A2 MELK….echt gezonder of een marketing truc?

Misschien heb je het al in het koelschap van de supermarkt zien staan, of bij de biowinkel: A2 melk. Begin vorig jaar werd het zo’n beetje gelanceerd in Nederland. Je zou kunnen denken dat het iets nieuws is, maar het is er al een tijdje. In Australië en Nieuw Zeeland wordt A2 melk al jaren gedronken en sinds 2015 is het volop verkrijgbaar in Amerika. Europa en Nederland lijken nu pas een beetje warm te lopen voor A2 melk. Er zijn echter nog ontzettend veel vragen rondom deze melk. Wat is het nu precies? En wat is er zo anders en bijzonder aan A2 melk? Heeft het gezondere voordelen dan gewone A1 melk? En vooral: is het niet weer het zoveelste marketing trucje van de voedselindustrie?

WAT IS A2 MELK?

A2 melk is melk, wat afkomstig is van koeien die twee exemplaren van het A2-gen van beta-caseïne dragen. Koemelk bestaat voor circa 87 % uit water. De overige 13% is een combinatie van vet, lactose ( melksuiker) eiwitten en mineralen. Dit zijn de vaste stoffen in de melk. Het belangrijkste component in de eiwitten in melk is caseïne. Circa 30% van de caseïne wordt beta-caseïne genoemd. De twee meest voorkomende varianten van het beta-caseïne gen zijn A1 en A2. Elke koe bevat één van deze combinaties van beta-caseïne:

– A1A1 ( deze koeien produceren melk met alleen AI- caseïne)

-A1A2 ( deze koeien produceren melk met beide types beta-caseïne)

– A2A1: ( ook deze koeien produceren melk met beide types beta-caseïne)

-A2A2 ( deze koeien produceren melk met enkel A2 beta-caseïne)

Oorspronkelijk zijn de gekleurde rassen van melkvee, zoals Yersey’s en Guernseys altijd een soort van boegbeeld geweest voor het A2 gen. Deze twee rassen bekleden het grootste aantal aan de zogeheten “ A2A2 dieren” maar er zijn steeds meer rassen. Zuivere A2 melk kan alleen worden geproduceerd door koeien die twee kopieën van het A2-gen in hun DNA hebben. Iedere nakomeling krijgt een kopie van het gen van de stier en het gen van de koe. Omgedraaid betekent dit dat er een stier met één kopie van het A2 gen, en een koe met één kopie van het A2 gen nodig zijn voor het fokken op één dier met een A2A2 samenstelling. 

Dankzij een natuurlijke genmutatie zijn er erg veel A1 allelen bij gekomen. Deze koeien zijn groter en leveren meer melk dan vlees. Vooral in Europa is daarom met deze koeien verder gefokt. De meeste moderne rassen als Holstein ( dat zijn de bekende “ Hollandse zwart/wit koeien) zijn van het type A1A1 of A1A2. 

Oudere rassen als Yersey’s, Guernsey, Pahari en de blaarkop zijn over het algemeen minder doorgefokt en geven minder A2A2 melk. Daarom worden deze rassen vaak gehouden door boeren die bewuste keuzes maken. Vaak zijn deze boeren biologisch en grasgevoerd en soms kun je op deze boerderijen rauwe verse melk aftappen. Deze rassen zijn overigens niet ALTIJD of automatisch AI of A2. 

A2 MELK GOED NIEUWS VOOR LACTOSE INTOLERANTEN? 

A2 melk wordt vooral gezien en geprezen om zijn andere manieren van verteerbaarheid voor de mens. Hoe zit dat precies? Even wat ingewikkeld geleuter:

Eiwitten bestaan uit aminozuren. AI caseïne bevat een bepaald aminozuur, genaamd HISTIDINE. Dit is de voorloper van het alom meer bekende HISTAMINE, een stof die normaliter in ons voedsel  en onze darmen voorkomt en wat de meeste mensen gewoon goed kunnen afbreken. Veel mensen kunnen dit echter niet of niet voldoende. Dit noemen we dan histamine-gerelateerde klachten. Dit kan een lichte of hevige overgevoeligheid zijn, een intolerantie of zelfs heftige klachten. Veel mensen vinden melk “ slijmvormend”.  Als reactie op de histamine kan het inderdaad voorkomen dat je meer/dikkere slijmvorming produceert in de luchtwegen en darmen. 

Door de histidine-componenten wordt de beta-caseïne op een andere manier verteerd. Hierbij ontstaat een stof, genaamd BCM-7. Dit lijkt op een opioide stof. Dit kan werken als een soort drug. Je kan er onnatuurlijk rustig van worden en zelfs een beetje duf. Mensen die dagelijks veel melk drinken kunnen hier last van hebben. De aanwezigheid van BCM-7 kan worden gemeten in urine en bloed. Mensen met autisme en schizofrenie kunnen een verhoogd BCM-7 krijgen als zij ( teveel) melk drinken. Het is overigens sterk afhankelijk per persoon, de één reageert gevoeliger dan de ander. Het maakt bijvoorbeeld al direct verschil als de light junctions tussen je darmwandcellen intact zijn of dat deze zeer gemakkelijk stoffen als BCM-7  doorlaten. 

A2 caseïne bevat GEEN histamine maar proline. Daardoor ontstaat er geen of veel minder histamine en BCM-7 Diverse onderzoeken hebben uitgewezen dat bij bevolkingsgroepen die vooral A2 melk drinken ( zoals Australië en Nieuw-Zeeland ) hart en vaatziekten veel minder voorkomt dan andere landen waar vooral A1 melk wordt gedronken. Ook lijken autisten en schizofrenie-patiënten minder last te hebben als zij A2 melk drinken. Mensen die A2 melk drinken kunnen resumerend veel minder last hebben van verterings-problemen, alhoewel mensen met ernstige klachten ( koele-eiwit allergie bijvoorbeeld) deze melk ook niet goed kunnen verdragen. Koemelk-allergie als zowel intoleranties komen voor in vele gradaties. Dit kan ontzettend veel verschillende klachten geven, van licht tot zeer hevig. Je kunt bijvoorbeeld zeer heftig reageren op gepasteuriseerde A1 melk, maar nauwelijks op rauwe A2 melk. Dit is zeer sterk afhankelijk per persoon. 

Echt gericht onderzoek is er volgens mij nog niet gedaan naar de verschillen in gezondheid tussen rauwe of gepasteuriseerde A1A2 melk, tenminste, ik kon niets vinden. Mijn persoonlijke mening is dat ik rauwe melk prefereer als meest gezond en beter verteerbaar. Meer lezen over rauwe melk? Klik hier. 

A2 melk wordt ook wel OERMELK genoemd. Dit refereert vooral naar het feit dat de melk nog steeds wordt gelinkt aan oudere koerassen ( zie hierboven) Dit betreft eigenlijk altijd een marketing truc. Er is niets “ OERS” aan. A2 melk heeft een verschil in samenstelling, niet in komaf. 

A2 MELK IN DE SUPERMARKT

De A2 melk die we in de supermarkt kunnen kopen is altijd, net als A1 melk, gepasteuriseerd. Het heeft één zelfde productieproces: de melk wordt ontdaan van vetten, die daarna weer gedeeltelijk worden teruggevoerd, vervolgens wordt gehomogeniseerd. Er is enkel een halfvolle A2A2 melk verkrijgbaar. Wat vreemd is, omdat melkvetten juist een allesbepalend onderdeel is van melk. Oermelk is het dus in geen geval Lees je dit dus op het pak dan is dit klink-klare marketing. Anders gezegd heeft het wel de oorsprong, maar blijft er na bewerking niets meer van heel. Net zoiets als het clean-labeling effect ( 100% natuurlijke pakken suiker….) 

289765cd-f313-48d1-b637-1e8865a58c95

Je kunt in de biowinkel ook A2 melkproducten vinden, zelfs rauw. Deze varianten hebben uiteraard de voorkeur. 

DE DISCUSSIE RONDOM A2 MELK…..IS HET GEZONDER?

Er is veel discussie rondom A1 en A2 melk. Er is kritiek op de onderzoeken die laten zien dat A1-beta-caseine negatieve effecten heeft. Het onderzoek dat gedaan is naar de effecten van BCM-7 is bijvoorbeeld grotendeels gedaan op proefdieren waarbij deze stof is ingespoten, dus niet bij mensen die hem oraal hebben binnengekregen (zoals natuurlijk gebeurt bij het drinken van melk). Ook kijken mensen er kritisch naar, omdat veel van het onderzoek gedaan is door een Nieuw-Zeelands bedrijf dat testen verkoopt om A2-melk te determineren (of dat zelf A2-melk op de markt brengt, is niet bekend)  In ieder geval: een bedrijf dat er belang bij heeft dat mensen A2-melk als gezonder gaan zien dan A1-melk. Zelfs de onderzoeken zelf geven aan: er is meer onderzoek nodig voordat we een definitieve conclusie kunnen trekken. Andere kanten van het verhaal vertellen dat heel veel mensen die voorheen veel klachten hadden na het consumeren van A1 melk, deze amper tot niet ervoeren na het drinken van A2 melk. 

Ik zou het persoonlijk houden op een gulden middenweg daar ergens tussenin. Ik denk dar rauwe A2 melk veel meer voordelen kan bieden voor de gezondheid, maar dat dit sterk afhankelijk is per individu. Het is een kwestie van zelf uitvinden wat voor jou werkt en juist niet. Ik krijg bijvoorbeeld ontzettend veel last van gojibessen. Als ik er maar eentje teveel eet, lig ik al te stuiterballen. Terwijl ik zakken vol met rozijnen weg kan eten zonder een centje last in de darm omgeving. Het is ontdekken wat voor jou werkt en wat niet. 

Collega en voedingswetenschapper Rob van Berkel schreef een zeer interssant artikel over A2 melk. Klik hier, om naar het artikel te gaan. 

Een reactie op “A2 MELK….echt gezonder of een marketing truc?

  1. Waar heb jij gelezen dat mensen met autisme een verhoogd BCM 7 kunnen krijgen als zij teveel melk drinken?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *