supermarkt en hoe deze te herkennen. Hoe erg we ook opletten, we ontkomen vaak niet aan de grote koeienletters op verpakkingen die ons van alles toeschreeuwen, zodat je het product bijna hoort roepen “ koop mij!” Dat ontzettend veel mensen hier nog dagelijks ” slachtoffer” van worden ondervond ik onlangs toen ik in de supermarkt een tafereeltje tegenkwam van een ouder echtpaar die ogenschijnlijk hun weekboodschappen inkochten. De man zocht in het schap van ontbijtkoeken naarstig naar iets wat hij waarschijnlijk niet indirect kon vinden. Zijn vrouw werd ongeduldig en ging polshoogte nemen.

” Heb je het nu al. . ?” ” Nee! Waar staat het dan? Ik zie hier tachtig soorten, maar welke wilde je nou?” ” Die waarop met-minder-suiker op staat. . . . ” De vrouw liep er wat geïrriteerd maar zelf naartoe en wist haar voorkeur, een ontbijtkoek met ” 40% minder suiker” zo uit het schap te pakken, haar man wat verdwaasd kijkend achterlatend.

” Is dat zonder suiker dan?” vroeg de man. ” Er zit minder in, dat staat erop toch?” De vrouw zuchtte demonstratief. ” Dat eet ik toch ook iedere morgen?” vraagt de man zich af. ” Ik vind het gewoon zoet smaken hoor!” De man was niet overtuigd. ” Ja, dit is wat jij ook eet, maar kijk dan! Lees! Het staat er toch? Minder suiker! ” De vrouw schoof het pak maar even goed onder de neus van haar man, die nog steeds niet overtuigd en wat verdwaasd bleef kijken naar zowel zijn vrouw als het pak ontbijtkoek wat de winkelwagen in ging….

Zomaar even een dagelijks voorkomend voorbeeld van de velen. Want ja: de claim ” 40% minder suiker” klopt: er zit minder geraffineerde suikers in om deze claim te kunnen gebruiken. Echter wordt er verder niet onder/boven/naast de claim vermeld dat het product verder is volgepropt met smaakversterkers en verkapte suikers als glucose-fructosestroop. Het meest lastige betreft deze kreten en claims is dat ze globaal  gezien wel kloppen. Immers: een fabrkant mag geen onjuiste informatie verstrekken op zijn verpakkingen, het moet kloppend zijn. Ook zijn fabrikanten verplicht aan bepaalde hoeveelheden en percentages die een product moet bezitten om de claim en/of kreet te mogen gebruiken. Hierop hebben fabrikanten inmiddels de meest slimste trucs bedacht om zo minimaal te gebruiken van een (veelal dure) grondstof, maar de goede naam/imago van deze grondstof wel groots op een verpakking te kunnen vermelden. Wat komen we zoal tegen en wat betekent het nu echt?

IMG_6787

0% VET!

Een erg veel gebruikte, deze kreet. Er is vandaag de dag van zowat ieder product wel een vet versus vetvrije variant verkrijgbaar. Deze kreet is vooral zeer populair geworden dankzij de vet-angst die ons jaren geleden is aangeboord. Plotseling kregen we te maken met talloze producten die nauwelijks of gewoonweg geen vet meer bevatte en dit zou onze gezondheid enkel te goede komen. Het is wel erg vreemd te noemen dat sinds deze vet-boycot de volksgezondheid alleen maar meer achteruit is gegaan in plaats van vooruit. En dat is niet in de laatste plaats te danken aan de vervangers die werden ingezet: juist, suiker, suiker en nog eens suiker. Ook zijn we nog altijd in de veronderstelling dat we afvallen als we vetten compleet mijden uit ons voedsel. Natuurlijk zul je afvallen, maar gezond is dit niet te noemen, omdat we wel degelijk gezonde vetten nodig hebben. Nog een nadeel voor de gezondheid is dat we van vetvrije producten juist vaak alleen maar méér gaan eten. In erg veel gevallen bevatten veel 0% vet producten ook nauwelijks minder calorieën waar wij ons nog steeds op vastpinnen. De fabrikanten hebben, in sommige gevallen zelfs in hoge mate, veel misbruik gemaakt afgelopen jaren van de vet-angst die nog altijd heerst. Op meest gangbare verpakingen die bijvoorbeeld van nature al geen of amper vetten bevatten stonden plots kreten als ” 0% vet!” waardoor we zelfs meer snoep zijn gaan kopen. Een lolly waarop 0% vet staat verkoopt tientallen keren beter dan een lolly waar dit niet op staat af te lezen, terwijl er in iedere lolly amper tot geen vet schuilt. Magere yoghurt heeft een ware opmars beleefd omdat fabrikanten er groot 0% vet! op drukken, terwijl magere yoghurt sowieso al amper uit vet bestaat. En een zakje winegums eet toch wat lekkerder weg als er met grote koeienletters ” bevat geen vet!” op een verpakking staat. Het geeft je bewust en onbewust een soort vrijbrief om er meer van te gaan eten. Ook zijn vet-arm gemaakte en/of vetvrije producten nooit goed vullend waardoor je er ook niet zo snel vol van gaat zitten als van de vollere varianten. Kies voor meest intact gebleven, meest zuivere producten. Vetvrij gemaakte producten zijn ALTIJD meer (chemisch) bewerkt waardoor er eigenlijk niet veel meer zal overblijven van het originele product met zijn voedingswaarden. Ooit een plakje 15+ kaas geproefd? Juist. De plastic verpakking waarin deze plakken zitten verpakt gelijken er nog het meest op. Vooral qua smaak. Wil je letten op je vet-inname, hou vooral dat de hoeveelheden verzadigde vetten in de gaten. Deze vinden we veelal terug in koek, snoep, chips, zoutjes en voorbewerkte producten en kant en klaar producten.

Raak-Kinder-Limo-Kinderfruit-Aardbei-Frambozen

ZONDER KUNSTMATIGE TOEVOEGINGEN

Nu we met zijn allen zeer zijn gaan letten op kunstmatigheden in ons voedsel, zijn fabrikanten bezig met een ware veldslag om ons te overtuigen dat hun producten toch echt goed, lekker en gezond zijn. Ook kreten en claims worden hier stevig in de strijd gegooid. Een zeer veel voorkomende kreet is ” zonder kunstmatige toevoegingen”. En net als met alle andere kreten en claims kloppen deze ook wel degelijk: het product is gevrijwaard van kunstmatige toevoegingen als geur, kleur en smaakstoffen. Maar wat vaak gebeurt is dat deze producten weer worden volgepropt met ” natuurlijke” grondstoffen: zout, suiker en verzadigd vet. Daar kunnen fabrikanten namelijk wel mee wegkomen. Veel gezonder is het dus uiteindelijk niet te noemen voor de consument. Deze kreet komen we vooral veel tegen op snoep-verpakkingen en zoutjes, producten die van nature veelal bestaan uit suiker, verzadigde vetten en zout. De grote misleidende truc hier is vooral de kunst van iets toevoegen wat er helemaal ook niet IS. Voor zoiets als chips worden, uitzonderingen daar gelaten, vooral kruiden en zout gebruikt als smaakstof. Om op een zak chips dan groot te vermelden ” zonder kunstmatige toevoegingen!” is wat we in het Engels noemen ” too much information” : zinloze info die niet van enige toepassing is op het product. Wij zijn er echter wel door geprikkeld en zullen zo’n zak sneller kopen dan waar dit niet op staat vermeld. Fabrikant en supermarkt blij, ons lichaam niet. Als je gewoonweg kiest voor meest pure producten, of nog beter, alles lekker zelf maakt, heb je de volledige regie over je eigen voeding compleet in handen en niet de fabrikanten en supermarkten.

IMG_6676

LIGHT!

Al in 2005 kwam aan het licht dat de term “light” vaak totaal niets zegt over de voedingswaarde. De light-hype volgde al snel op de anti-vethype, een logisch gevolg. Ook light producten werden extreem populair, en zijn het vandaag de dag, vreemd genoeg, nog steeds. Ondanks alle inmiddels bewezen feiten dat light eigenlijk niets bijdraagt aan een goede gezondheid of kan bijdragen aan het verliezen van (over) gewicht. Sterker: veel light producten zijn evengoed nog erg rijk aan vet, suiker en/of zout. Of worden weer volgepropt met E nummers, kunstmatige zoetstoffen en andere meuk om iets wat wordt gereduceerd in het product op te vangen. Een fabrikant heeft wat betreft de term light nogal een vrije speeltuin. De vermelding mag worden gedaan op een verpakking als het product tenminste één derde minder zout, suiker en vetten bezit dan een origineel product. Helaas worden aan deze stelregels vaak geen gehoor gegeven, en kunnen light producten even zo veel vetten, suikers en zout bevatten als het origineel. Een goede vergelijking maken is namelijk vrijwel onmogelijk omdat veel light producten qua samenstelling geheel zijn veranderd. Op deze manier wordt light te pas en te onpas misbruikt. Nog steeds verkoopt light als een tierelier: wat dat betreft heeft het zijn werk goed gedaan. Nog steeds verkiezen we light producten boven een origineel. Omdat we denken dat het scheelt, dat het meehelpt om gewicht te verliezen. Enkel in het geval van light frisdrank kan het aanzienlijk schelen. Dit komt dan vooral omdat regulier frisdrank echt barstensvol suiker zit. En het wel degelijk wat verschil maakt als je een light drank drinkt. Echter zijn deze light drankjes dus wel weer gezoet met kunstmatige zoetstoffen waarvan aspartaam meest gebruikt is. Een ” light rookworst” zal echter nauwelijks zoden aan de dijk zetten qua gezondheid. Het bevat minder vet, maar dit wordt royaal gecompenseerd met tal van andere meuk waardoor het vaak een nog meer ongezonde worst wordt dan de Hema rookworst. Light producten zijn ook altijd een stuk duurder. Hoe meer troep er imers in gestopt moet worden, hoe meer een fabrikant hier ook voor moet betalen. Light staat ook voor veel mensen als een soort vrijbrief om ” lekker veel van te kunnen eten”. Ook mede door de vaak grote aanwezigheid van smaakversterkers (Ve-tsin E 621) kunnen we er ook eindeloos van blijven dooreten, de afwezigheid van vet is hierin ook juist enkel nadelig te noemen. Vergeet light. Kies ook hier voor puur, vers, biologisch en 100% natuurlijk. En maak het lekker zelf. Door zelf de regie te houden over je voeding kun je zout, suiker en vetten reduceren tot ieder gewenst punt. Dat bepaal je zelf, niet de fabrikant.

10945896_897495000282631_2349555073578981203_o

100% NATUURLIJK

Nog zo’n leuke is de kreet 100% natuurlijk. Niets op dit moment zo actueel als puur en natuurlijk, we willen met zijn allen graag weer terug naar natuurlijk eten en drinken. 100% natuurlijk betekent dat je zowel kunt aflezen van een ingrediëntentabel, zowel meteen kunt zien aan een voedingsmiddel dat het van natuurlijk komaf  is. Zo is het ons duidelijk dat een banaan natuurlijk uit zijn schil komt. En dat we een appel van de boom kunnen plukken. 100% natuurlijk. Maar ook suiker wordt gewoon gezien als 100% natuurlijk, omdat deze afkomstig is van een suikerbiet. Dit staat dan in verkapte vormen te lezen op een verpakking. Het zegt echter niets over de werkelijke natuurlijkheid: het is namelijk bewerkt.  Daar wringt de schoen en is dit ook de reden waarom fabrikanten hier zo breed mee aan de haal kunnen gaan. Ze kunnen dus wel een verpakking bekleden met kreten als 100% natuurlijk” terwijl de ingrediënten bewerkt zijn. Als je echt wlt gaan voor 100% natuurlijk, kies je voor meest intact gebleven voedingsmiddelen die je ook als zodanig herkent, zoals die banaan uit zijn schil, en die appel zelf van de boom geplukt. Zo kan er op een fles tomatensaus ” 100% natuurlijk” zijn vanwege de ” echte” tomaten die erin zijn verwerkt. Maar het blijft bewerkt en vaak met addictieven. Als je zelf van verse tomaten en wat lekkere kruiden een tomatensaus maakt heb je echt iets 100% natuurlijks. Kies ook hier vooral voor meest intact gebleven voedingsmiddelen en maak alles zoveel mogelijk zelf.

IMG_6396

ZONDER SUIKER

Veel gebruikt: ” zonder suiker!” ” geen suiker toegevoegd!” ” 0% suiker!” Het zijn zomaar even wat kreten die we vandaag de dag bijna overal tegenkomen. Ook komen we vaak ” enkel natuurlijke suikers” ” gezoet met fructose” tegen. Vooral die laatste is erg dubieus te noemen. Er zit nog altijd een zeer gezond imago aan fructose (natuurlijke vruchtensuikers, die  ook van nature in fruit voorkomt) omdat deze immers uit zoiets gezonds als fruit komt. Helaas spreken we vaker niet als wel over dit zelfde goedje als we het hebben over de fructose in voedingsmiddelen. Deze zijn namelijk zo bewerkt dat het alle mogelijke goede eigenschappen die het fructose uit fruit bezit, vrijwel verwijdert en er niets meer of minder overblijft dan. . . . . . . juist suiker. Ook het fructose in meest natuurlijke suikers als (nu erg hip) agave iis soms zelfs nog schadelijker bevonden dan gewone suiker. Je kunt hier alles over lezen in de bibliotheek onder ” agave”. Fabrikanten weten het ook vaak erg goed te vertellen. Er zit danwel inderdaad geen toegevoegde suiker in het product, maar dit wil niet zeggen dat er geen suiker aanwezig is in het product. Ook zegt de kreet ” geen suiker toegevoegd” erg weinig over het suikergehalte in een product. Ook hier is het vooral een kwestie van zeer goed etiketten lezen. Eet ook hier meest mogelijk intact gebleven voeding. Geen suiker zegt niet dat er geen suiker aanwezig is in het product.

Resumerend: Lees altijd goed etiketten en laat je niet misleiden door mooie kreten, en prachtig glimmende verpakkingen. Maak alles zoveel mogelijk lekker zelf, dan hou jij de volledige regie over wat je eet, niet een fabrikant of supermarkt.

5 Reacties op “Wat kreten en claims echt betekenen

  1. Er zijn juist vaak wel smaakversterkers toegevoegd aan chips. Naturel is naturel, maar de andere smaken niet.

  2. Pingback: Light? suikervrij? 0% vet? Hoe zit het nu? | diabetesforum.be

  3. Goed artikel en fijn om alles zo even op een rij te zetten! Maar ik vind het artikel zelf te lang en daardoor haakte ik halverwege af! Korter en bondiger is mijn tip.. je hebt vaak het punt in de eerste paar regels al duidelijk verwoord.. jammer van de vele fouten.. o.a.:

    To much information = too much information

    Verpakingen = verpakkingen

    Iss = is

    • ik schrijf iedere dag veel, soms wel drie artikelen tegelijk. Ik ben geen taalwonder en ik denk ook niet dat dit de hoofd reden moet zijn van de inhoudelijkheid van mijn stukjes. Niemand is perfect, ook ik niet , verre van zelfs. En ik stoor mij niet aan kleine ingeslopen tik-foutjes ” of ” voutjes”. Waar het om gaat komt naar voren, dat lijkt me belangrijker dan discussies over een tikfout. Desalnietemin: dank je voor je feedback.

  4. Ik heb zoveel van je geleerd!
    Ben erg blij met al je stukjes.
    De recepten zijn nog wel pittig voor mij(ben erg slecht in de keuken). Maar lees in je boeken dat ik moet doorzetten hahah.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *