Het grote olie / vetten dossier

IMG_2188

Afgelopen jaren wordt er flink gediscussieerd over oliën en ( bak) vetten. Daardoor is veel verwarring ontstaan. En zijn erg veel consumenten de weg een beetje kwijt. Wordt kokosolie vorige week nog geprezen als het meest gezonde vet om in te bakken, blijkt  dit later rijstolie te zijn. Of vertelt artikel één op internet dat olijfolie het meest gezond is, maar  vertelt artikel twee juist dat olijfolie schadelijk is. Ik ga in dit artikel proberen een beetje orde in de chaos te scheppen. 

IMG_3883

OLIE IS OLIE, VET IS VET

Laten we beginnen met het onderscheid in olie en vet. Daar kan ik vrij kort over zijn, want het verschil hierin is simpel en voor-de-hand-liggend. We spreken van een vetsoort, als deze vast is op een kamertemperatuur. Dit zijn onder andere roomboter, margarine en kokosolie. Kokosolie is van origine een olie, maar omdat deze stolt bij een kamertemperatuur van gemiddeld 18-20 graden, wordt kokosolie in Europese landen als een vetsoort gezien, terwijl de naam gewoon kokos-OLIE blijft. Een olie is en blijft vloeibaar op kamertemperatuur..

HET ROOKPUNT

Waar de meeste discussies over gaan is het rookpunt van met name oliën. In tegenstelling tot koolhydraten en eiwitten kunnen vetten een hoge temperatuur verdragen. De grens wordt overschreden bij het ‘rookpunt’. Dit is de temperatuur waarbij vetten zich splitsen in losse vetzuren en glycerol. Dit glycerol kan vervolgens verder ontleed worden, waarbij een blauwe walm ontstaat met giftige stoffen, waaronder propenal (acroleïne). Deze stof heeft een indringende geur, een onaangename smaak en veroorzaakt irritatie aan ogen en luchtwegen. Het rookpunt is niet bij elk vet even hoog en tevens afhankelijk van een aantal factoren:
  • De lengte van het vetzuur (aantal koolstofatomen). Korte- en middellange vetzuurketens (2-12 koolstofatomen) kunnen minder goed tegen verhitting en verlagen het rookpunt.
  • De aanwezigheid van vrij vetzuren. Meer vrije vetzuren verlagen het rookpunt. Van oorsprong bevatten dierlijke vetten meer vrije vetzuren dan plantaardige. Met name het frituren van vis veroorzaakt een stijging van de hoeveelheid vrije vetzuren.
  • De aanwezigheid van kruimels en afbraakproducten in het bereidingsvet.
  • De hoeveelheid vocht/ijs en zout in het voedingsmiddel dat gebakken of gefrituurd gaat worden. Vocht en zout stimuleren de hydrolyse waardoor meer vrije vetzuren in het bereidingsvet komen. Dit verlaagt de ‘rooktemperauur’. Door het voedingsmiddel vooraf af te drogen kan de gebruiksduur van frituurvet worden verlengd.
Bij het bakken en frituren moet dus altijd onder het ‘rookpunt’ worden gebleven. Extra vierge olijfolie heeft een laag rookpunt (160˚C) en is dus ongeschikt om als frituurolie te gebruiken. Zelfs onder het rookpunt kunnen er echter al ongewenste stoffen ontstaan. Die worden gevormd wanneer vetzuren een reactie ondergaan met zuurstof (oxideren). Vet kan bij sterke verhitting ook spontaan gaan branden. Deze temperatuur ligt ongeveer 30˚C boven het rookpunt en heet het vlampunt. In deze tabel kun je de rookpunten aflezen van diverse olie-soorten:
Schermafbeelding 2018-07-01 om 02.39.54
 
 
In de keuken worden verschillende soorten bereidingsvetten gebruikt. Sommigen prefereren de sterke voorkeur aan verzadigd  ( hard) 
vet om in te bakken/frituren (boter, reuzel, kokosolie, vast frituurvet). Dit bereidingsvet is stabieler tijdens verhitten dan bereidingsvet dat rijk is aan onverzadigde vetten (zonnebloemolie, raapzaadolie, olijfolie, vloeibare bak- en braadproducten). Dat klopt inderdaad, maar in welke mate leidt het verhitten van de minder stabiele vetten tot het ontstaan van ongewenste en potentieel schadelijke stoffen?
Naast het soort vet (verzadigd of onverzadigd) zijn er nog andere factoren die van invloed zijn op de vorming van ongewenste stoffen, die wellicht belangrijker zijn. Denk hierbij aan:
  • Temperatuur;
  • Bereidingstijd;
  • Aanwezigheid van antioxidanten;
  • Versheid van het bereidingsvet;
  • Soort voedingsmiddel (vochtpercentage, kruimels).
Het is bijzonder lastig om de verschillende onderzoeken naar het effect van verhitten op de stabiliteit van vetten en de vorming van ongewenste stoffen met elkaar te vergelijken . Dat komt doordat er in onderzoeken verschillende soorten bereidingsvet zijn gebruikt (of een mengsel), maar ook doordat er verschillende soorten voedingsmiddelen mee zijn verhit. Daarnaast verschillen de bereidingswijzen, bereidingstijden, temperatuur, frequentie van verhitten, meetmethoden en uitkomstmaten. Wel kan vastgesteld worden dat verzadigde vetten bij verhitting minder ongewenste stoffen vormen dan onverzadigde vetten. Door de combinatie van verschillende soorten (onverzadigde)vetten, het toevoegen van antioxidanten en te letten op de temperatuur kan de vorming van ongewenste stoffen tot een ‘acceptabel’ niveau gehouden worden.
Bij frituren zijn er nog aanvullende regels, waaronder het tijdig vervangen van het frituurvet  Het langdurig verhitten van een frituurvet (20-40 uur) leidt namelijk tot de vorming van mogelijk kankerverwekende stoffen 7. In de praktijk zal het frituurvet dan dermate ‘vies’ van smaak en geur zijn geworden dat het niet meer gebruikt zal worden.

MAAR WELKE DAN?

Een heel verhaal dus, zoals je hierboven hebt kunnen lezen. Hoe kies je nu een beetje een goed bakproduct? Een aantal tips als basis:
* Verhit olie of vet NOOIT TE VER dat het gaat roken. Mocht dit onverhoeds toch gebeuren, zet dan ramen en deuren open en gooi het vet weg. 
* Als we letten op de schadelijke stoffen ( aldehyden) kun je voor bakken en koken het beste kiezen voor een olie/ vet die rijk is aan VERZADIGDE VETTEN of ENKELVOUDIGE VERZADIGDE VETTEN. Dit klinkt tegenstrijdig met alle adviezen die we afgelopen jaren hebben gekregen. Het blijkt dat er bij oliën die rijk zijn aan meervoudig onverzadigde vetten, zoals maïsolie en zonnebloemolie, veel schadelijke stoffen ontstaan (zoals die aldehyden) tijdens het verhitten. Terwijl dat bij de oliën en vetten die rijk zijn aan verzadigde vetten of enkelvoudig verzadigde vetten (zoals roomboter en olijfolie) veel minder gebeurt. Het feit dat je olie of vet gaat verhitten, zet het advies “vervang verzadigd vet door onverzadigd vet” dus aardig op zijn kop. Maar betreft schadelijke stoffen, zijn verzadigde en/ of enkelvoudige verzadigde oliën beter. Daarmee wordt een type olie of vet bedoeld welke minimaal voor 60% uit een van die twee typen vetten bestaat of voor meer dan 80% uit die twee typen vetten bij elkaar opgeteld. Of kies een olie of vet welke voor slechts een klein deel uit meervoudig onverzadigde vetten bestaat. Daarmee wordt een olie of vet bedoeld welke voor minder dan 20% uit meervoudig onverzadigde vetten bestaat.
* Kies voor oliën en vetten van een uitstekende kwaliteit. Deze vind je meestal in de biowinkel. 
 

WELKE OLIËN EN VETTEN ZIJN ER ZOAL?

Goed.
Daar sta je dan met een hoofd vol opgeslagen informatie, bij de biowinkel, starend naar tientallen soorten…..WELKE DAN? Olijfolie? Kokosolie? Walnoot olie? Arachide olie? Of toch maar die rijstolie waar laatst zo goedkeurend over is geschreven? Een beknopt overzicht van oliën en vetten die meest verkrijgbaar zijn.
SAM_1396-768x1152
OLIJFOLIE
Een plantaardige olie die door persing uit olijven ( de vruchten van de olijfboom) wordt gewonnen. De olie heeft een gele of groene kleur in verschillende tinten. Velen denke, dat kleur veel invloed heeft op de kwaliteit van de olie, maar dit klopt niet. De specifieke kleuren komen doordat er veel verschillende soorten olijfbomen zijn, die ieder hun eigen olie geven. Groene olijfolie wordt vaak ( en dus onterecht) gezien als de beste kwaliteit olie. Fabrikanten gebruiken daarom graag donkere flessen om de kleur van de olie te maskeren, of voegen chlorofyl toe om de kleur in het gewenste groen te verkrijgen. Olijfolie is rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren ( onverzadigd oliezuur) en vetten van palmitinezuur. ( een verzadigd vetzuur) Een rijpe olijf bevat zo’n 30% olie, afhankelijk van de soort, de weersomstandigheden en de bodemgesteldheid. Olijfolie bevriest bij – 6• C en het kookpunt is 300•C. Gewone olijfolie en vierge olijfolie zijn geschikt voor bakken en braden. Extra vierge olijfolie is geschikt om koud te gebruiken, bijvoorbeeld over salades of om mayonaise en andere sauzen mee te verrijken. Olijfolie bevat 15% verzadigd vet en 85% onverzadigd vet.
IMG_2191
 
RAAPZAADOLIE / KOOLZAADOLIE
De verschillen tussen de koolzaadplanten en raapzaadplanten zijn erg klein. Hoewel het twee verschillende variëteiten betreft, worden de beide namen in de praktijk door elkaar gebruikt. Koolzaad is een landbouwgewas terwijl raapzaad van oorsprong een inheemse wilde plant is. Wat betreft hoeveelheid calorieën en het soort vet is er ook (nagenoeg) geen verschil.
Vooral in Duitsland wordt koolzaadolie veel in de keuken gebruikt. Vanuit daar is het komen overwaaien naar ons. In de voedingsmiddelenindustrie wordt de olie als ingrediënt gebruikt in bijvoorbeeld margarines en koekjes. De olie wordt ook vaak met andere plantaardige oliën, zoals sojaolie, vermengd tot slaolie.  Raapzaadolie en koolzaadolie hebben vrijwel een zelfde samenstelling. Het bestaat gemiddeld uit 7% uit verzadigde vetzuren en 93% uit onverzadigd vetzuren.
SAM_9704-768x1153
Over de gezonde eigenschappen van koolzaadolie wordt nog steeds veel gediscussieerd. Ook de wetenschap is er nogal verdeeld over. Ook wordt koolzaadolie nogal eens door elkaar gehaald met raapolie/raapzaadolie, maar zoals je eerder hebt kunnen lezen, zijn dit twee verschillende soorten. Koolzaadolie is vrij populair in de keuken omdat de smaak neutraal is, en veel milder dan bijvoorbeeld olijfolie, wat een hele sterke, uitgesproken smaak heeft, de smaak die ik ook niet kan waarderen Koolzaadolie bevat belangrijke voedingsstoffen. Wat er aan voedingsstoffen zit, als we een eetlepel (14 gram) koolzaadolie nemen:
  • Van alle plantaardige oliën, heeft koolzaadolie de laagste hoeveelheid verzadigde vetzuren.
  • Koolzaadolie bevat heel veel antioxidanten
  • Koolzaadolie is zeer rijk aan onverzadigde vetzuren.
  • Koolzaadolie bevat een hoog percentage aan Vitamine K en Vitamine E
Dit zijn de hoeveelheden:
  • 2600 milligram Omega-6 vetzuren
  • 1300 milligram Omeag-3 vetzuren
  • 10 microgram Vitamine K (staat gelijk aan 12% van de Dagelijks Aanbevolen Hoeveelheid)
  • 2,4 milligram Vitamine E (staat ook gelijk aan 12% van de Dagelijks Aanbevolen Hoeveelheid)
Uit bovenstaand lijstje kun je snel de conclusie trekken dat koolzaadolie veel belangrijke voedingsstoffen in zich heeft, met name omega-vetzuren. Omega-vetzuren staan bekend als gezonde vetzuren, maar hier moeten we wel een belangrijke kanttekening bij zetten: vrijwel alle soorten koolzaad-oliën worden geëxtraheerd, en NIET geperst. Je kunt net als alle andere plantaardige oliesoorten olie krijgen in verschillende kwaliteiten. Je kunt eerste persing krijgen en je kunt koude persing krijgen. Dit heeft te maken met het oxidatieproces. Plantaardige olie bestaat voornamelijk uit onverzadigde vetzuren, dat is wat het zo gezond  maakt, maar ook gevoelig voor bewerking. Onverzadigde vetzuren kunnen bijvoorbeeld erg slecht tegen licht, hitte en zuurstof. Daarom is koude persing beter maar meteen een stuk duurder dan persing onder hogere temperaturen. Dit is ook de reden waarom “ verse olie” duurder is dan de varianten in de supermarkten. Waar de voedingsindustrie een afweging moet maken,( al het bovengenoemde) drijft de prijs van de koolzaadolie omhoog. Bij een koude persing is het rendement niet erg hoog omdat je maar beperkte druk op het zaadje kunt leveren. Het niet in aanraking met zuurstof laten komen en vers houden maakt de koolzaadolie ongeschikt voor verdere verwerking.Daarom wordt de olie bewerkt/geraffineerd. In plaats van de olie eruit te persen, haalt de industrie d.m.v een chemisch proces de olie uit het zaad onder zeer hoge temperaturen. Bottom line is zo’n beetje:  varianten  uit de supermarkt en toko’s te mijden, en te zorgen voor A: koolzaadolie van Hollandse komaf en B: te kiezen voor verse olie die is verkregen door koude persing. Dit kost meer, maar dat investeer je in je gezondheid.
IMG_2192
 
SAFFLOER OLIE
Saffloerolie wordt gewonnen uit de saffloerdistel. De saffloerdistel is een plant die verwant is aan de artisjok. Deze distel groeit in Egypte, het westelijk deel van Noord-Amerika en het oosten van Azië. De olie wordt gewonnen uit de zaden van de distel.Koudgeperste saffloerolie bevat minimaal 70 tot 75% procent onverzadigde vetzuren.  Het grootste deel hiervan is linolzuur. Linolzuur is een essentieel vetzuur. Dat wil zeggen dat je lichaam deze stof nodig heeft, maar niet zelf aan kan maken. Daarom moet je dagelijks voldoende linolzuur binnenkrijgen via voeding. Het bevat zo’n 8% verzadigd vet. Deze olie is ongeschikt voor bakken en braden en wordt voornamelijk gebruikt over salades en dressings.
IMG_2203
ARACHIDE / PINDA OLIE
Arachide olie is ook wel pinda olie. Pindakaas was oorspronkelijk een restproduct van de productie van arachide olie. Het wordt gemaakt van de olie uit pinda’s, deze worden uit de pinda’s geperst.  Arachideolie is een plantaardige olie die relatief gezond is. Allereerst zijn de vetzuren grotendeels onverzadigd, zeker bij de iets duurdere olie van betere kwaliteit, iets dat goed is voor de vethuishouding in je lichaam.Arachide olie is één van de oliën die een vrij hoog hittepunt heeft. De maximale temperatuur voor ongeraffineerde arachide olie ligt op 160 •C, geraffineerde arachide olie kan zelfs een hittepunt van maar liefst 230 • C bereiken. Arachideolie bevat zo’n 83% onverzadigde vetzuren en zo’n 15 % verzadigd vet,
IMG_2193
DRUIVENPIT OLIE
Druivenpit olie is zoals de naam al zegt afkomstig van de pitten van druiven.. Het heeft een opvallende neutrale smaak, waardoor het veel wordt gebruikt in salades. Het bestaat gemiddeld voor zo’n 82% uit onverzadigde vetzuren. Bovendien bevat druivenpitolie een hoog gehalte aan vitamine A, E en B6. Om de kwaliteit van de olie dusdanig te krijgen dat je hem kunt consumeren, wordt hij geraffineerd. Druivenpitolie wordt voornamelijk industrieel verwerkt tot margarine. Je kunt druivenpitolie vinden in de schappen van de supermarkt bij de olijfolie en andere vetten. Olie blijft het best van dikte en smaak als deze op een koele, donkere plaats wordt bewaard (niet in de koelkast). Druivenpitolie is lang houdbaar, maar wordt op een te koude plaats troebel. Op kamertemperatuur wordt de olie echter weer helder.
IMG_2204
SLAOLIE
Slaolie is een algemene benaming voor een olie die in de keuken gebruikt wordt. Het is vaak een mengsel van verschillende plantaardige oliesoorten. Zonnebloemolie is een specifieke olie, in principe zou je slaolie dus ook een zonnebloemolie kunnen zijn of een mengsel van olies waarin ook zonnebloemolie zit. Slaolie is  meestal een ssojaolie die vermengd wordt met andere oliesoorten. Meestal vermengt men het met raapzaadolie. Slaolie is vrijwel overal voor te gebruiken, alhoewel voor frituren betere alternatieven zijn zoals arachideolie. Dit is stabieler bij erg hoge temperaturen.
SAM_9369-1200x800
AVOCADO OLIE
Een van mijn persoonlijke favorieten. Ik heb er een zeer uitgebreid artikel over geschreven, KLIK HIER om naar het artikel te gaan.
IMG_4152
ZONNEBLOEMOLIE
En van de meest gebruikte oliesoort, ook in de industrie. Deze plantaardige olie wordt gewonnen uit de pitten van de zonnebloem. Het is een heldere, goudgele olie met een zachte smaak. Vooral koudgeperste olie is een hoogwaardig voedingsmiddel, omdat vele vitaminen en bioactieve stoffen dan behouden blijven. Hierbij mag de olie niet warmer worden dan 30 °C.In geraffineerde vorm wordt de olie voor uiteenlopende industriële doeleinden gebruikt. Er worden verschillende types zonnebloemolie geproduceerd, zoals high linoleichigh oleic  ( de gezonde variant) en mid oleic. De high linoleic zonnebloemolie bevat minstens 69% linolzuur. De high oleic bevat minstens 82% oliezuur. De variatie in vetzuurprofiel wordt sterk beïnvloed door genetische eigenschappen, klimaat en productie.
IMG_4153
LIJNZAADOLIE
 Lijnzaadolie wordt gewonnen olievlas-planten De zaden bevatten van zichzelf ongeveer zo’n 40% olie. Lijnzaad groeit aan een vlasplant, deze plant groeit in de hele wereld en wordt voornamelijk geteeld voor het lijnzaadoliën. De lijnzaadjes worden geperst waardoor er olie ontstaat Lijnzaadoilie bestaat naast de eerder besproken linolzuur nog een aantal andere vetzuren:
– palmitinezuur 5%
– stearinezier 2,5%
– oliezuur 16%
– linolzuur 10-20%
– alfalinoleenzuur 50%
– eicosseenzuur 1%
– erucazuur 1%
Lijnzaadolie is NIET GESCHIKT om mee te bakken. Alfalinoleenzuur is sterk onverzadigd en daardoor zeer gevoelig voor oxidatie. Bij oxidatie komen er tijdens verhitting schadelijke stoffen vrij. Je kunt het wel gebruiken als dressing over bijvoorbeeld je salade, een scheutje door de yoghurt of door je groene smoothie. Kies het liefst voor een eerste koude persing, deze vorm behoudt de meeste smaak. Bewaar de olie donker en koel. Aangezien lijnzaadolie snel oxideert, is het handig om een klein flesje te kopen en het na openen binnen een paar weken op te maken. En koop het liefst biologische lijnzaadolie.
IMG_4163
SESAM OLIE
Sesamolie is een olie wat wordt gewonnen uit sesamzaad. De olie is ongeschikt om te bakken omdat deze net als lijnzaad olie snel oxideert. Er zijn verschillende soorten sesam olie. Aziatische sesamolie wordt geperst uit gepelde, geroosterde sesamzaadjes. Dit kunnen witte of zwarte sesamzaadjes zijn. De kleur is redelijk donker en de smaak intens nootachtig. De sesamolie in biowinkels in het Westen wordt koudgeperst uit ongepelde, ongeroosterde sesamzaadjes. Deze olie is veel lichter van kleur en zachter van smaak.De meeste sesam oliën bestaat voor zo’n 18 gram uit verzadigd vet.
IMG_4162
HENNEPZAADOLIE
Er zijn twee soorten hennepolie. De een wordt verkregen door hennepzaad te persen en wordt daarom ook wel hennepzaadolie genoemd. De andere soort wordt gemaakt uit de THC-houdende blaadjes van de hennepplant. THC staat voor tetrahydrocannabinol, een psychoactieve stof waar je high van wordt. Hennepolie met THC mag niet verkocht worden – er is trouwens ook bijna niet aan te komen. Ook deze olie is omgeschikt om in te bakken. Het wordt vooral als smaakmaker over salades gebruikt of voor de gezondheid. Het bestaat ongeveer uit 10 gram verzadigd vet.
IMG_4161
TIJGERNOOTOLIE
Ook wel chufanoot genoemd. KLIK HIER om meer te lezen over de tijgernoot.  Tijgernoot (Chufa) of aardamandel is geen noot maar een knolgewas en is plantaardig en glutenvrij. Tijgernootolie is koud geperst, geel van kleur en is zacht en zoet van smaak. Het is geschikt om in te bakken.
IMG_2190
RIJSTOLIE
Het tv programma ” broodje gezond” zond in Juni 2018 een aflevering uit over oliën en vetten. Daarin kwam een professor aan het woord die rijstolie aanwees als beste olie om in te bakken. De meningen blijven echter onverdeeld. Rijstkiemolie is de olie die uit de kiem en de vliezen van de rijstkorrel wordt gewonnen. Nadat deze rijstolie een stabilisatie-en extractieproces ondergaat wordt de rijstolie zorgvuldig verwerkt om ervoor te zorgen dat de smaak behouden blijft en het de natuurlijke voordelen voor de gezondheid niet verliest. Rijstolie is van nature bestendig tegen roken bij hoge temperaturen en emulgeert gemakkelijk, hierdoor is rijstolie ideaal voor gebruik in dressings.
Zoals gezegd zijn de meningen sterk verdeeld over de gezonde effecten van rijstolie. Na de uitzending van “ broodje gezond” kwamen er dan ook erg veel vragen. Omdat rijstolie neutraal is van smaak en een hoog rookpunt heeft , wordt het vaak gepromoot als olie om in te bakken. Toch ligt het een stuk genuanceerder. Rijstolie bestaat voor zo’n 40% uit het omega 6-vetzuur linolzuur, een meervoudig onverzadigd vet. Vele studies toonden dat deze oliën NIET geschikt zijn om te verhitten. Teveel omega 6 ten opzichte van omega 3 kan daarbij de vetzuurbalans in het lichaam verstoren. Bovendien kan het ontstekingen aanjagen in ons lichaam. Rijstolie wordt sterk geraffineerd, waardoor het ontzettend arm is aan micro-nutriënten. Onder raffinage verstaan we o.a deodoriseren en bleken. Vrijwel altijd worden de vetzuren met hoge temperaturen en met hexaan als oplosmiddel gewonnen. Echter, rijstolie bevat relatief veel oliezuur ( net zoals in olijfolie) en verzadigd vet. Samen met de antioxidanten orylzanol en vitamine E is rijstolie daardoor minder slecht dan de meeste andere plantaardige oliën. Een goede kwaliteit koud geperste rijstolie ( zie foto) kan het beste worden gekozen, en verhit deze niet, maar gebruik het koud over salades of in sauzen.
IMG_3894
KOKOSOLIE
IMG_4165
GHEE
Sterk in opkomst dankzij de gezonde trends. KLIK HIER om alles over ghee te lezen. 

 Welke vetten? Welke oliën?

Oliën zitten vol met goede, onverzadigde vetten en zijn brandstof voor je lichaam. Op dit moment is het bij vetten zo dat onverzadigde vetten gezonder zijn dan verzadigde vetten (De wetenschap ontdekt langzaam maar zeker ook gezondheidseffecten in verzadigde vetten). Onverzadigde vetten hebben een gunstig effect op het cholesterolgehalte in je bloed. Ze verhogen het ‘goede’ HDL-cholesterol en ze verlagen het ‘slechte’ LDL-cholesterol. Als je onverzadigde vetten eet in plaats van verzadigde vetten, verklein je je kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk. Het is dus beter om bij het bakken gebruik te maken van oliën dan van (room)boter, dat verzadigd vet bevat, al zijn hier ook meningen sterk over verdeeld. . Oliën zijn dus beter dan roomboter, maar maakt het ook verschil welke soort olie je kiest? In de winkel heb je keuze genoeg. In de ene soort zitten enkelvoudig onverzadigde vetten, in de andere soort juist veel meervoudig onverzadigde vetten. Voor het tegengaan van het risico op hart- en vaatziekten maakt het helemaal niet uit welke soort onverzadigde vetten je gebruikt. Wel is het zo dat de ene olie (veel) meer onverzadigde vetten bevat dan de andere. Uitzonderingen zijn kokosolie en palmolie, waar veel verzadigd vet in voorkomt.

Okay, maar welke oliën en vetten zijn nu de beste keuze?
In oliën zijn mijn beste keuzes avocado olie en olijfolie, beiden van zeer goede ( biologische) kwaliteit. Waarom ik voor avocado olie kies LEES JE HIER. 
Waarom olijfolie?
In olijfolie kan prima worden gebakken. Om te bakken kan het beste worden gekozen voor ONGERAFFINEERDE EXTRA VIERGE olijfolie, waarin veel polyfenolen aanwezig zijn. Olijfolie is extreem rijk aan vitamine E. Koud gebruikt heeft olijfolie de meeste kracht in o.a antioxidanten. Wat jammer is, is dat er wel veel smaak verloren gaat tijdens het bakken.  Wat is extra vierge?
Zo’n 90% van de wereldwijde olijfproductie wordt voor olijfolie gebruikt. Je hebt de ‘gewone’ goedkopere olijfolie maar ook (extra) vierge. (Extra) vierge is ongeraffineerde olijfolie van de eerste persing. Deze kun je het best koud gebruiken als smaakmaker. Bij bakken gaat de smaak verloren en dat is zonde van je geld. Geraffineerde olijfolie is vaak goedkoper. Bij raffinage worden onzuiverheden uit de olie gehaald. Daarbij gaat ook wat van de smaak verloren
Uit vele testen van de Consumentenbond blijkt, dat er vaak wordt gesjoemeld met olijfolie. Ui één van de testen van de consumentenorganisaties blijkt dat 31% van de onderzochte monsters niet deugde. Sommige oliën blijken zelfs in de categorie “ lampenolie” te vallen…..
Olijfolie is dus een goede olie, maar het is enorm belangrijk, dat je goede kwaliteit herkent en kiest. De biowinkel is ook in geval van olijfoliën de beste weg om te bewandelen. Koop liefst donkere flessen of duurzame blikken olijfolie. Door deze verpakkingen blijft de olie op zijn best omdat het niet indirect in contact komt met licht. Ik gebruik zelf  olijfolie van biolea aperitton.Deze komt van een biologisch familiebedrijf uit Kreta. Geen goedkoop grapje, maar zeer de moeite waard. KLIK HIER voor meer informatie over deze olijfolie. 
IMG_3879
 
Maar het meest gebruik ik ZUIVERE kokosolie. Ik leg de klemtoon op ZUIVER. Want net als met olijfoliën wordt er verschrikkelijk veel gesjoemeld in kokosoliën. Na zo’n twee jaar zelf-onderzoek ben ik gekomen op welgeteld DRIE varianten die ik 100% loepzuiver kan noemen, waar alles bij klopt, die 100% zijn te traceren, en werken onder de ISO normen. Waarom is het zo belangrijk om ECHTE, ZUIVERE kokosolie te kiezen? Dit lees je, door HIER TE KLIKKEN
 
Mijn top drie kokosoliën zijn
 
 

MET MATE

Welke olie of vet je ook kiest: ga er VERSTANDIG MEE OM.   Geen enkele olie of vet is gezond als we er klodders tegelijk van in de pan gooien of een halve fles leeg schenken. In diverse kook / bak programma’s op televisie schrik ik best vaak van de enorme hoeveelheden die in pannen en baksels worden geschept en gegoten. Dit is absoluut niet nodig. Zeker in geval van vetten als kokosolie heb je maar een ” erwtje” ( hoeveelheid met een grootte van een erwt) nodig om bijvoorbeeld pannenkoeken te bakken. Veel mensen kopiëren het gedrag van TV koks en dit komt zowel de smaak als gezondheid nooit ten goede. Ik vind dat hiermee een slecht voorbeeld wordt gegeven. Olijfolie smaakt niet beter als er een halve fles door je eten heen gaat. Een heel klein scheutje volstaat. Als je olie en vet matig en met gezond verstand gebruikt , profiteer je ervan, zowel op gebied van gezondheid als in smaak en beleving. Tot slot: INVESTEER in GOEDE producten. Ik kn dit niet vaak genoeg benadrukken.. De verleiding is groot om goedkoop te kiezen, maar vaak gaat dit om ” sjoemel olie en sjoemel vet” waar vrijwel geen enkele gezonde voedingswaarde meer aan vastkleeft.

 
 

2 Reacties op “Het grote olie / vetten dossier

  1. Hoi Monique,
    Ik heb een Airfryer gekocht en nu lees ik dat je sommig voedsel een klein beetje moet insprayen met olijfolie maar ik gebruik olijfolie alleen voor koude toepassingen. Voor in de pan alleen soms roomboter of kokosolie maar die zijn niet echt vloeibaar. Heb jij misschien een gezonde tip voor mij?

  2. Hoi Monique,

    Ik heb een leuke tip: Bij de Hoogvliet hebben ze tegenwoordig biologische frituurolie van high oleic zonnebloemolie, deze olie mag verhit worden tot 180 graden. Zelf ben ik voorstander van frituren i.p.v. airfryen vanwege acrylamide dat vaak ontstaat bij het airfryen. Deze olie bakt echt lekkere krokante patat!

    Groetjes,

    Karin

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *