Artrose…wat is het en welke voeding kun je het beste eten?

arthrocalman-2384254_960_720

Onlangs kwam een goede kennis bij mij op bezoek, ze had een reden. Ze had eerder die dag namelijk te horen gekregen, dat ze lijdt aan artrose. Haar arts had haar gewezen op haar voeding. Mijn kennis is een echte bourgondiër. Ze kijkt niet erg op een schep meer of minder suiker, zout of olie, om het zo even te formuleren. Ze probeert wel op haar manier gezond te eten, dit vooral voor haar gezin ( twee kids van 15 en 8 jaar) maar over de jaren zijn de kilo’s er bij haar aan “ gegroeid”. Ze heeft, net als velen, moeite om de lekkere dingen af te zweren. Maar goed, nu heeft ze dus artrose. Waar ze behoorlijk veel last van heeft. Haar gewrichten zijn zeer pijnlijk. Na wat ziekenhuis-bezoekjes werd de diagnose artrose vastgesteld. Kennis W. heeft vooral erg veel last van haar heup en handen. Ze heeft mij gevraagd, of ik haar wat advies kon geven betreft haar voeding. Dit triggerde mij om dit artikel te gaan schrijven, want er is nog best veel onduidelijkheid over artrose. Zo wordt het vaak verward met reuma. Daarnaast is er artrose en poly-artrose.  Hoe zit het precies met artrose en welke voeding kun je het beste eten?

Schermafbeelding 2017-12-11 om 03.22.31

WAT IS ARTROSE?

Artrose is een aandoening wat ontstaat wanneer het kraakbeen in één of meerdere gewrichten beschadigd raken en niet voldoende meer herstellen. Een gewricht is een bijzonder iets. Er komen twee of meer bot-uiteinden bij elkaar, en als deze boluiteinden direct tegen elkaar aan komen kunnen deze beschadigd raken. De koppen van de botten zijn daarom van nature bedekt met speciaal laagje kraakbeen ( hyalien) Dit is zeer glad. Dankzij dit laagje kunnen de botten in het gewricht soepel en pijnloos t.o.v elkaar bewegen. Zodra dit laagje beschadigd raakt kunnen er problemen ontstaan. De gewrichten worden ook nog gesmeerd met een stroperige vloeistof die synovia heet. Dit wordt aangemaakt door een slijmvlies ( het synovium) dat de gewrichtsvloeistof binnen de kappen houdt wat om het gewricht heen zit.

Omdat kraakbeen geen zenuwen, bloedvaten en lymfe-afvoer bevat kan beschadigd kraakbeen zeer moeilijk herstellen. Door allerlei omstandigheden zoals zware arbeid, blessures, of te zware, langdurige belasting kan het hyaliene kraakbeen in een gewricht toch beschadigen. Deze beschadigingen kunnen ontstekingsreacties op gang brengen. Hierdoor wordt het hyaliene kraakbeen nog verder afgebroken en kan het chronisch worden. 

Artrose komt het meest voor in de gewrichten van de heupen, knieën, handen, de nek, de rug ( onderrug of gehele rug) en de voeten. De pijn kan vanuit het gewricht vaak ver uitstralen. Zo kan een pijn in de lies een gevolg zijn van artrose in het heupgewricht, wat bij kennis W. het geval was. 

Artrose kan worden vastgesteld via een röntgenfoto. Kraakbeen is niet zichtbaar op een röntgenfoto , wat betekent dat er in een gezond gewricht altijd ruimte te zien is tussen de boluiteinden. Hoe smaller deze gewrichtsspleet is op een röntgenfoto, des te ernstiger het kraakbeen is aangetast Als de botten elkaar raken is het kraakbeen helemaal afgesleten. 

ARTROSE, POLY-ARTROSE, REUMA

Je hebt verschillende vormen van artrose, Zo wordt reumatoïde artritis, in de volksmond reuma, en poly-artrose vaak over één kam geschoren als artrose Toch zijn er degelijk verschillen. Bij reuma is de oorzaak van de gewrichtsaandoening een ONTSTEKING. Reuma wordt vaak beschouwd als een auto-immuunziekte. Bij artrose is de oorzaak slijtage. Denk aan een vergroting of een langdurige onjuiste belasting. De ontstekingen bij reuma kunnen wel leiden tot artrose. Andersom kan ook. Slijtage kan leiden tot ontstekingen en daarmee reumatische klachten geven. De aandoeningen zelf, en de behandelingen daarvan verschillen echter.

Ook wordt poly-artrose verward met artrose. Tussen deze twee aandoeningen zijn er essentiële verschillen te bemerken. Zo wordt een poly-artrose vaak beschouwd als een auto-immuunziekte. De gewrichtsaandoeningen ontstaan in diverse gewrichten, zonder dat er een direct verband is met bijvoorbeeld onjuiste langdurige belasting of een blessure. Bij artrose is de oorzaak SLIJTAGE. Bijvoorbeeld ten gevolge van een vergroeiing. artrose wordt ook wel mono-articulaire-artrose genoemd, wat betekent dat de artrose in een enkel gewricht voorkomt. Men spreekt van pony-artrose, als de artrose zich heeft uitgebreid naar vijf gewrichten. 

Artrose komt onder de Nederlandse bevolking aanzienlijk vaker voor dan reumatoïde artritis. Artrose komt bij vrouwen bijna twee keer zo vaak voor als bij mannen. Aangezien artrose vooral bij het ouder worden optreedt, is het de verwachting dat het percentage mensen met artrose de komende jaren flink zal gaan toenemen in verband met de vergrijzing. Maar niet alleen vergrijzing zorgt voor meer artrose-patiënten. Ook overgewicht is een gemene speler bij het ontwikkelen van artrose. Aangezien we de laatste jaren wereldwijd steeds zwaarder zijn geworden en overgewicht inmiddels een serieus wereldprobleem is geworden, zullen de gevallen van artrose ook flink gaan toenemen.

download

WAT ZIJN DE KLACHTEN?

Artrose kan jarenlang stabiel blijven waardoor je eigenlijk niets merkt, maar het kan ook een zeer snel verloop hebben. Wanneer de eerste symptomen zich eenmaal hebben openbaar, ontwikkelt de aandoening zich op zich vrij langzaam. Langzaamaan gaan mensen meer last krijgen door bijvoorbeeld beperkte bewegingsmogelijkheden. Het is daarom ontzettend belangrijk om artrose tijdig vast te stellen zodat de ontwikkeling tijdig kan worden gestopt, en deze zoveel mogelijk te vertragen.

Veel mensen hebben last van:

– stijfheid

– pijn

– bewegingsbeperkingen

– krachtverlies

– vermoeidheid

– opgezwollen gewrichten

– geluiden ( knak-geluiden, kraak-geluiden)

De klachten kunnen enorm variëren. Dit is sterk afhankelijk van de plaats van de artrose en in hoeverre deze is beschadigd. Hoe dan ook geeft het in het dagelijks leven ontzettend veel last, hinder en in sommige gevallen zelfs beperking in de dagelijkse handelingen. Denk daarbij aan de simpele dingen als tanden poetsen, aan en uitkleden, eten koken, een pot opendraaien….

vegetables-967352_960_720

GEZONDE VOEDING

Voeding speelt wellicht een veel grotere rol bij artrose dan wordt gedacht. De arts van mijn kennis W. wees haar niet voor niets in het bijzonder op haar eetgewoonten en om daar eens goed naar te gaan kijken. Overgewicht lijkt de nieuwe aanvaller te zijn voor het ontwikkelen van artrose. Het loont dus de moeite om op gewicht te blijven. Dit doe je uiteraard met gezond en verstandig eten en drinken in een goede balans gebracht met beweging. Als je last hebt van slijtage en ontstekingen in de gewrichten, dan geldt er niet indirect een bijzonder of speciaal voedingsadvies. Want het goede nieuws is dat groente en fruit al voldoende werken tegen ontstekingen. Maar ja…..dan moeten we ze WEL ETEN,  Wat kunnen we nog meer beter gaan eten en drinken bij artrose?

OMEGA 3

Omga 3 vetzuren beschikken over ontstekingsremmende eigenschappen. Zet daarom regelmatig vette vissoorten als zalm, tonijn, haring en makreel op het menu. Denk ook eens aan schelp en schaaldieren. Deze bevatten een aantal bouwstoffen als glucosamine, chronoïtine, en hyalyronzuur. Een nadeel is dat schaaldieren soms toxische stoffen kunnen bevatten, maar als je extra veel verse groente ernaast eet worden deze onschadelijk gemaakt. 

Andere goede omega-3 bronnen zijn postelein en spinazie. Ook biologisch vlees bevat aardig wat. Kies altijd wel biologisch ( vis, groente, vlees) omdat in regel voor dieren geldt dat hoe meer deze in vrijheid hebben geleefd, hoe meer omega 3 vetzuren in het vlees worden opgeslagen. 

VeggiesFruitColorful_2048x2048

HEEL VEEL GROENTE EN FRUIT

Wees niet zuinig met verse groente en fruit. Zeker betreft verse groente kun je volledig “ los” gaan. Beperk de dagelijkse fruit-inname op twee stuks per dag. Enkele producten die bewezen ontstekingsremmend werken en je deze daarom veel op je menu kan zetten zijn:

– rauwe verse knoflook

– uien en prei

– pompoen en zoete aardappelen

– rode bieten

– broccoli

– verse ( gedroogde) peulvruchten

– koolsoorten

– groene bladgroenten

– avocado

– verse gemberwortel

– kurkuma

– zwarte bessen

– artisjok

– verse moringa

WEES ZUINIG MET OMEGA 6 VETZUREN

Zonnebloemolie, margarine, noten, zaden, sojaproducten en granen bevatten veel omega-6 vetzuren. Deze zijn o.a. nodig voor het onderhoud van de hersenen en zenuwstelsel en goede werking van het hart en bloedvaten. Omdat dit vetzuur meer in onze voedingsmiddelen zit dan Omega-3, krijgen we er zeer gemakkelijk te veel van binnen. En dat is slecht nieuws voor de gewrichten. De basis van Omega-6 is linolzuur. Dit wordt in het lichaam onder meer omgezet in arachidonzuur. Wordt er teveel van dit zuur gevormd, dan worden ontstekingsprocessen aangewakkerd. Tegelijkertijd blokkeert arachidonzuur de opname en ontstekingsremmende werking van Omega-3 vetzuren. Probeer daarom minder voedingsmiddelen te eten die veel Omega-6 bevatten en gebruik in de keuken meer olijfolie, kokosolie of roomboter. Beperk daarnaast het eten van rood vlees, omdat deze relatief veel arachidonzuur bevatten.

WAT KUN JE NOG MEER DOEN?

Voorkomen is beter dan genezen. Je kunt daarom zelf best wat doen om artrose te voorkomen. Met een paar tips:

3445434692_8752486893_z

BEWEEG VOLDOENDE

Een inkoppertje, maar toch. Beweging is niet alleen algemeen goed voor de gezondheid, ook voor artrose is het van cruciaal belang. Beweeg iedere dag tenminste 45 minuten. Dit hoeft echt niet in een sportschool te zijn, ook wandelen, fietsen en snel-wandelen zijn prima bewegingsmogelijkheden om artrose of de kans daarop te verminderen. Aan de andere kant is er wel weer een mogelijk gevaar van overbelasten als je bijvoorbeeld intensief gaat sporten met artrose. Mensen die langdurig intensief sporten lopen bijvoorbeeld erg veel risico om artrose te ontwikkelen. Als je merkt, dat de gewrichten van je benen of heupen warm worden, licht op gaan zwellen, kloppen of pijn beginnen te doen is dat het rode stoplicht teken. Heb je artrose en sport je vrij intensief, dan is sporten onder begeleiding aan te raden. Je loopt anders snel kans op overbelasten wat artrose enkel kan verergeren. Je kunt beter rustige bewegingen maken, en sporten beoefenen die weinig tot geen zware belasting op de gewrichten geeft. Toch is helemaal NIET meer bewegen bij artrose ook geen goed idee. Het is een kwestie van een goede middenweg vinden. 

VOORKOM OVERGEWICHT

Tja…..nog zo’n inkopper, maar wel een erg belangrijke. Naast vergrijzing lopen mensen met ( normaal tot ernstig) overgewicht veel risico op artrose te ontwikkelen. Iedere kilo telt. Dit betekent weer een kilo minder druk op gevoelige gewrichten, met name de heupgewrichten. Het is tevens bekend dat overtollig vetweefsel een zeer negatieve invloed heeft op de stofwisselingsprocessen en op laaggradige ontstekingsreacties. Deze spelen een zeer belangrijke rol in het versnellen van de kraakbeenafbraak en het veroorzaken van pijn. 

movers-24402_960_720

VOORKOM VERKEERDE BELASTINGEN OP HET GEHELE LICHAAM

Dagelijkse werkzaamheden worden vaak routinebewijs uitgevoerd. Daarin kan er gevaar insluipen dat er structureel op langere termijn het lichaam verkeerd wordt belast. Denk aan zware beroepen als bouwvakker, verhuizers, stratenmakers. Verschillende beroepen kunnen een totaal verkeerde werkhouding ontwikkelen waardoor de gewrichten enorm worden belast en uiteindelijk dus beschadigd. 

Zorg voor een RECHTE rug bij het tillen. Ga altijd DOOR DE KNIEËN als je iets zwaars op moet tillen. Ga niet over je grens heen. Als iets TE ZWAAR aanvoelt, vraag dan om hulp bij het tillen/sjouwen. Heb je werk wat de gewrichten zwaar belast, zoals stratenmaker, zorg dan voor goede bescherming voor de knieën. Blijf niet langer dan 15 minuten in één zelfde houding zitten en ga even zo nu en dan “ verzitten” als je lang op een stoel achter de computer moet zitten. Sta regelmatig op en loop een rondje. Een erg handig hulpmiddel om het zitten comfortabeler te maken is een wellness zitkussen. Klik hier voor meer informatie. Dit kussen kan de gewrichten ook ontlasten. 

IEDERE DAG FRISSE LUCHT

Het is erg belangrijk, om iedere dag verse frisse lucht je longen in te ademen. Dit heeft ook een positief effect op artrose. Ga iedere dag dus naar buiten, adem diep in en uit en loop bijvoorbeeld even een rondje. Zet iedere dag een raam of deur even open om verse lucht je huis in te transporteren. 

6 Reacties op “Artrose…wat is het en welke voeding kun je het beste eten?

  1. Beste Monique,
    Graag geef ik graag mijn ervaring over de invloed van voeding. Ik had erg last van mijn gewrichten en de arts concludeerde dat het artritis was en daar niks aan te doen was.
    Hierna ben ik Koolhydraatarm gaan eten. Omdat ik had gelezen dat o.a. suikers de ontstekingsreacties veroorzaken.
    Na een aantal weken waren de klachten met 80% verminderd!
    Ik kon weer normaal lopen als ik uit bed kwam en in mijn vingers knijpen, wat daarvoor heel pijnlijk was.
    Als ik in mijn vakantie er niet op let dan heb ik na een dag of vijf weer last van stijve handen en voeten.
    Voor mij dus een bewijs dat het werkt.
    Jammer dat de suikers niet vermeld worden in het voedingsadvies.
    Dit is bij jou ongetwijfeld bekend want ik heb al veel lekkere Koolhydraatarme recepten van jou gemaakt.👍🏼
    Mvrg,
    Ria Bakker

  2. Ik heb een beetje sullige vraag,maar ik ontbijt elke dag met een kommetje soja yoghurt van Alpro (ongezoete versie), is dit dan af te raden omdat ik dan mijn onega drie minder goed op zou nemen?
    Ik heb het vermoeden dat ik artrose in mijn handen en rug heb, ga vandaag maar eens de dokter bellen!

  3. Ik had er last van dat na een tijdje zitten ik wat moeilijk overeind kon komen. Bij de natuurwinkel vond ik een folde met adviezen en daarop stond dat Boswellia capsules konden helpen. Ik heb ze besteld en het is een wondermiddel voor mij. Ik heb veel minder last van stijfheid.
    Ik zit nu nog maar op een capsule per dag.
    Daarnaast mijd ik suiker en koolhydraten.

    • Hoi Tineke. Mooi dat het jou helpt. Hoeveel mg gebruik je en hoeveel caps per dag
      Alvast bedankt

  4. Interessant Monique, maar je kunt nog verder gaan; ontzuren!! Geen nachtschade eten. Geen koemelk. En idd geen suiker
    Als je t boek Medical Medium leest ,…doe je er juist goed aan veel fruit te eten.

  5. Ik heb polyartrose en ben op advies gaan afvallen. Helaas krijg ik steeds meer pijn en inmiddels al 20+ afgevallen. Nu zit ik nig met een ander probleem. Al de groente die je opnoemt mag ik momenteel niet eten. Mijn kalium is verhoogd heb daar al eerder last van gehad. Maar het rare is dat je dan vooral ongezonde dingen mag eten en drinken. Ga dus toch maar door met veel groente eten en bij koken alkes dubbel koken. Je lijf kan je soms echt in de steek laten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *