kunstmatige zoetstoffen…….zoet en onschuldig?

404801_296034213791115_471286094_n

Vraag aan een willekeurige consument of zij ooit hebben gehoord van aspartaam, en vrijwel altijd wordt geantwoord ” dat is toch slecht?” Zelfs al weten mensen niet eens wat het nu werkelijk is, er is en wordt erg veel over gesproken en gediscussieerd. Er zijn erg veel bronnen vindbaar op internet die zowel voor als tegenspreken. Iedereen heeft wel een mening over aspartaam. Wat in elk geval duidelijk is: aspartaam ligt onder vuur. En dat snappen fabrikanten ook. En mijden deze kunstmatige zoetstof dan ook uit hun producten en vervangen deze weer met andere kunstmatige zoetstoffen. Er wordt groot op verpakkingen vermeld dat er absoluut geen aspartaam in zit. Maar wat dan wel? En vooral: hoe slecht of goed zijn al deze, minder bekende, kunstmatige zoetstoffen wel niet?

 

Laten we eerst in het kort beginnen met de soorten zoetstoffen. Er zijn twee soorten zoetstoffen:

 

  • Intensieve zoetstoffen. Deze zijn van 50 tot 500 keer zoeter dan tafelsuiker en leveren over het algemeen geen of nauwelijks calorieën. Vrijwel alle intensieve zoetstoffen zijn synthetisch gemaakt. ( dus kunstmatig in de fabriek)  Deze intensieve zoetstoffen worden erg veel gebruikt in bijvoorbeeld light producten, frisdranken, zoetjes ( candarel!) en producten geschikt bevonden voor diabetici.

 

  • Polyolen. Dit zijn natuur-identieke zoetstoffen. Dit betekent dat ze ook in de natuur voorkomen. Xylitol is daar een goed voorbeeld van. Dit komt veel in suikervrije kauwgum voor.

 

natuuridentieke zoetstoffen

 

Ik neem hier de meest gebruikte soorten door:

 

Xyliytol

Een zoetstof wat wordt gemaakt uit houtsuiker ( xylose of berkenhout)  Het is een natuurlijk bestanddeel wat ook in groente en fruit voorkomt. Het wordt zelfs ook door ons lichaam zelf aangemaakt. Het bezit vrijwel dezelfde zoetkracht als gewone suiker en levert ook evenveel energie. Xylitol heeft echter de betere eigenschappen dat het ons gebit spaart, en ook minder snel in het bloed wordt opgenomen. Bij gebruik van 10 gram bij kinderen en 20 gram bij volwassenen kan xylitol korte tijd een laxerende werking geven ( diaree)

 

 

Sorbitol

 

Sorbitol ontstaat uit glucose. Het wordt natuurlijk gewonnen uit fruit ( appels, kersen) maar bijvoorbeeld ook uit algen en zeewieren. De zoetkracht ligt ongeveer op de helft t.o.v suiker. Het wordt vrij traag in het bloed opgenomen, en het is goed bestand tegen hitte. Omdat sorbitol ook een groot vermogen heeft om vocht vast te houden, wordt het erg veel gebruikt in cosmetica, en tal van andere verzorgingsproducten. Tandpasta is een bekend product waar erg veel met sorbitol wordt gewerkt. Bij gebruik van meer dan 40 gram per dag werkt sorbitol laxerend.

 

Mannitol

 

Mannitol wordt gemaakt uit suiker, maar tevens uit glucose afkomstig uit diverse groente. De zoetkracht ligt ook ongeveer op de helft t.o.v gewone suiker. Het wordt vrij slecht opgenomen in het bloed, en het geeft geen bijsmaak. Mannitol is een zeer vaak gebruikte zoetstof in de voedingsindustrie om samen te mengen met andere zoetstoffen. Dit wordt gedaan omdat mannitol een zoete smaak kan versterken, maar ook omdat het in staat is een structuur te verbeteren en kan voorkomen dat een product uitdroogt. Het werkt vrij snel al laxerend: bij gebruik van 10 tot 15 gram per dag kan er al fikse diarree optreden.

 

 

Maltitol

 

Maltitol wordt gemaakt van het moutsuiker uit maïs of graan. Het levert evenveel energie als gewone suiker, en ook is de zoetkracht ongeveer gelijk aan suiker. Omdat maltitol erg goed kan worden verhit, wordt het in de voedselindustrie erg veel gebruikt voor snoep-productie in de vorm van stroop. Het wordt vrij langzaam opgenomen in het bloed. Bij gebruik van 40 gram of meer per dag, kan het diaree, gasvorming en darmkrampen veroorzaken.

 

 

Fructose

 

Een ander woord voor vruchtensuiker. Het komt ook voor in bijvoorbeeld honing. Het geeft net zoveel energie als gewone suiker. Meer over fructose kun je hier lezen.

 

 

Isomalt

 

Wordt gewonnen uit suiker. Het levert iets meer dan de helft aan energie op t.o.v gewone suiker. Omdat de zoetkracht maar de heft t.o.v suiker, heb je er twee keer zoveel van nodig. In de voedingsindustrie wordt isomalt vaak gecombineerd met andere intensieve zoetstoffen, zoals sacharine en cyclamaat. Isomalt wordt ook vrij veel gebruikt om steviolglycosiden op te vullen in bijvoorbeeld zoetjes en druppels. Isomalt tast het gebit niet aan, en wordt vrij langzaam in het bloed opgenomen. Bij een gebruik van 45 gram per dag kan er al fikse diaree optreden.

 

 

Lactitol

 

Wordt gehaald uit melksuiker ( lactose). Het levert evenveel energie op als gewone suiker. Het heeft echter veel minder zoetkracht dan gewone suiker. Lactitol wordt in de voedingsindustrie vaak gebruikt om te mengen met andere intensieve zoetstoffen, meestal in de vorm van stroop. Het is goed bestand tegen zuren en hitte. Bij 20 gram per dag kunnen darmkrampen en diaree optreden.

 

 

kunstmatige zoetstoffen

 

Welke komen het meeste voor? Ik neem ze even door:

 

 

Aspartaam

 

De zoetstof die meest onder vuur ligt. Chemisch is het een combinatie van de twee gewone aminozuren asparaginezuur en fenylalanine, met aan dit fenylalanine gedeelte een methanolgroep. De twee bouwstenen ( asparaginezuur en fenylalanine) zijn bouwstenen van alle eiwitten. Aspartaam kun je ook beschouwen als een dipeptide ( dit is een verbinding tussen aminozuren) De combinatie van de twee bouwstenen vinden we ook terug in allerlei natuurlijke eiwitten. De methyl-ester is een synthetische toevoeging.Aspartaam heeft een waanzinnig hoge zoetkracht. Het is erg slecht oplosbaar in zowel olie en alcohol, als in water. Aspartaam ziet er in zijn gewone vorm uit als een wit poeder. Zoals je hebt kunnen lezen wordt aspartaam in ons spijsverteringsstelsel afgebroken in de aminozuren asparaginezuur en fenylalanine.Bij deze afbraak komt er echter ook een kleine hoeveelheid methanol vrij wat terecht komt in het bloed. Worden erg kleine hoeveelheden gebruikt, moet dit normaal gesproken geen echte grote problemen opleveren. Echter zit aspartaam in inmiddels zoveel ( dagelijkse) producten dat de ADH al snel onbewust kan worden overschreden. Grotere hoeveelheden methanol in het bloed is vrij giftig. Door de FDA is een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aspartaam vastgesteld. Deze ligt op 50 mg per kilo lichaamsgewicht per dag. Aspartaam vinden we erg veel terug in light producten, zuivel, en zelfs in medicijnen ( laxeermiddelen, pijnstillers, antibiotica, keelpastilles enz)

 

 

Sucralose

 

Sucralose wordt ook wel gezien als ” het onbekende broertje van aspartaam”. Vele bronnen beweren zelfs dat deze zoetstof zelfs nog schadelijker is dan aspartaam. Sucralose wordt gemaakt door drie OH-groepen aan een suikermolecuul ( sacharose) te vervangen door drie chlooratomen ( klinkt voor mij persoonlijk al creepy genoeg) Hierdoor is sucralose de enige laag calorische zoetstof die van suiker wordt gemaakt. Het heeft ook precies dezelfde smaak als suiker. In tegenstelling tot gewone suiker wordt sucralose niet afgebroken door ons lichaam . Sucralose komt meest voor in snoep en bijvoorbeeld ook ” gezonde” producten als muesli en zuivel. Sucalose wordt ook erg vaak vermengd met andere zoetstoffen om een smaak te versterken. De aanvaardbare dagelijkse inname is vastgesteld op 15 mg per kilo lichaamsgewicht per dag.

 

 

 

Acesulfaam-K ( kalium acesulfaam)

 

Een synthetische zoetstof waar best nog vrij weinig over bekend is. Het is 200 maal sterker dan gewone suiker en wordt niet opgenomen door het lichaam. De letter ” K” achter de naam staat voor kalium. Het wordt ook wel omschreven als een organisch zout. Eigenlijk kun je het dus ook een zoete vorm van kaliumzout noemen. Acesulfaam-K levert al snel een bittere smaak op als er teveel van wordt gebruikt. Op internet kom je erg veel zeer negatieve geluiden tegen over deze vrij onbekende kunstmatige zoeter. Het wordt vaak in één adem genoemd met aspartaam. De ADH is vastgesteld op 9 mg per kilo lichaamsgewicht per dag. Het is bijzonder opmerkelijk te noemen dat deze zoetstof wel is toegestaan en dus als ” veilig” wordt gezien, maar er zeer weinig echt onderzoek aan vooraf is gegaan. Hierdoor blijft deze kunstmatige zoetstof vrij vaag.

 

 

Cyclamaat

 

Naast aspartaam meest omtreden kunstmatige zoetstof. Niet echt voor niets. Het is een volledig synthetisch molecuul. Het betreft een calciumzout van cyclaamzuur. Cyclamaat kan in het lichaam worden opgenomen, maar niet worden omgezet. Bij te hoge concentraties geeft het een zeer bittere smaak. Een deel van het cyclamaat wordt door de bacterieën in de darm omgezet tot cyclohexylamine. Hoeveel, dat verschilt sterk van persoon tot persoon. Deze stof wordt grotendeels opgenomen en onveranderd uitgescheiden, een zeer klein deel wordt omgezet in de lever. Cyclamaat is al eens eerder verboden, omdat uit onderzoek bleek dat cyclohexylamine een rol speelt in verschillende vormen van blaaskanker. Toen later de experimenten onjuist leken, werd cyclamaat weer toegestaan. Cyclamaat wordt ook vooral afgeraden bij kinderen. Dit komt omdat cyclamaat bijna niet door kinderen kan worden omgezet/uitgescheiden. Omdat hier nog veel meer onderzoek voor nodig is, wordt afgeraden om cyclamaat aan kinderen te geven. Het is dus best opmerkelijk te noemen dat juist cyclamaat veel terug te vinden is in limonadesiropen gericht op kinderen ( Slimpie) De vastgestelde ADH is 7 mg per kilo lichaamsgewicht.

 

Er zijn nog veel meer zoetstoffen, de hierboven omschreven zijn nog maar het topje van de ijsberg. Belangrijk is om er vooral zeer verstandig mee om te springen. Danwel  te mijden uit je voeding. ( synthetische) Lees verpakkingen: ook in producten waar je waarschijnlijk totaal geen zoetstof in zult verwachten , bevatten juist erg veel. Je kunt zo onbewust erg veel kunstmatige zoetstoffen binnen krijgen.Light-frisdranken zijn daar een goed voorbeeld van.Zeker omdat we light ervaren als ” veilig en vrij om te drinken” omdat het geen suiker en nauwelijks calorieën bevat,kunnen we onbewust aardig wat kunstmatige zoetstoffen naar binnen tikken.Met alle gevolgen van dien zoals diaree en rommelende darmen.

Pas ook op met zuivelproducten.Uit recentelijk onderzoek van het wetenschappelijke blad ” Quest” kwam naar voren dat niet snoep of frisdranken de meeste suikers bevatten, maar zuivelproducten.Ook wordt er in zuivelproducten erg veel gebruik gemaakt van kunstmatige zoetstoffen.Omdat zuivel in de meeste gevallen,net als frisdrank,in vloeibare vorm wordt aangeboden, kunnen we onbewust erg veel zoetstoffen binnen krijgen. Lees dus ook zuivelproducten goed op verpakkingen.

 

 

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *