Kindervoeding…de boosdoeners

Als ik terugblik naar mijn eigen jeugdjaren ( ik spreek dan over de jaren zeventig en tachtig) herinner ik mij vooral zeer sober gesorteerde supermarkten.De supermarkten waren ook nog zeer klein,en meestal in een drukkere buurt/omgeving gelegen.De schappen waren ook niet “ sky high” hoog, de producten waren overzichtelijk omdat er hooguit drie soorten verkrijgbaar waren, en er waren al helemaal geen producten verkrijgbaar die speciaal gericht waren op kinderen.Op wat enkele verloren producten hier en daar na. Deze vielen juist extra op vanwege hun opvallende illustraties ( getekende figuren en veel kleuren) en de mini-verpakkingen. Uiteraard was er ook een “ snoep-schap” maar deze reikte niet verder dan hooguit drie meter. En wat er in het schap lag was ook lang niet zo mierzoet als nu.

Hoe anders is het nu: verleden jaar telde een gemiddelde wijkwinkel van AH nog meer dan 23.000 producten, inmiddels zal ook dit getal sterk zijn gestegen. In de praktijk zal de gemiddelde supermarkt ( met uitzondering van discounters) rond de 15.000 tot 20.000 producten aanbieden. Even ter vergelijking: tijdens de opkomst van de supermarkten in de jaren zeventig was dit aantal nog geen 500 tot 600 producten. En dan sprak je al over een grote supermarkt. Meest bekendste waren de Spar, de Vivo en de Enkabé.

 

Naast dat supermarkten oververzadigd zijn geraakt, zijn er ook talloze, volslagen zinloze, producten bij gekomen. Goede voorbeelden zijn de zogeheten gemaksproducten waaraan we ten prooi zijn gevallen. Uiteraard dient gemak de mens en we moeten met de tijd mee. Maar het vervelende is dat al dit gemaksvoedsel vrijwel altijd totaal geen enkele meerwaarde geeft aan onze gezondheid. Lees meer hier. Daarnaast is er ook een grote markt opgestaan in producten die zijn gericht op kinderen. Kinderen: de zwakke plek van consumenten, omdat we altijd het allerbeste willen voor onze kroost. Ook willen fabrikanten de kinderen van nu al aan hun binden, om klanten voor de toekomst veilig te stellen.In zeer korte tijd is deze markt explosief gestegen. En komt er vrijwel dagelijks wel een nieuw product op de markt gericht op kinderen.

Waar we vroeger hooguit drie meter schap tegenkwamen aan snoepproducten, kunnen we nu door de gehele supermarkt naar suiker grijpen. Letterlijk: want de producten van tegenwoordig zijn naast kunstmatig ook “ loaded” met suiker.En dan bedoel ik echt niet een beetje, het gaat in erg veel gevallen om extreem zorgwekkende hoeveelheden suiker.En dat komen we in het bijzonder tegen in producten gericht op kinderen, en, geloof het of niet, in babyvoeding. Suiker zou geen overheersend ingrediënt moeten zijn in al deze kinder-producten, maar het is helaas vaker wel dan niet dat een product bijna enkel uit suiker bestaat.

Fabrikanten doen hun uiterste best om hun producten zo gezond mogelijk te laten doen lijken. Met vrolijke illustraties van bekende kindersterren en tekenfilmfiguren stimuleren zij kinderen om hun product te kiezen uit het schap, wat uiteraard in goed overleg met de supermarkt-ketens. De gezonde claims en kreten op een verpakking zorgen er uiteindelijk voor dat de ouder(s)een goed gevoel krijgen en dit product zonder schuldgevoel in hun winkelwagen zetten.Door de inmiddels oververzadigde markt van kindervoeding worden onze kinderen al zeer vroeg blootgesteld aan al deze verleidingen en lopen ze als raven in een juwelier door supermarkten, hun ouders soms knettergek makend. Voor kinderen is een supermarkt een Willy Wonka fabriek, waar alles gepakt en gesnoept mag worden, zij snappen lang nog niet goed waar er een verzadigingspunt is, en al helemaal niet de gevaren van al die suikerconsumptie op hun gezondheid .Ouders hebben hier al de grootste moeite mee dit te realiseren, laat staan een kind. De kracht van reclame,verpakkingen en claims en kreten zorgen er bij elkaar voor dat we deze kinder-producten massaal inkopen.Maar WAT kopen we precies?Naast dat we ons kunnen afvragen waarom we speciale kinder-producten zouden moeten inkopen,is vooral de ham-vraag WAT we inkopen zeer belangrijk .De crux ligt namelijk bij onvoldoende kennis en wetenschap van de extreem hoeveelheden suikers in al deze producten.Velen denken dat het wel losloopt. Dat het echt heus wel meevalt. Dat af en toe een pakje sap of een Danoontje vast geen kwaad kan. Onbewust zetten deze gedachten wel aan tot meer toelaatbaarheid en sluipt het suikergebruik bij kinderen er langzaam maar stevig in.

 

Ons voedsel is over de jaren sterk veranderd.Als we alleen al kijken naar de bekende Mars reep, is deze over de jaren ook zoeter geworden. Inmiddels staat de suiker-teller op bijna 65 gram per 100 gram.Dat is per reep van 50 gram de helft: rond de 32 gram suiker, rond de 10 suikerklontjes. Maar niet alleen snoep is zoeter geworden: ook ons dagelijks voedsel als brood, zuivel,en zelfs groente en fruit zijn over de jaren versuikerd. Suiker is een heerlijke basisgrondstof voor fabrikanten. Het is spot-goedkoop, het geeft zelfs een hondendrol smaak, het geeft structuur aan tal van voedingsmiddelen, het heeft een erg goed conserveergehalte wat producten ook nog eens zoveel langer houdbaar kan maken. Allemaal winstgevende kenmerken. Voedingskundig wordt er vrijwel nooit gekeken als een product wordt ontwikkeld, alleen wat wettelijk verplicht is wordt in pacht gehouden.Via slinkse trucjes en dekmantels als alias suikers en E nummers, maskeren fabrikanten ontzettend veel meuk en ellende die wij, als we de ware ingrediënten weten, niet zouden kopen.We kopen bijvoorbeeld geen fles limonadesiroop waarop staat “ aspartaam siroop” terwijl we bij het lezen van bijvoorbeeld “ stevia siroop” de fles meteen in de winkelwagen zetten. Alle leuke, goede en “ gezonde” eigenschappen van een product worden enkel uitgelicht op een verpakking.We zullen nooit lezen op een pot suikervervanger “ maltodextrine suiker” maar wel “ stevia suiker” terwijl dit totaal de plank misslaat. Maar omdat er een wettelijk aanvaardbare hoeveelheid steviolglycosiden is verwerkt in de pot suiker, mag een fabrikant dit claimen.Ook al bestaat de pot uit 98% maltodextrine en 2% stevia extract.

IMG_8753

Er staat stevia op de pot, maar de inhoud betreft maltodextrine. 

Goed: de voeding gericht op kinderen baart mij nog de meeste zorgen.We zijn nu al goed aan het merken wat de gevolgen en effecten zijn van al dat versuikerde, kunstmatige voedsel op onze kinderen. Kinderen van nu kampen met overgewicht ,zelfs obesitas, diabetes en tandartsen luiden ook al jaren de bel over de trieste staat van het huidige kindergebit.Waar eerst de diksapjes de boosdoener waren, zijn nu vrijwel alle kinderdrankjes,sapjes en zuiveldrankjes een ware bedreiging voor het gebit van het jonge kind.Dankzij de bizarre hoeveelheden suiker.Wat zijn nu echte boosdoeners?

IMG_6943

ZUIVEL/ZUIVELDRANKJES

Op de eerste plaats zien we zuivel/zuiveldrankjes staan.Onlangs is uit een onderzoek van het wetenschappelijke magazine “ Quest” gebleken dat op nummer één in de top 5 van de meeste suikers in ons voedsel niet snoep staat, wat we zouden verwachten, maar zuivel. Daarin komen we gigantische hoeveelheden suiker tegen.Het lastige met zuivel-producten is dat het vrijwel altijd in vloeibare vorm bestaat.Hierdoor merk je totaal niet hoeveel suiker je per glas naar binnen klokt. Dit kan oplopen tot naar wel 10 tot 15 suikerklontjes per GLAS. Vooral de gepasteuriseerde zuiveldrankjes bevatten extreme hoeveelheden suiker.Denk aan het populaire drankje Fristi. Deze pakjes worden vaak dagelijks mee gegeven aan kinderen naar school. Per pakje van 250 ml tikt je kind wel 16,4 gram suiker weg, gemiddeld vijf suikerklontjes.

IMG_6947

SAPJES/DRANKJES

We worden bijna duizelig als we door het gigantische gangpad wandelen van de ( fris)dranken.We kunnen het zo gek niet bedenken, of het bestaat.En uiteraard wordt de markt voor kinderen ook niet overgeslagen.Van “ biologische” siropen tot mini-blikjes en flesjes,van pakjes sap tot knijpzakjes. Alles kan.En alles lijkt ook te mogen als het op de grote hoeveelheden suiker aankomt. Ook hier zit het probleem net als bij zuivel vooral in het feit dat drank vloeibaar is en we totaal niet merken wat we aan suikers binnen krijgen. Zeker als de fabrikant alle werkelijke details ook verzwijgt en maskeert op zijn verpakkingen is het voor een consument/ouder erg lastig om dit direct op te merken. Producten als kinder-cola en “ 100% natuurlijke” sapjes kunnen zeer misleidend werken.er wordt gigantisch gespeeld met termen als “ 100% natuurlijk” en “ geen suiker/kunstmatige kleur-geur-smaakstoffen toegevoegd” Vaak zegt dit helemaal niets over het suikergehalte in veel dranken.

IMG_6944

KOEK/SNACKS/TUSSENDOORTJES

Naast dat we ons af kunnen vragen waarom een kind iedere dag snacks, tussendoortjes en koek mee naar school moet, is de vraag ook of we al die tussendoortjes wel echt nodig hebben. Daarnaast bevatten ze meer suiker dan dat er werkelijk iets voedzaams in schuilt. Als er iets sowieso volstrekt nutteloos is, ook voor volwassenen,, dan zijn dit wel dit soort verkrijgbare tussendoortjes.Laat staan of een kind dit nodig heeft. Vroeger kreeg ik ook geen tussendoortjes mee naar school. Wel een stukje fruit in mijn lunchtrommel. In de ochtenden en middagen zat ik op school te leren en niet te eten of te drinken. In de pauzes dronken we water en speelden we op het schoolplein. Nu zie je kinderen en jongeren ( scholieren) de gehele dag door eten en drinken, het mag zelfs gewoon onder lesuren. Needless to say,al deze extraatjes zijn ons opgedrongen door fabrikanten.Als een kind tussen zijn/haar volwaardige hoofdmaaltijden verse groente en intact vers fruit krijgt als het daar behoefte aan heeft,volstaat dit veel meer dan een volgepropt suikerreepje of suiker-koek.

 

BROODBELEGGIGING

Het wordt steeds gezelliger in het schap van het zoete broodbeleg.Waar we vroeger enkel konden kiezen uit één soort hagelslag ( chocoladekorrels) en één soort vlokken, kunnen kinderen aardig dol worden gemaakt met talloze soorten,waarop hun tekenfilmheld of popster staat afgebeeld. Al deze producten staan precies afgestemd op kinder-ooghoogte.De gewonere soorten vinden we altijd hogerop en de goedkopere merken diep onderop.Loop daar maar eens gewoon aan voorbij met je kroost.Natuurlijk beseffen we enigszins wel dat al deze zoete producten niet vrij zijn van suiker, maar de exacte hoeveelheden suikers in al deze producten worden zwaar onderschat.Vele producten bestaan zelfs enkel uit suiker. K3,Piet Piraat, Mega Mindy en Kabouter Plop:al deze hagelslag-producten bestaan uit bijna alleen suiker.Het klinkt echter heel verantwoord, om al deze soorten duurzaam te produceren, maar ook hier zegt dit dus nul komma nul NIETS over suikergehaltes.We vinden bovendien naast suiker ook een waslijst aan kunstmatige additieven terug in deze varianten.Ook hier wordt vaak te gemakkelijk gedacht over deze producten.” Ach, voor een keertje…”Echter is dat ene keertje al een keertje teveel.Vergeet niet dat het pak op moet en dit dus dagelijks op de ontbijttafel/lunchtafel komt te staan.En ook went je kind eraan, en zal het na een eerst e geslaagde poging opnieuw vragen om deze varianten.

IMG_6777

 

BROODJES/BROODPRODUCTEN

 

De eierkoek,het losse “ bruine” bolletje, de croissant, de krentenbol…Een kinderhand wordt met al deze broodvarianten dagelijks gevuld. Zeker bruine broodproducten worden gezien als een gezond hapje voor kinderen. Meergranen bolletjes, meuslibollen,en tarwebolletjes zijn dagelijks veel verkochte varianten.Wat veel consumenten zich totaal niet realiseren, is dat al deze varianten ook suiker bevat. En dat niet alleen:vaak ook een waslijst aan kunstmatige hulpstoffen.Ook zegt “ meergranen” of “ 10-zadenbolletje” totaal niets over de gezonde voordelen, zoals vezels. Deze soorten worden erg vaak gekleurd.Dit gebeurt middels moutextracten, een soort suikerstroop. Of er wordt gebrande karamel gebruikt.Heel donkerbruin ( bijna zwart) brood zegt bijvoorbeeld ook niet direct dat dit gaat om een zeer voedzaam en vezelrijk brood.Vaak worden deze donkere soorten gekleurd middels een mengsel met rogge .Brood behoort
midden-bruin van kleur te zijn,dankzij de aanwezige vezels. Met simpel volkorenbrood, zonder toeters en bellen ben je het beste af. Dit geldt ook voor alle broodjes .Bedenk ook: alle broodproducten uit de supermarkt zijn matig tot extreem bewerkt en vol met hulpstoffen. Ook de zogenaamde “ warme vers afgebakken” broden die we de laatste jaren veel tegenkomen.Deze komen in bewerkte bevroren toestand binnen en worden in de supermarkt op broodafdelingen in voorverwarmde ovens enkel opgepiept.Ook geldt dit voor de “ verse” croissants,en andere bolletjes.

TERUG NAAR ONZE KEUKENS

We zijn eigenlijk ten prooi gevallen aan alle fabrikanten, supermarkten en multinationale ondernemingen in de voedingsindustrie, terwijl we ons dat helemaal niet realiseren.We laten ons al dat gemak maar wat graag in onze magen splitsen. We zien dagelijks nieuwe producten op de markt verschijnen die we helemaal niet nodig hebben om in leven te blijven. Onzin-producten, die geen enkele meerwaarde biedt aan ons dagelijks welzijn .Sterker: het maakt ons ziek. Echter hebben we totaal niet in de gaten gehad dat we over de afgelopen jaren langzaam maar zeker onze eigen keukens uit zijn gedreven. Kant en klaar draait nu in vele Hollandse keukens de scepter.Even wat in de magnetron of oven oppiepen, producten die al voor ons zijn gebakken, gekookt, geschud, gemixt,gekneed,gesneden,het kan niet gekker.Wij behoeven enkel nog het pakje/zakje/potje/blikje open te maken en feitelijk kunnen we daar ons bestek al meteen in zetten om te consumeren.De keuken hoeft geen tussenkomst meer te zijn,geen noodzaak.Fabrikanten smullen van ons koopgedrag,dit levert veel winst op.En hoe makkelijker zij het dus voor ons maken, hoe meer wij inkopen.

Terug naar hoe Oma het vroeger deed hoeft ook heus niet.We kunnen heus gebruik maken van sommige van deze gemakjes, zoals een handig keukenapparaat.Maar op gebied van eten en drinken zouden we wel weer het goede voorbeeld kunnen nemen aan de jaren zestig/zeventig en tachtig.Alles zelf maken.En weer de tijd terugpikken die fabrikanten ons op slinkse wijze hebben afgenomen.Niets zo rustgevend na een drukke chaotische dag werken om even in een pan te roeren, verse groente te snijden,iets zelf te pellen,iets zelf te maken.En dan heb ik het nog niet eens over de voldoening die je ervan geniet.De rust, tijd en het grote geluk weer terugvinden in onze keukens, dat is wat we met zijn allen weer zouden moeten gaan doen, in plaats van ons te laten leiden door de tijd.We passen ons zeer snel aan, aan deze tijdrovende dingen die ons hele leven zijn gaan bepalen.Tijd krijg je.Iedere morgen als je je ogen opent, krijg je opnieuw tijd.Aan jou dus om dit uit te besteden zoals jij dat wilt.En niet de klok,de haast en fabrikanten die alles zo gemakkelijk mogelijk voor ons maken met hun meuk-producten. Tijd kun je ook goed organiseren. Lees meer over een goede organisatie, door hier te klikken.

De boodschap is dus: maak alles weer zoveel mogelijk zelf. Dat dit helemaal niet zo moeilijk is als het lijkt zul je na enkele kleine stapjes terug in je keuken zeer snel gaan merken.En ook zelf maken kan dan iets gemakkelijk gaan worden.Ik heb mij bijvoorbeeld ook helemaal aangepast aan mijn dagelijks terugkerende werkzaamheden in mijn keukentje.Ik maak dagelijks vla,pudding, en uiteraard komt er bij mij geen potje/zakje/pakje binnen maar enkel vers, intact en ongeschonden.Een verse bloemkool gaat tot het laatste blad op.Want dat is ook een erg mooi pluspunt: je gaat weer leren voedsel te waarderen in plaats van het voor lief te nemen. Echt voedsel is een voorrecht.Kunstmatige meuk niet.Voed je lichaam met echt voedsel wat je lijf ook als zodanig zal herkennen.Ook kinderen horen niet op te groeien in een versuikerde wereld.Je kunt niet vroeg genoeg beginnen met het introduceren van echt voedsel aan je kind ( eren).Leer hen, dat appels aan bomen groeien en niet uit een kist uit de supermarkt.Leer hen, dat melk afkomstig is van een koe en niet in een pak.Waardeer voedsel, en wees matig.Niet makkelijk in een versuikerde wereld vol overconsumptie, maar matigheid helpt absoluut om een gezonder eet/leefpatroon te onderhouden.Luister naar jezelf en niet naar de fabrikanten, zeker als het op je kroost aankomt.

 

Meer lezen?

Tussendoortjes…zinvol of onzin?

Raak kinderfruit…flink ” raak” in suiker

De eierkoeken van tante sonja

Limonadesiroop///suikerbommen in een glas?

Karvan Cevitam

Sappen versus concentraat

Kindermarketing ongezind voor kids.

 

 

6 Reacties op “Kindervoeding…de boosdoeners

  1. Dank weer voor je overpeinzing Monique. Je kan zo goed verworden wat ik denk.
    Vanaf januari probeer ik bewust suiker te vermijden, en tarweproducten vind ik opeens niet meer zo lekker !? . Mijn wandeling door de super wordt steeds korter. Ga vaker naar de slager, de ekoplaza en de groente man. Altijd vers producten, nooit kant en klaar.

  2. Beste Moniek,
    De strekking van dit artikel is me duidelijk en daar sta ik ook achter.
    Mijn tip: Houd het kort! (nl. jouw doelgroep haakt al af na de eerste paar zinnen)

    • helaas zijn de onderwerpen geen onderwerpen om het kortaf en beknopt te schrijven Dita.Ik besteed er veel research en zorg aan,het zijn belangrijke zaken.Beter dit lezen dan de Donald Duck zeg ik altijd.

      • Hoi Monique,
        Heb je toevallig ook recepten staan voor vervanging van bijvoorbeeld de eierkoek of de ontbijtkoek? Of moet ik iets beter m’n ogen open doen

  3. Super dat je dit met ons deelt! Ik leer mijn kids al van kleins af aan veel water drinken. Hierdoor is het al dikwels voorgekomen dat mijn dochter op verjaardagen cola en limonade afslaat en alleen maar water wil drinken. Ze vind het gewoon niet lekker. En dat is ook eigenlijk niet zo 😉

    Liefs,

    Eva

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *