Oliebollen gemiddeld ” maar” 165 kcal? Totale onzin!

Nog even, en we knallen met zijn allen het oude jaar uit en het nieuwe in. Oliebollen, appelbeignets, kniepertjes, appelflappen, ananasbollen, appelbollen…..loopt het water je al in de mond? Je bent niet de enige. Zo rond November vinden we de eerste oliebollenkramen al overal op iedere hoek van een straat. En kunnen mensen het vaak niet laten om toch even zo’n eerste oliebol van het jaar te proeven. 

Na kerstmis, in de laatste dagen van een jaar, barst het oliebollen-geweld pas echt goed los. Social media staat rammetje-vol met oliebollen-plaatjes, recepten en tips. Daarnaast zien we ieder jaar weer de vele artikelen opduiken over de calorieën in een oliebol, en dat je beter twee oliebollen kunt eten in plaats van een beignet. Er wordt weer behoorlijk blind gestaard op calorietjes. Terwijl het gaat om het INHOUDELIJKE.

WAT ZIT ER IN DE TRADITIONELE OLIEBOL?

Anno 2019 zijn er heel veel verschillende recepturen. Iedere oliebollenkraam heeft zo zijn specifieke, of zelfs geheime recept. Als we naar de traditionele receptuur gaan kijken, dan zien we:
* bloem 
* melk
* gist 
* boter
* suiker
* zout
* citroensap
* eieren
Dit recept gebruikte mijn oma altijd om haar jaarlijkse oliebollen te bakken voor de hele familie. Ze bakte het in een bonk hard vet. Zo ging dat vroeger ( de bekende REMIA blokken) Tegenwoordig gebruiken de ( meeste) kramen geen hard vet meer. Ze zijn vanwege gezonde aspecten overgestapt naar vloeibare olie, zoals zonnebloem of arachide-olie. De meeste kramen geven dit middels een embleem of sticker aan, maar dat doen lang niet alle kramen. Het maakt nogal een verschil in vetten. Daarom kun je het beste gewoon even vragen aan de kraam, waarin hij / zij zijn bollen bakt.

VELE RECEPTUREN

Omdat er inmiddels zoveel verschillende recepturen in de omloop zijn, is het knap lastig om een calorie-aantal aan te geven. Eigenlijk zijn al die gegeven calorie-aantallen in al die artikelen op internet een dubbele schijnveiligheid. De ene oliebollen-bakker gebruikt bijvoorbeeld bovenstaand traditioneel recept, de andere past dit nét even anders aan, of gebruikt meer of minder suiker / boter / melk. Calorieën zijn ALTIJD GEMIDDELD. Dit geldt zeker voor verse producten zoals oliebollen en aanverwante producten. KLIK HIER voor meer uitleg over calorieën.
Als je dus oliebollen bij de kraam gaat kopen, en denkt dat een oliebol het aangeven gemiddelde 165 kcal bevat, kom je bedrogen uit. Want dat kan veel meer zijn. Factoren zijn:
– portiegrootte
– ingrediënten
– de hoeveelheden suikers die zijn gebruikt
– de hoeveelheden vetten die zijn gebruikt
– het frituurvet waarin het wordt gebakken
– de temperaturen waarin de oliebollen worden gebakken ( hoe hoger, hoe meer vet er wordt opgezogen)
Er wordt dus klakkeloos uitgegaan van een gemiddelde 165 Kcal. Maar je kunt begrijpen dat dit wel heel rekbaar is. En eigenlijk worden we dus allemaal een beetje in het ooitje genomen. Ook hier zien we meer dan ooit, hoe zinloos het is olm je vast te pinnen op calorie-aantallen. Zeker gekochte oliebollen ( bij de kraam of in de winkel) zijn vrijwel onmogelijk om de calorieën vast te pinnen.
Wil je dus een oliebol eten tijdens de jaarwisseling? En je maakt ze liever niet zelf? Hou het gewoon veilig op één oliebolletje. Dit kan je lichaam goed wegwerken. Denk in ieder geval niet, dat je “ maar” 165 kcal weg eet. . Dat is echt een schijnheiligheid. Pin je al helemaal niet vast op al die lijstjes. Deze zijn echt nergens op gebaseerd. Tenminste: niet gebaseerd op de realiteit.

MEEST GEZOND?

Wat we vaak in die lijstjes zien zijn vergelijkingen die worden getrokken met verschillende oliebollen , zoals naturel, of met krenten en rozijnen. Maar ook worden andere oudejaar-lekkernijen naast de oliebollen gemeten . De appelbeignet komt daarin uiteraard veel slechter uit. Dat is logisch, omdat daar veel meer “ meuk” in gaat. De traditionele appelbeignet bestaat naast appel ( waarin ook al ( fruit) suikers zitten) voornamelijk uit vet en suiker. Ze worden vaak extra gesuikerd voor het bekende vettige suikerlaagje. Een klein kind bedenkt dan ook wel, dat een appelbeignet ongezonder is dan een oliebol. De vele lijstjes en artikelen vertellen ons gerust twee of drie oliebollen te eten, maar de appelbeignet te laten liggen. Want deze bevat meer calorieën. Alhoewel de appelbeignet inderdaad meer meuk bevat, ontloopt het elkaar niet erg veel, en ook hier is het weer zeer sterk afhankelijk van eerder genoemde factoren. Denk dus nooit dat je met een oliebol gezonder af bent. Meuk blijft meuk.
Wil je echt gezonder genieten van oliebollen en appelbeignets? Dan blijft de boodschap toch echt om ze ZELF TE MAKEN. Maar ……….
Ook hieraan zet ik een grote kanttekening. Als we oliebollen en beignets zelf willen bakken, grijpen we namelijk naar de kant en klaar mixen in de winkel. Dit is NOG ONGEZONDER dan oliebollen uit de kraam. Waarom? Kijk zelf maar even naar een gemiddelde ingrediënten lijst van zo’n mix:
Zoals je ziet gaat daar behoorlijk wat meuk doorheen. Dit wordt gedaan om de boel lang houdbaar te houden en de boel snel te laten rijzen. Een zandemmer aan smaakstoffen maken de oliebollen smakelijk. Kortom: je draagt water-naar-de zee, en kun je net zo goed oliebollen bij de kraam of in de winkel kopen.

ECHT GEZONDE ALTERNATIEVEN

Ik heb afgelopen jaren mijn best gedaan, om meukvrije alternatieven te bedenken op de eindejaar-lekkernijen. Mijn eigen bedachte haver beignets zijn de absolute toppers. Ze worden ieder jaar weer massaal  gemaakt en daar ben ik stiekem erg trots op. Wil jij ook inspiratie opdoen? KLIK HIER voor mijn handige overzicht , je vind hier al mijn gezonde meukvrije alternatieven ! 

WAAROM IS ECHT ZELF MAKEN MEEST GEZOND?

Goed, helder dus dat we beter zelf “ from scratch” de lekkernijen moeten gaan maken. Maar waarom eigenlijk?
* Omdat je zelf bepaalt hoeveel en wat je toevoegt aan je beslag, hou jij de complete regie in handen. 
* Je kunt zelf portiegrootte bepalen
* Je kunt de oliebollen bakken in zuivere kokosolie, op de juiste temperaturen. Dit levert absoluut gezondere en minder vette oliebollen op
* Je kunt de oliebollen laten uitlekken. Dit gebeurt niet bij de kramen of industrieel. Dit geeft ook een enorme vet reductie.
* Je kiest voor gezonde alternatieven. Denk aan een volkoren meelsoort in plaats van bloem, het weglaten van boter en melk, en kiezen voor stevia suiker
Denk ook niet, dat zo’n kant en klaar mix je tijd bespaart. Je maakt in no-time zelf een lekker beslag. Als je het goed inplant met de rusttijd van het beslag ( gemiddeld 60 minuten, maar ik hou het zelf vaak op nog geen 40 minuten….) kost het je verder echt geen extra tijd. Maar je maakt wel veel gezondere oliebollen..
Denk ook niet dat bij de kraam kopen je tijd bespaart. Op 31 December sta je ook uren in de rij……🤭

TIPS

Bij elk recept van mij staan handige tips. Maar ik heb ook nog een paar algemene voor je:
* Oliebollen over na de jaarwisseling? Maal ze fijn in de blender en gebruik het als lekkernij door de yoghurt of andere desserts
* Teveel gebakken? Vries ze in.
* Gebruik overgebleven oliebollen als onderdeel van een baksel. Je kunt de bollen fijn vermalen of in stukjes scheuren en door bijvoorbeeld koekjesbeslag roeren.
* Haverbeignets zijn zo gezond, dat je ze ook als ontbijt kunt eten! 
* Gebruik geen gewone poedersuiker, maar STEVIA ICING poedersuiker  ( klik hier

In welke olie?

Ik frituur nooit. Maar maak 1 x per jaar de uitzondering met oliebollen bakken. Hiervoor gebruik ik een oude gietijzeren pan. Daar laat ik ongeveer 400 ml zuivere kokosolie in oplossen. Ik laat de temperatuur nooit hoger dan 175 / 180 graden uitkomen. Zo hou je de opname van het vet in de oliebollen zeer beperkt. Hoe hoger je de olie verhit, hoe meer olie de bollen uiteindelijk opzuigen.

Ik hamer altijd op het kiezen van de echte, zuivere, juiste kokosolie. Deze zijn erg zeldzaam verkrijgbaar, en lastig bovendien, omdat het meeste zeer kleinschalig wordt geproduceerd. Het merk ROYAL GREEN maakt hierin de grote uitzondering. Omdat Royal Green meerdere plantages bezit, kunnen zij meer produceren. Ook zijn de prijzen zeer vriendelijk gehouden zodat de echte zuivere kokosolie toegankelijk is voor iedereen.

Veel mensen vinden frituren in kokosolie een duur grapje. En dat klopt natuurlijk wel. Het is duurder dan bijvoorbeeld een fles zonnebloemolie. Maar qua gezonde voordelen levert het echt veel op. Zonnebloemolie is zeer rijk aan Omega 6 vetzuren. Dit kan leiden tot tal van ontstekingen in het lichaam bij een teveel. Een ander argument is dat kokosolie de oliebollen een lichte kokossmaak geeft. Dit valt in de praktijk ontzettend mee. Het frituren bakt veel kapot, waaronder ook veel smaak. Er wordt vaak gekozen voor of goedkope kokosoliën, of nog erger, de ontgeurde varianten. Waarom je dit laatste nooit zou moeten kopen, vertel ik in DIT UITGEBREIDE ARTIKEL.

Ontgeurde kokosolie bevat niets meer aan voedingswaarden. Het is eigenlijk een bonk leeg getrokken ” dood” vet, waar heel erg veel aan wordt verdiend. Het bevat vooral ENORM VEEL verzadigd vet. En kloppen al die negatieve verhalen over kokosolie op internet wel een beetje. Ik raad dan ook altijd af om deze ontgeurde varianten te kopen. Dan kun je nog beter kiezen voor een andere olie.

Goed.  Je wilt graag zo gezond mogelijk bakken. Maar zuivere kokosolie kopen gaat je wat te ver. Wat is dan de tweede beste keuze?

BIOLOGISCHE KOOLZAAD OLIE UIT NEDERLAND

Over de gezonde eigenschappen van koolzaadolie wordt nog steeds veel gediscussieerd. Ook de wetenschap is er nogal verdeeld over. Ook wordt koolzaadolie nogal eens door elkaar gehaald met raapolie/raapzaadolie, maar dat zijn twee zeer verschillende soorten. Koolzaadolie is vrij populair in de keuken omdat de smaak neutraal is, en veel milder dan bijvoorbeeld olijfolie, wat een hele sterke, uitgesproken smaak heeft, de smaak die ik ook niet kan waarderen Koolzaadolie bevat belangrijke voedingsstoffen. Wat er aan voedingsstoffen zit, als we een eetlepel (14 gram) koolzaadolie nemen:

  • Van alle plantaardige oliën, heeft koolzaadolie de laagste hoeveelheid verzadigde vetzuren.
  • Koolzaadolie bevat heel veel antioxidanten
  • Koolzaadolie is zeer rijk aan onverzadigde vetzuren.
  • Koolzaadolie bevat een hoog percentage aan Vitamine K en Vitamine E

Dit zijn de hoeveelheden:

  • 2600 milligram Omega-6 vetzuren
  • 1300 milligram Omeag-3 vetzuren
  • 10 microgram Vitamine K (staat gelijk aan 12% van de Dagelijks Aanbevolen Hoeveelheid)
  • 2,4 milligram Vitamine E (staat ook gelijk aan 12% van de Dagelijks Aanbevolen Hoeveelheid)
Uit bovenstaand lijstje kun je snel de conclusie trekken dat koolzaadolie veel belangrijke voedingsstoffen in zich heeft, met name omega-vetzuren. Omega-vetzuren staan bekend als gezonde vetzuren, maar hier moeten we wel een belangrijke kanttekening bij zetten: vrijwel alle soorten koolzaad-oliën worden geëxtraheerd, en NIET geperst. Je kunt net als alle andere plantaardige oliesoorten olie krijgen in verschillende kwaliteiten. Je kunt eerste persing krijgen en je kunt koude persing krijgen. Dit heeft te maken met het oxidatieproces. Plantaardige olie bestaat voornamelijk uit onverzadigde vetzuren, dat is wat het zo gezond  maakt, maar ook gevoelig voor bewerking. Onverzadigde vetzuren kunnen bijvoorbeeld erg slecht tegen licht, hitte en zuurstof. Daarom is koude persing beter maar meteen een stuk duurder dan persing onder hogere temperaturen. Dit is ook de reden waarom “ verse olie” duurder is dan de varianten in de supermarkten. Waar de voedingsindustrie een afweging moet maken,( al het bovengenoemde) drijft de prijs van de koolzaadolie omhoog. Bij een koude persing is het rendement niet erg hoog omdat je maar beperkte druk op het zaadje kunt leveren. Het niet in aanraking met zuurstof laten komen en vers houden maakt de koolzaadolie ongeschikt voor verdere verwerking.Daarom wordt de olie bewerkt/geraffineerd. In plaats van de olie eruit te persen, haalt de industrie d.m.v een chemisch proces de olie uit het zaad onder zeer hoge temperaturen. Bottom line is zo’n beetje:  varianten  uit de supermarkt en toko’s te mijden, en te zorgen voor A: koolzaadolie van Hollandse komaf en B: te kiezen voor verse olie die is verkregen door koude persing. Dit kost meer, maar dat investeer je in je gezondheid.
Het meest belangrijkste is dat je kiest voor een goede olie. Deze vond je niet in supermarkten. Neem de moeite om even rond te kijken in de biowinkel.
Een andere optie is de biologische zonnebloemolie speciaal voor frituren. Deze biologische ( high oleic) olie wordt gemaakt van biologische zonnebloempitten uit Oost Europa. De pitten worden geperst en gefilterd, en door middel van stoom ontgeurd. Op geen enkele wijze vinden er synthetische behandelingen plaats en wordt er niets chemisch aan toegevoegd. Je kunt deze frituur olie kopen in de biowinkel, en het kost € 5 euro per liter.
Tot slot:
Ik gebruik zeer weinig zuivere kokosolie voor mijn oliebollen bakkerij. Ik bak gemiddeld zo’n 80 oliebollen weg. En dan ziet de olie er nog steeds tip top uit. Met een potje kokosolie van Royal Green ( gemiddeld € 7 euro) zou je dus klaar zijn. Als je de temperatuur onder de 175 C houdt, zal je olie ook veel langer meegaan. Het is wat mij betreft toch een overweging waard. Zeker als je kijkt naar de prijzen voor goede oliën. Gebruik een klein pannetje. Dit duurt misschien iets langer, maar je hebt dan ook veel minder olie nodig.
Geniet vooral van je oliebol! En hou het matig.

FIJNE JAARWISSELING! 

4 Reacties op “Oliebollen gemiddeld ” maar” 165 kcal? Totale onzin!

  1. Ik heb geen ervaring met het bakken van oliebollen, dus mijn vraag is misschien wat naief, maar is het ook mogelijk om oliebollen )of haverbollen te maken in de montana airfryer. Ik heb hem twee weken geleden aangeschaft en er eigenlijk nog weinig mee gedaan..Dit zou een goede gelegenheid zijn..

  2. De temperatuur van de olie onder de 175 gr houden: ik heb geen thermometertje op mijn pan of los die er in gestoken kan worden. Hoe weet je dat de olie de juiste temperatuur heeft?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *