Ben jij perfect? Waarom moet je groente en fruit dit dan wel zijn?

De titel van dit artikel is nogal hard. Maar soms is het nodig, om tot iedereen door te dringen. Er is namelijk iets wat mij al jaren dwars zit, steekt en irriteert. En dat is het verspillen van goed, natuurlijk, vers en bruikbaar voedsel, als groente en fruit. Waarom? Omdat wij het perfecte plaatje willen op ons bord. Geen kromme of rare bochten. Terwijl er helemaal niets mee mis is! 

Volgens Kromkommer eten we wortels met twee benen of dikkere delen niet, omdat ze niet de juiste  “ looks” ’ hebben. Als consument zien we afwijkende groente en fruit niet in de winkel. Het wordt al eerder in de voedselketen uitgesorteerd. Veel consumenten denken zelfs dat groenten met een ander uiterlijk niet bestaan. Kromkommer-oprichtster Chantal Engelen zegt hierover :  „Wij krijgen regelmatig de vraag of we een wortel met twee benen genetisch gemanipuleerd hebben. Iedereen heeft een ideaalbeeld van groente en fruit dat de afgelopen 30 jaar gevormd is. Als producten hiervan afwijken, dan zien we dat als mindere kwaliteit.” Hoe belachelijk is dit eigenlijk? Waar zijn we nu mee bezig? Waarom zijn we in hemelsnaam zo kieskeurig?

BELACHELIJK

Deze kieskeurigheid draagt bij aan de totale voedselverspilling in ons land, die elk jaar tussen de 1,8 en 2,7 miljoen ton voedsel bedraagt: ongeveer 100 tot 150 kilo per persoon. Maar hoe groot is de bijdrage van die kieskeurigheid? Het is gevraagd aan  Toine Timmermans, programmamanager duurzame voedselketens van WageningenUR. „Dat kan ik niet precies zeggen, want er zijn geen nauwkeurige gegevens over. We schatten dat ongeveer 20-25% van de verspilling in de hele keten bij de boer of teler plaatsvindt, door verschillende oorzaken. Voor een tiental producten gelden nog Europese kwaliteitsnormen, zoals voor appels en peren. Veelal worden afspraken over de minimale kwaliteitsnormen binnen de keten vastgesteld, het hoort bij het spel van afstemming van vraag en aanbod en de leveringsvoorwaarden. Er wordt ook veel voedsel verspild door incidentele marktontwikkelingen: bijvoorbeeld door de EHEC crisis, of als Rusland de grenzen sluit voor Nederlandse producten zie je dat de prijzen instorten. Er worden dan hele partijen doorgedraaid, omdat de vraag wegvalt en een alternatieve markt niet altijd mogelijk is.”
„Als je trouwens met grote producenten van groente en fruit over voedselverspilling begint, kijken ze je met glazige ogen aan”, stelt Timmermans. „Kasgroentetelers weten onder normale omstandigheden 99% van hun producten in de markt te zetten. A-kwaliteit gaat naar de export, supermarkt en horeca, B-kwaliteit wordt bijvoorbeeld verwerkt in salades of pizza’s en ook voor C-kwaliteit is nog een markt. Dan blijft er volgens de telers nog ongeveer 1% over dat niet verkocht kan worden. Sommige telers gooien dit in de vergister, anderen strooien het als een bodemverbeteraar over het land. Er zijn er ook die het naar de Voedselbank brengen.”

„Overigens gaat het bij 1% van de grote telers nog steeds over enorme hoeveelheden in absolute zin. Dat voedsel had voor een groot deel gegeten kunnen worden  en dat gebeurt niet, dus dat is verspilling. Maar boeren zien dat vaak niet zo. Zij accepteren dat een klein deel niet geschikt is voor de markt.”Kromkommer heeft dus een punt dat veel goed eten onnodig verloren gaat, al lijkt de schade relatief gezien mee te vallen. Maar Chantal Engelen twijfelt of dat wel klopt. „Ik geloof niet in die 1%. Ik kom bij weinig boeren die zo laag zitten. Gedetailleerde cijfers ontbreken, ik zou daarom graag willen dat het eens goed uitgezocht wordt.”„Maar hoeveel het ook precies is, wij vinden het absurd dat we in ons land goed eten weggooien, terwijl er elders in de wereld mensen sterven van honger. Zelfs de wortel in onze soep moet recht zijn.”

LINKSOM OF RECHTSOM

Hoe het dan ook wordt bekeken, het blijft waanzin. Want er is niets mis met kromme, misvormde, raar ogende groenten en fruit. Een pukkel op een pompoen? En het wordt meteen uit de productie gehaald en weg gemieterd. Een rare bocht van een pompoen? Niemand die dit koopt, en dus…. WEG ERMEE!! Hoe krankzinnig is dit eigenlijk?
Dat een wortel, die toch wordt gesneden en verwerkt in soep, recht moet zijn?  Dat een pompoen perfect in vorm moet zijn?
Er is helemaal niets anders aan een pompoen met pukkels. Deze pukkels worden veroorzaakt door bijvoorbeeld hagelschade. Het heeft verder geen enkele invloed op het vruchtvlees, of de smaak. Het heeft alleen een ander uiterlijk dan pompoenen zonder deze schade. Ik zal het nog sterker vertellen. Ik vind de pukkel-pompoenen zelfs veel lekkerder omdat ik pompoenen met schil opeet. De pukkels geven de schil een sublieme smaak!
Een tomaat met een nogal raar uitsteeksel worden niet verkocht. Heb jij ooit zo’n tomaat zien liggen in de supermarkt? Deze tomaat smaakt er echter niet minder lekker door. Of is anders dan anders. Het heeft alleen een rare groeistuip gehad 😊 Maar is dit meteen een reden om deze bij de afval tomaten te dumpen voor tomatenpuree en ketchup te maken?
Zoete aardappelen maken rare bochten tijdens de groei. Het is dus eigenlijk niet meer dan normaal om dit soort zoete aardappelen te treffen. Toch worden alleen de gave exemplaren verder geproduceerd voor consumptie. Er gaan ieder jaar miljoenen zoete aardappelen verloren. Omdat ze eruit zien zoals op de foto hierboven.

HOE BELACHELIJK REDENEER JIJ?

Zoals Kromkommer eerder vertelde, zijn we zodanig verwend, dat we perfectie als gewoonlijk zien. En zolang we weigeren dit te veranderen, zal er nooit een kanteling gaan plaatsvinden om deze krankzinnigheid een halt toe te roepen. Want als we de missers niet kopen, zal hert gewoonweg nooit worden geproduceerd. Het wordt dus echt de hoogste tijd, dat we met zijn allen het verschil gaan maken.
Gelukkig lijken de vele campagnes langzaam maar zeker zijn vruchten af te werpen. Diverse supermarkten als AH en PLUS doen al leuk mee om deze missers onder de aandacht te brengen en goedkoper aan te bieden dan de perfecte alternatieven. Zo verkoopt AH onder de naam “ BUITENBEENTJES” inmiddels diverse soorten groente en fruit tegen een veel lagere prijs. Dit wordt echter niet los verkocht. De keten gaat de waar niet los verkopen omdat het aanbod van zijn telers van misvormde groente en fruit niet zo groot is, aldus de woordvoerster. De groente en fruit werden volgens de keten door de telers tot nu toe verkocht aan de industrie voor verwerking in onder meer sap, soep en veevoer. Het is dus best een kleine leuke stap in de goede richting, maar niet de manier om het te bestrijden. De missers zouden gewoon los tussen de gave en perfecte exemplaren moeten liggen. 
 
Waar echt punten mee kunnen worden gescoord, is de consument duidelijk maken dat er helemaal niets mis is met misvormd fruit of gepukkelde groente. En daar kom jij dus om de hoek kijken. Hoe belachelijk redeneer jij? Kijk eens kritisch en bewust naar jouw koopgedrag. Zoek jij ook altijd naar de mooiste krop sla? De meest gave wortels? De mooiste pompoenen? Laat deze eens liggen en kies eens voor minder mooi, minder perfect. Je zult merken, dat het inhoudelijk NIETS VERSCHILT. Train zo je brein om voortaan te kiezen voor al die missertjes van moeder Natuur. Want al lijken ze minder aantrekkelijk, ze zijn vaak nog lekkerder/. 

 

WANT HET KAN WEL!

Als je je groente en fruit koopt in de biowinkel, zul je dit luxe-probleem bijna niet kennen. Waarom niet? Omdat biologische “ buitenbeentjes” vaak gewoon worden verkocht. 
 
Deze flespompoen kocht ik bijvoorbeeld in mijn biowinkel. Daar liggen nauwelijks gave, rechte flespompoenen, wat vertelt dat ook deze natuurlijke groei niet zo recht en perfect is als we doen geloven. In de biowinkel ligt alles gewoon bij elkaar: buitenbeentjes bij de gave en perfecte exemplaren. Het geeft de consument in ieder geval DE KEUS om voor buitenbeentjes te kiezen. Als ik een buitenbeentje zie, koop ik deze. Uit principe, maar ook omdat ik vaak ervaar dat deze juist veel smakelijker zijn. 
 
Laten we samen iets af gaan spreken. Laten we allemaal voortaan buitenbeentjes kopen. Hoe meer dit wordt gedaan, hoe meer vraag, hoe meer in de omloop komt. En dit kan uiteindelijk leiden tot een gewoonlijk beeld in de supermarkt. Waardoor we niet zo kieskeurig meer zijn en blind kromme en drie-benige wortels uit het schap pakken. Want zeg nu zelf: hoe belangrijk is het nu eigenlijk, of een wortel perfect recht is of niet? Uiteindelijk eet je hem op, of verwerk je hem. En zie je dan nog iets terug van het feit dat hij nu recht of krom was?????
 
Ben jij perfect? Ik niet. Ik ben verre van perfect. En daarom hoeft mijn voedsel dit ook niet te zijn. Maak de juiste keuzes. Niet alleen goed voor jou, je portemonnee, maar ook voor mens, dier en milieu. En bedenk je eens, hoeveel voedsel we gaan besparen als we dit massaal zouden gaan doen? 

Een reactie op “Ben jij perfect? Waarom moet je groente en fruit dit dan wel zijn?

  1. Kromme of anderszins vervormde groenten vind ik geen probleem. Maar wat ik wel zie hier in de biologische winkels zijn (vaak) verlepte groenten, geel geworden spruitjes en boerenkool, verschrompelde bieten, appels etc. Je kunt natuurlijk de gele bladeren verwijderen maar het is wel een indicatie dat de spullen bepaald niet vers meer zijn en de voedingswaarde dus ook veel minder. Waarschijnlijk komt dit door de geringe omloop. En daarvoor vind ik de spullen toch te duur. Zuivel en vlees zijn ook vaak net aan de datum of er zelfs overheen. Ik kom er hoofdzakelijk voor houdbare spullen zoals pasta, granen etc. Helaas ben ik aangewezen op deze winkels. Er zijn er 2 hier in de stad, bij beide hetzelfde probleem.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *