Alles over propolis

Nu dat we ons steeds meer met onze gezondheid zijn gaan bezighouden, en ons zijn realiseren, hoe chemisch en kunstmatig ons voedsel is geworden, zoeken we de natuurlijke en biologische kanten op. Afgelopen jaar zagen we ook in uiterlijke verzorging grote kantelingen. We realiseren ons steeds meer, dat wat we op onze huid smeren ook ontzettend belangrijk is voor onze algemene gezondheid. Niet alleen uiterlijke verzorging is belangrijker geworden, ook wat we bijvoorbeeld slikken aan medicijnen en voedingssupplementen. 

Een product, wat we steeds meer zijn gaan zien, en waar we meer over zijn gaan horen, is propolis. Ik hoorde er pas zo’n drie jaar geleden iets vaags over, en ik heb mij er verder niet in verdiept. Tot ik twee jaar geleden een ernstig virus opliep, en daar werkelijk honds-beroerd van was, twee weken lang. In mijn wanhoop om met natuurlijke, biologische middelen het virus de kop in te drukken, stuitte ik op propolis. Ik krijg steeds meer vragen over propolis, want klaarblijkelijk is er nog altijd erg veel onduidelijk over. Daarom dit uitgebreide artikel over propolis. Wat is het? Waar is het goed voor? Is het gezond?
SAM_6192

WAT IS PROPOLIS?

Propolis is een natuurlijk antibioticum voor het bijenvolk. Het beschermt het bijenvolk o.a tegen verschillende virussen, schimmels en bacteriën. Propolis wordt gezien als een 100% natuurlijk antwoord op de reguliere synthetische antibiotica in de gezondheidszorg. Propolis wordt door bijen gebruikt om ongewenste kieren en openingen in het nest te dichten en de wanden te bekleden. De kleur van propolis varieert per bron, maar donkerbruin komt het meest voor. Rond kamertemperatuur is propolis kleverig, maar bij lagere temperaturen is het hard en broos. Propolis is vrij uniek, omdat het een continu wisselende samenstelling bezit, waardoor eigenlijk niet of nauwelijks resistentie op kan treden. Propolis is een zeer kostbare stof. Het is een kleverige stof, gemaakt van speciale harsen van de knoppen van bomen en andere botanische bomen.  Deze harsen worden door de bijen die ze verzamelen bewerkt, waardoor ook een deel van de samenstelling verandert, en daarna in hun woning gebruikt. De samenstelling van propolis varieert per jaargetijde, omgeving van de bijen, en het karakter van het bijenvolk. De belangrijkste bestanddelen van propolis zijn:
  • Harsen
  • Bijenwas
  • Etherische oliën
  • Pollen
  • Vitaminen, mineralen en spoorelementen
 De bomen beschermen hun knoppen zorgvuldig met deze hars tot ze gereed zijn om uit te lopen. Binnen halen kleine hoeveelheden hars van de knoppen van o.a berken en populieren. Door een enzym erin te verwerken, verandert de substantie tot propolis.
In Nederland wordt door een bijenvolk, onder normale omstandigheden,  gemiddeld zo’n 100 gram propolis per jaar geproduceerd.  Het wordt gewonnen bij het schoonmaken van de bijenkast. De taaie kleverige propolis wordt met een plamuurmes afgekrabd.  Kleinere onderdelen die in de vriezer passen kunnen eerst worden bevroren. Wanneer de propolis koud is wordt het namelijk hard en breekbaar, waardoor het wat makkelijker losgekrabd kan worden. De propolis wordt geoogst in het voorjaar. De winter is een moeilijke periode voor een bijenvolk. Het volk blijft binnen in de kast en is afhankelijk van de aangelegde voedselvoorraad. Daarom is het goed om zo veel mogelijk propolis in de bijenkast te laten tijdens de winter.

 SAM_6194

NIET OPNEEMBAAR VOOR DE MENS

Als we de propolis rauw zouden gaan consumeren, zal het voor ons zeer weinig uithalen. Rauwe, pure propolis wordt nauwelijks tot niet door het lichaam opgenomen. Door propolis op te lossen zijn de stoffen in de oplossing beschikbaar voor het lichaam. De vloeistof bevat dan o.a etherische oliën, lipoiden, flavonoïden, suikers, eiwitten, vitaminen en mineralen.
Propolis bevat een aantal etherische oliën. Het geeft propolis bijvoorbeeld zijn opmerkelijke geur. Deze geur doet nog het meest denken aan een mix van honig, boomhars en bijenwas. Het zijn pure, natuurlijke geuren. Er zijn zo’n 30 verschillende etherische oliën in propolis aangetoond. De aromatische verbindingen die door bijen worden gebruikt tegen bacteriën en/of schimmels zijn o.a benzoëzuur, cafeïnezuur, eugenol, felurazuur, pterosstilbeen, sorbinezuur, farnesol, anethol, borneol, nerolidol en pineen.
Lipiden zijn vetachtige verbindingen. De lipiden die aanwezig zijn in propolis zijn afkomstig van bijenwas. De meeste was wordt weggewassen bij het maken van tinctuur. De belangrijkste lipiden in propolis zijn myristinezuur en stigmasterol.
Flavonoïden zijn gele pigmenten die voorkomen in de bladeren en de hars op knoppen van bomen en planten. Dankzij deze pigmenten is bijvoorbeeld ontdekt, dat de meeste flavonoïden overeenkomen met die van berken en populieren. Dit verklaart wellicht waarom bijen de voorkeur geven aan berken en populieren in het produceren van de meest werkzame propolis. Wat zeer opmerkelijk is te noemen, is dat er ook flavonoïden in propolis zijn aangetroffen die niet voorkomen in bomen. Waarschijnlijk ontstaan deze dankzij de bewerking die bijen uitvoeren op de harsen voordat ze het gebruiken als propolis. Er zijn zo’n 24 flavonoïden ontdekt in propolis. Vele van deze stoffen zijn natuurlijk werkende antibiotica voor het bijenvolk. Waarschijnlijk zijn deze flavonoïden niet alleen op zichzelf werkzaam maar versterken ze elkaars werking.

Propolis bevat een aantal suikers, zoals fructose (vruchtensuiker), glucose (druivensuiker), gulose, ramnose, sacharose (rietsuiker), sorbitol en talose. Veel waarde hoef je waarschijnlijk niet aan deze suikers toe te schrijven. De hoeveelheden zijn daarvoor te gering. Dit geld ook voor de vitaminen.

Propolis bevat 19 verschillende mineralen. Bijna alle voor de mens belangrijke spoorelementen blijken in propolis aanwezig te zijn. Alleen fluor en jodium ontbreken. De hoeveelheid van de verschillende spoorelementen in propolis is echter zeer gering. Mogelijk kan er bij sommige ziekten aan bepaalde spoorelementen een verhoogde behoefte bestaan. De extra hoeveelheid spoorelementen in propolis kan dan een welkome aanvulling zijn.Minerale voedingsstoffen, waarvan we maar erg weinig nodig hebben (enkele milligrammen of minder per dag), worden spoorelementen genoemd. Ze zijn onder meer nodig voor de opbouw van vele enzymen en van de weefselcellen.

Propolis bevat een kleine hoeveelheid aan eiwitten die bestaan uit verschillende aminozuren. Deze zijn echter zo minimaal aanwezig, dat het niet veel bijdraagt aan de dagelijkse eiwitbehoefte maar wellicht dragen aminozuren ( waarvan drie essentiële) wel bij aan de werking van propolis.
depositphotos_72674091-stock-photo-queen-bee-working-in-their

WERKING

We komen propolis inmiddels steeds vaker tegen in diverse bio en gezondheidswinkels. Daar werd het tot voor kort zeer zeldzaam verkocht en veelal in druppelvorm. Inmiddels wordt propolis veel toegepast in natuurlijke, biologische verzorgingsproducten. En kunnen we het in verschillende vormen kopen, bijvoorbeeld als zalf/ créme en drank. Propolis staat bekend om zijn medische eigenschappen. Het heeft een antibacteriele werking, wat vele mogelijkheden biedt. Het wordt vaak geadviseerd bij :
* virale ziekten
* maagzweren en andere maagproblemen
* ziekten veroorzaakt door virussen  en bacteriën
* bij infecties
* als een natuurlijk antibioticum, versterkt de werking van synthetische antibiotica
* verzorgen en bestrijden van wonden, brandwonden en schaafwonden
* tegen cariës
* tegen aften
* keelpijn en hoest
* krachtig antioxidant
* allergieën ( met name hooikoorts)
* remt groei van schimmels
* stimuleert de bloeddoorstroming
*  werkt tegen pijn en jeuk-prikkels
* krampen in de darmen/darmspieren
* eczeem en psoriasis
 

SAM_6193

GEEN MEDICIJN? WAT ZEGT DE WETENSCHAP PRECIES?

Al eeuwen wordt propolis door mensen toegepast om zijn nuttige en krachtige werking. Er zijn ook veel moderne wetenschappelijke publicaties over de werking van propolis. Toch mag propolis geen medicijn genoemd worden. Farmaceutische medicijnen staan onder strenge controle en moeten altijd exact dezelfde samenstelling hebben. Propolis heeft een zeer wisselende samenstelling naar gelang het jaargetijde, de omgeving, en het bijenvolk zelf. Er zijn wel artsen, dierenartsen en schoonheidsspecialisten die propolis aanraden vanwege de wetenschappelijk onderbouwde werking, maar dit zijn veelal mensen die op op natuurlijke alternatieve basis werken, bijvoorbeeld artsen die met alternatieve geneeswijzen werken.

Zoals eerder geschreven verschilt de samenstelling van propolis continu. Zo kan het bijvoorbeeld groen zijn van kleur, maar ook bruin of wit. Dit verschilt enorm per regio, en het is daarom voor de wetenschap ontzettend lastig om een goed, stabiel en duidelijk beeld te vormen betreft de medicinale werking. Toch zijn er wel onderbouwde, wetenschappelijke medicinale eigenschappen van propolis bekend. Propolis wordt onderzocht in wetenschappelijke instituten. Daarin wordt propolis onderscheiden in:
– Propolis uit Rusland, gemaakt van berkenbomen
– Propolis gemaakt van populieren uit Noord-Amerika en Europa
– Propolis gemaakt uit Cubaanse en Venezuaalse clusiastruiken
– Propolis gemaakt van Braziliaanse baccharisstruiken
– Propolis gemaakt van onbekende plantensoorten uit Taiwan en Okinawa
– Propolis gemaakt van Canarische onbekende plantensoorten.

Al deze bovenstaande gebieden bevatten erg veel flora, waardoor de propolis uit meerdere soorten kan bestaan. Je begrijpt nu vast beter, waarom een precieze onderbouwing echt enorm lastig is.Door diverse onderzoekers is aangetoond, dat de samenstelling van propolis per streek sterk kan verschillen. Dat is ook niet zo verwonderlijk, want afhankelijk van bodemgesteldheid, klimaat en hoogte (laagland of bergen) variëren de boomsoorten. Dit leidt vooral tot verschillen in de samenstelling van met name de etherische oliën. Elk boomtype kent zijn eigen typische geurstoffen. Propolis uit Zuid-Italië bevat bij voorbeeld etherische oliën uit cypressen. In Nederlandse propolis bevinden zich daarentegen etherische oliën uit populieren en berken en uit eiken, hazelaars en wilgen.

 

De geneeskrachtige werking van propolis kan voornamelijk worden toegeschreven aan de verschillende flavonoïden die zich daarin bevinden. De knoppen van populieren en berken leveren beide voldoende van deze essentiële flavonoïden. In de landen waar het belangrijkste onderzoek naar de werking van propolis wordt gedaan (West- en Oost-Europa), zijn beide boomsoorten wijd verspreid aanwezig. De aangetoonde geneeskrachtige werking van propolis geldt dan ook voor de propolis van het zogeheten ‘populier-type’ het ‘berk-type’ en het ‘gemengd populierberk-type’. Ongeveer 95% van de Europese propolis behoort tot een van deze drie typen.
Voor de behandeling van allergische aandoeningen is ook de samenstelling van de etherische oliën van belang. Deze dienen een afspiegeling te zijn van die in de ons omringende natuur. In dit geval is dan Nederlandse propolis te verkiezen. Helaas staat dit niet altijd op de verpakking vermeld .

fig4

PROPOLIS EN ECZEEM

Propolis lijkt een eer effectief middel bij eczeem. Eczeem is een verzamelnaam voor een aantal verschillende huidaandoeningen. Dezegaan meestal gepaard met roodheid, schilfering, pukkels, blaasjes, en korsten op de huid. Vaak gaat dit gepaard met een enorme jeuk. Onder een willekeurig gekozen groep van 39 eczeem-patiënten ( 36 vrouwen, 13 mannen) reageerde 74% zeer gunstig op propolis . Bij 57% trad volledige genezing op. Ook bij baby’s en peuters ( 0-3 jaar) met eczeem waren de resultaten zeer goed te noemen. Met name bij schimmeleczeem ( bijvoorbeeld zwemmerseczeem) chronisch en constitutioneel eczeem, luieruitslag en dauwworm ( = een nattend eczeem bij baby’s met name in het gelaat zichtbaar) lijkt propolis zeer effectief. Bij de helft van de eczeempatiënten was binnen een week al resultaat te merken. De overigen die goed op propolis reageerden, merkten dit meestal vóór het eind van de derde week. Het zal niet zoveel verwondering wekken dat mensen die nog niet zolang eczeem hebben, sneller verbetering merken dan mensen die er al jarenlang last van hebben.

PROPOLIS EN ANTI-VIRALE ACTIVITEIT

Propolis werkt antiviraal. Het is bijvoorbeeld werkzaam tegen herpes, en influenza-virrusen Een onderzoek uit 1988 toonde dat propolis effectief kan optreden tegen griep en griepverschijnselen. Dit heeft propolis te danken aan de flavonoïden.

HOE GEBRUIK JE PROPOLIS?

Bij praktisch alle aandoeningen wordt gebruik gemaakt van propolis in druppelvorm. Afhankelijk van de aandoening/ of ziekte  kan de propolis oplossing inwendig en/of uitwendig worden gebruikt. De meer geconcentreerde ‘propolis tinctuur’ is in principe alleen bedoeld voor uitwendig gebruik.
De propolis druppels kun je direct vanuit het flesje op de tong druppelen. Ze werken het best, wanneer je ze eerst een halve minuut lang in de mond heen en weer beweegt. Een deel van de bestanddelen wordt dan al door het slijmvlies van de mond opgenomen en aan het bloed afgegeven. Vooral het mondslijmvlies onder de tong is erg dun en daarom zeer geschikt voor het opnemen en aan het bloed afgeven van propolis bestanddelen. Na die halve minuut slik je de met speeksel vermengde propolis in.
Bij de meeste aandoeningen gebruik je 4 maal daags 4 druppels. Soms moet je wel eens de dubbele dosis gebruiken. Per keer neem je dan twee keer zoveel druppels in. Kinderen krijgen normaal per keer een kleiner aantal druppels afhankelijk van de leeftijd. Aan kinderen tussen de 7 en 12 jaar geef je 3 druppels per keer; voor kinderen van 4 tot en met 6 jaar zijn 2 druppels per keer genoeg. Kinderen tot en met 3 jaar krijgen per keer één druppel. Je kunt die direkt in de mond druppelen, of eerst een druppel in een klein stukje biscuit laten trekken of op een lepeltje honing doen. Wanneer de klachten minder worden, kun je proberen om het aantal keren innemen langzaam te minderen van 3 maal daags naar 2 maal daags. Na het verdwijnen van de klachten kun je, via een korte periode van l maal daags, stoppen met het innemen.
In het begin van de kuur kunnen de klachten tijdelijk toenemen. Dit is een goed teken en betekent dat de kuur zal aanslaan. Wordt het je te erg, dan onderbreek je de kuur een dag.
Propolis zalf gebruik je in de meeste gevallen tweemaal daags. In veel gevallen is het beter om eerst gedurende enkele dagen propolis druppels of tinctuur op de huidaandoening te doen.
Een gebruiksadvies voor de gewone propolispillen en -capsules die in de winkel te koop zijn, kan ik moeilijk geven. Ze zijn niet gemaakt op basis van opgeloste propolis. De hoeveelheid die ervan in het bloed terechtkomt, is dan ook gering, want de propolis lost niet in water op en het maag-darmstelsel is een waterig milieu.Het beste kun je je aan de gegeven gebruiksadviezen houden die de fabrikant meegeeft. Let ook goed op de ingrediënten. Aan veel pillen en capsules wordt ( veel!) suiker toegevoegd, meestal in de vorm van palmsuiker. Kies een biowinkel of goede gezondheidswinkel uit om propolis te kopen. Daar vind je deskundig personeel die je goed kan adviseren, en propolis waaraan vrijwel niets is toegevoegd. Propolis in druppelvorm wordt vaak geconcentreerd en vermengd met MPG Mono Propyleen Gkycol zonder alcohol. Er zijn echter veel varianten verkrijgbaar die veel meer toevoegingen hebben. Een goede druppel bevat tenminste 50% geconcentreerde propolis.

BIJWERKINGEN EN WAARSCHUWINGEN

Net als met zoveel andere natuurlijke producten,. kan propolis ook bijwerkingen geven. Gelukkig zijn er maar erg weinig bijwerkingen en komen ze zeer zeldzaam voor. Klachten/ bijweringen die bekend zijn:
– verergering klachten/aandoeningen. Echter blijkt uit vele gevallen dat dit juist een goed teken is. Als men kort stopte totdat de reactie was afgenomen of verdwenen en weer opnieuw begon met het gebruik van propolis gaf dit vaker wel dan niet alsnog een goed resultaat.
 
– een “ ruw” gevoel in de mond
 
– een branderig gevoel in de slokdarm
 
– lichte duizeligheid en hoofdpijn
 
– vaker plassen
 
Het is echter nog maar de vraag of deze klachten daadwerkelijk afkomstig zijn van door gebruik van propolis, omdat in meerdere gevallen propolis juist werkt TEGEN bovengenoemde klachten. Een op de 2000 mensen is allergisch voor propolis. Na contact met propolis ontstaan er jeukerige, branderige rode bulten of vlekken op de huid. Mensen die reeds overgevoelig of allergisch reageren op andere stoffen lopen meer risico om ook allergisch te reageren op propolis.  Dit geldt met name voor mensen die allergisch zijn voor perubalsem. Of je allergisch bent voor propolis, weet je zelden of nooit van tevoren. Dat blijkt pas als je het middel gebruikt. Dat kun je zonder risico uitproberen door ’s avonds een beetje propolis zalf of -druppels op je handrug te doen. Als je allergisch bent, ontstaat er in de loop van de nacht of volgende morgen een rode, jeukende plek. Gebeurt er niks, dan ben je er dus niet allergisch voor.

Propolis kan de werking van bloedverdunnende middelen (sintrom, sintrommitis of marcoumar) versterken. Dit is gebleken bij het regelmatig bloedonderzoek dat gebruikers van bloedverdunnende middelen bij de trombosedienst moeten ondergaan. Twee propolis gebruikers kregen te horen dat hun bloed zomaar ‘veel dunner’ was geworden (het percentage van de trombotest was lager geworden). Als gevolg daarvan moesten ze een lagere dosis bloedverdunnende middelen gaan gebruiken. Het is niet duidelijk op welke manier propolis de werking van bloedverdunnende middelen versterkt. Het is ook mogelijk dat propolis zélf een licht bloedverdunnende werking heeft. Deze ervaring leidt in elk geval tot het dringende advies aan gebruikers van bloedverdunnende middelen om na een week propolis gebruik hun bloed door de trombosedienst te laten controleren.

4 Reacties op “Alles over propolis

  1. Gebruik al zeker 15 jaar propolis. Voor alles en nog wat.
    Het helpt echt enorm voor heel veel kwalletjes.

  2. Ik geef het (pil) op dit moment aan de hond. Het helpt tegen een loopoog.

  3. Ik gebruik Plavix (Clopidogrel) als bliedverdunner. Is het bekend of ik dan ook Propolis mag gebruiken?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *