Herken jij de reclame instinkers?

Reclame is iets wat al eeuwen gebeurt. De economie draait er flink op. Stel je eens voor, dat er helemaal geen reclame werd gemaakt voor alle producten in de supermarkten……we zouden dan zeker minder kopen, omdat we niet worden geprikkeld. Deze prikkels zijn voor de voedselindustrie zelfs belangrijker dan de producten en ingrediënten. Daarom wordt er ook het meeste geld gestoken in reclame en verpakkingen. Het jasje wat een product krijgt aangetrokken zet de toon voor het product. 

De consument grijpt naar mooie, in-het-oog springende, aantrekkelijke verpakkingen. Saaie en éénkleurige verpakkingen zonder illustraties en afbeeldingen, zoals vele huis en B-merken, worden alleen gekocht door mensen die op hun budget moeten letten. Deze groep consumenten winkelen gerichter en bedachtzamer omdat er niet veel geld is om mee te strooien. Is de beurs wat dikker, dan grijpen consumenten naar mooie praatjes en claims op verpakkingen en gaan voor luxe.
Reclame is afgelopen jaren hardnekkiger geworden, zonder dat de consument het in de gaten heeft. We worden van steeds meer kanten geprikkeld. Deze prikkels vangen we onbewust op, waardoor we in de verleiding komen iets te kopen.
Rond de feestdagen komen de prachtige reclamespots ook weer langs, van de grootste supermarkt-ketens in Nederland. Lidl heeft anno 2018 Beau van Erven Dorens gestrikt ( letterlijk) en Jumbo heeft een heel blik BN’ers opengetrokken om ons via melancholieke kerstgevoelens naar hun ketens te trekken. Deze reclamespots werken ieder jaar weer. Dit gebeurt overigens niet alleen in Nederland, maar ook in Europa en Amerika.
Het script is ieder jaar weer een beetje hetzelfde. Er moet gevoel in zitten ( iets wat PLUS anno 2018 heeft gebruikt in hun kerst-spot) het echte kerstgevoel, saamhorigheid en uiteraard een overvolle kerstdis en een zwaar versierd huis. Dit zijn allemaal zeer bedachte tactieken uit de reclamewereld. Men is er maanden voorafgaand de feestdagen mee bezig. Het gevoel overbrengen betekent meer klanten.
Jij ziet vast een erg leuke reclamespot. En krijgt er een echt kerstgevoel bij. We weten dat de kerstperiode weer is aangebroken als de reclamespot van de verlichte  Coca-Cola truck weer voorbijkomt. Dit bezorgt Coca Cola in de feestperiode 2 x meer omzet. Ook de kerst-spots van onze grote supermarkt-ketens brengen veel geld op. En dat, terwijl wij het als consument helemaal niet merken. Prikkels zijn leidend in de beslissingen die de consument maakt. En daarom is het heel erg belangrijk, dat je de trucjes herkent. Want er zijn erg veel misleidingen waar we blind in trappen. Ik benoem er een paar.
Iets wat we afgelopen jaren veel zien, is het zogenaamde appels met peren vergelijken. Een fabrikant stelt zijn product tegenover een vergelijkbaar , maar vaak geheel ander product. De voedingswaarden worden naast elkaar neer gelegd en vergeleken. Omdat het vergelijkbare product vrijwel altijd een ongezond product betreft zal het product van de fabrikant altijd voordeliger uitvallen dan het andere.
Dit ijsmerk zet bijvoorbeeld twee bekers ijs tegen een chocoladeletter. Dit is natuurlijk een oneerlijke strijd, omdat melkchocolade in samenstelling veel meer vetten en suikers bevatten. Bovendien eet de consument in regel geen twee bekers ijs in éen keer op, terwijl de kans om een chocoladeletter in 1 x soldaat te maken groter is. De realiteit wordt hier volledig van de kaart geveegd om het product zo gunstig mogelijk uit te laten komen. De consument wordt hier erg geprikkeld om voor het ijs te kiezen omdat het minder calorieën oplevert dan een chocoladeletter. Maar wat zou er worden gekozen, als er bijvoorbeeld een beker sorbetijs tegenover werd gezet? Ook sorbetijs is in regel gezonder dan consumptie-ijs. Dit zou een wat eerlijke strijd zijn geweest.
Het is net zoiets als een paar wortels tegenover een moorkop zetten. Ik heb bovenstaande foto in mijn groep gepost. In mijn groep zitten de meest bewuste consumenten. En zijn altijd wel met gezonde voeding bezig. Toch waren er een aantal reacties die de voorkeur aan de moorkop gaven. Die ziet er voor velen het aantrekkelijkste uit. De meesten gingen voor de wortels omdat deze gezonder zijn. Er werd dus vooral verstandig en bewuster gekozen. Maar helaas redeneert het grootste deel van de Nederlandse bevolking niet zo.. En zijn zich niet bewust van de “ mind-fuck” wat hier wordt gespeeld.
Een andere tactiek in deze categorie zijn de “ minder suiker dan conventionele…” reclames. Een verpakking geeft aan veel minder suiker te bevatten, of geen ( toegevoegde) suiker. Deze ontbijtkoek repen worden groots gepresenteerd als MINDER SUIKER zijnde. Het wordt vergeleken met naturel ontbijtkoek, en gesteld dat het 30% minder suiker bevat. Dit kan jou de indruk geven, dat deze koek een veel gezondere keuze is. Dit is niet zo, kijk maar eens naar de voedingswaarde:
Zoals je ziet, bevat een reepje koek ook nog erg veel suiker. De suiker is dus wel gereduceerd, maar de koek is er niet gezonder op geworden. Omdat de suggestie wordt gewekt dat het product minder suikers bevat kunnen consumenten sneller in de verleiding komen meer van deze koeken te eten. Het werkt een beetje hetzelfde als de term LIGHT. En we weten inmiddels allemaal, hoe dat heeft uitgepakt……KLIK HIER om meer over de “ minder suiker” misleiding te lezen.
En dan zijn er nog de gezonde imago’s. Producten krijgen een gezonde stempel aan hun kont geplakt omdat ze bijvoorbeeld een bepaald soort “ superfood” bevatten, of “ fruit”. of “ groente”. Deze zak muesli is een goed voorbeeld. De fabrikant vertelt dat het zeer rijk is gevuld met tal van gezonde ingrediënten als volkoren granen en dat er geen toevoegingen zijn gedaan. zoals suikers. Dit is een wassen neus, als we de ingrediënten eens gaan bestuderen:
Geen toevoegingen? Ik telde vijf soorten suiker in de ingrediëntenlijst. Wat je hier ziet, is alles onder het dekmanteltje “ 100% natuurlijk” zetten. Voor de wet is 100% natuurlijk een zeer ruim begrip en mag een pak suiker ook gewoon 100% natuurlijk worden genoemd. Echter heeft 100% natuurlijk een enorme aantrekkingskracht en dus invloed op de consument. Dat is logisch, omdat iedereen liefst voor puur en natuurlijk kiest. Ook biologisch werkt als een rode lap op een stier. Dus als er op een zak “ 100% natuurlijk” en “ biologisch” staat, zal dit absoluut meer verkopen op gaan leveren. Deze muesli is verre van gezond. Het zit bommetje vol met suiker terwijl het imago gezond en verantwoord uitstraalt. De consument wordt geprikkeld. En alleen de bewuste consument zal verder kijken dan het puntje van de neus. Een kommetje van deze muesli op de vroege morgen zal een aardige suikerstoot teweegbrengen.

Wat als we de echte realiteit lieten zien?

Als we echt realistisch naar de etiketten kijken, zien we vaker wel dan niet iets totaal anders dan wat een verpakking ons laat geloven. Dit heet ” wat niet weet, wat niet deert”. Dit is een veel gebruikte tactiek in de reclamewereld. De positieve ingrediënten , zoals ” rijk aan vezels!” en ” zonder toegevoegde suiker” wordt breed en groot uitgelicht, maar de vele andere, ongezonde ingrediënten worden klein en stil gehouden.

Een glas frisdrank wordt meestal gepresenteerd als ” verfrissend met limoen!” of ” met echt fruitsap”. Maar of er nu fruitsap is gebruikt of niet, frisdranken bestaan in basis uit water en suiker. En drink je vooral suikerwater. Kortom: alles wat we in de supermarkt kunnen kopen moeten we absoluut NIET met een korreltje zout kopen. ” processed” foods bevatten altijd meuk.

WAAR KUN JE OP LETTEN?

  • Koop alleen VERS en intact. Aan dit voedsel is niet gesleuteld
  • Skip alle mooie praatjes en claims, mooie afbeeldingen en illustraties op verpakkingen. Wat echt belangrijk is, zijn de ingrediënten en de voedingswaarden.
  • Trap niet in de ” 100% natuurlijk” val. Dit is wettelijk gezien een ontzettend breed begrip.
  • Staar je niet blind op calorieën. KLIK HIER om daar alles over te lezen. 
  • Wees bewust. Geloof niet meteen een fabrikant op zijn blauwe ogen, lees verder.

4 Reacties op “Herken jij de reclame instinkers?

  1. Beste Monique,

    Wij voldoen beslist niet aan de genoemde stelling. Allereerst skippen we altijd alle reclame op TV. Als de reclamefolders in de bus vallen en zeker rond deze tijd krijgen we alleen maar weerzin tegen al die vreterij terwijl je weet dat er zo veel ellende is, zelfs in dat z.g. “rijke Nederland”. Wij kopen en eten in het algemeen behoorlijk bewust maar hoe meer we worden gepushed om te kopen hoe meer we de kont tegen de krib gooien. We maken er bijna een sport van om tegen al die reclame in te gaan. Wat we heel leuk vinden om te doen is recycling. Alles wat bij ons stuk gaat komt eerst op mijn werkbank terecht om te een poging te wagen het te repareren. Wat hebben we daar al veel geld mee bespaard. En we hoeven het niet te doen, financieel gezien. We hopen dat jouw artikel en ons bericht wat meer bewustzijn bij de mensen kan opleveren om de consumptiemaatschappij wat te gaan temperen.

  2. Hallo Monique,
    Eienlijk te gek voor woorden dat er overal zoveel ‘troep’ in zit. Ik dacht eigenlijk dat er ’n reclamecode-commissie bestaat die alles controleert! Kennelijk is dat niet zo!
    Dank overigens voor al je werk!

  3. Hoi Monique,
    De hagelslag van de Ruijter, de specials, zijn ware instinkertjes. Staat heel groot “ 64% cacao” en met kleine lettertje “meer dan ander”
    De suggestie is dat er 64% inzit. In werkelijkheid veel minder.
    Eigenlijk een kandidaat voor het Gouden Windei.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *