potten en pannen…….

Als we meukvrij gaan eten, komen we automatisch weer terug onze keukens in gelopen. En daar staan de potten, pannen, en meest geavanceerde keuken apparaten ons al op te wachten om ons terug te verwelkomen. Vroeger was al die luxe er niet, en werd alles gekookt en gebakken met de weinige potten en pannen die verkrijgbaar waren. Deze potten en pannen bestonden meestal uit gietijzer. Ik herinner mij als kind nog altijd de grote zwarte gietijzeren pannen die bij oma, en later bij mijn moeder op het vuur stonden. De meeste pannen gingen  over van generatie naar generatie. Mijn moeder bakt en braadt nog steeds in haar gietijzeren pan die ze van haar moeder, mijn oma kreeg. En al laat ook deze pan zo zijn leeftijd her en der zien, hij blijft de meest lekkerste gehaktballen braden.

Er zijn inmiddels ontzettend veel nieuwe pannen op de markt gekomen, die voldoen aan de eisen van de geavanceerde kooktechnieken. Elektrisch, keramisch, gas, je kunt het zo gek niet bedenken of er bestaan speciale potten en pannen voor. Toen de magnetron jaren geleden zijn intrede deed en dit een zeer groot succes werd, kwamen er  ontzettend veel kook attributen speciaal voor deze ovens op de markt . Over de veiligheid en gezondheid van bereidingen uit de magnetron wordt tot de dag van vandaag nog flink gediscussieerd. En daar ga ik het in dit artikel dan ook niet over hebben, maar in een ander artikel. In dit artikel ga ik alle meest beste potten en pannen belichten, die stiekem toch zo’n beetje onmisbaar zijn in de meukvrije keuken. Waar erg veel mensen zich nogal op verkijken, is hoe belangrijk het is om echt goede attributen in de keuken te hebben om homemade koken en bakken niet alleen stukken te vergemakkelijken, maar ook pas écht gezond te houden. In een ander artikel zal ik het binnenkort ook over het omstreden teflon laagje gaan hebben. In dit artikel dus de beste keuzes die je kunt maken betreft echt gezond koken en bakken in de meukvrije keuken!

 

hutspot in pan

gietijzer

In het buitenland worden ” onze” gietijzeren pannen ” Dutch ovens” genoemd. Hiermee worden pannen bedoeld die zijn gemaakt van gietijzer. De pannen zijn in het bezit van een dikke wand, en zijn vrijwel altijd geëmailleerd en/ of afgewerkt met keramiek. De deksel sluit erg goed af, zodat er geen lucht bijkomt. Deze pannen zijn ook wel beter bekend als een braadpan. Maar er wordt inmiddels veel meer in gebakken, gekookt en gebraden dan alleen maar vlees, wat vroeger erg veel gebeurde. Gietijzer is bestand tegen zeer hoge temperaturen, waardoor deze ideaal zijn voor het dichtschroeien van vlees. Gietijzer heeft wat tijd nodig om goed heet te worden, maar heeft dan wel weer de fijne eigenschap dat het voedsel, ook als je dit koud toevoegt, zeer lang warm blijft. Gietijzer is geschikt voor vrijwel alle warmtebronnen, het heeft een zeer hoog rendement bij inductiekoken, hoger dan de meeste andere materialen.Gietijzer is zeer duurzaam, en energiebesparend materiaal. Het behoudt de warmte langdurig, wat warmte 100% herbruikbaar maakt. Gietijzer zorgt ook voor een gelijkmatige verdeling van de warmte  en heeft een optimaal behoud van voedingsstoffen. Een zeer bekend merk is Le Creuset.  Wat maakt dit merk zo bijzonder? Le Creuset maakt al sinds 1925 ( en gebruikten onze oma’s deze pannen dus ook al!) geëmailleerde pannen. Wat zo bijzonder is, is dat geen enkele pan hetzelfde is. Ieder onderdeel komt uit een éénmalig gebruikte mal . Daarnaast wordt iedere stap van het productieproces nauwkeurig handmatig gecontroleerd. Dit speciale proces maakt ook, dat deze pannen niet goedkoop zijn. Voor een gemiddelde pan met doorsnede van 24 cm betaal je al snel rond de 170 euro. Maar dan heb je wel wat, en ook voor het leven: de pannen gaan een leven lang mee. Ook biedt de fabrikant deze levenslange garantie. Het is even sparen, maar ook ik kies voor deze Le Creuset pannen. Er zijn inmiddels erg veel andere, goedkopere merken op de markt voor gietijzeren pannen, zoals  Lodge. Toch  gaat mijn persoonlijke voorkeur uit naar Le Creuset, mede omdat deze pannen ook een stuk lichter zijn en daardoor wat gebruiksvriendelijker. Laat je goed informeren als je van plan bent zo’n dure pan aan te schaffen. Koop de pannen daarom ook liefst in gespecialiseerde kookwinkels, waar goed opgeleid personeel rondloopt. Bij deze gespecialiseerde kookwinkels krijg je ook een gebruiksaanwijzing mee om de pan te onderhouden.

10662007_791628580898340_2197215832519143147_o

KERAMISCH

Met keramische pannen worden metalen pannen bedoeld, die zijn voorzien van een keramische coating of anti- aanbaklaag. Je kunt het nog het beste vergelijken met een pan met een keramisch jasje. Keramiek wordt zo’n beetje gezien als het gezonde alternatief op teflon. Fabrikanten maken hun keramische pannen dan ook vaak in zilver of grijs, en niet in zwart, wat erg vaak geassocieerd wordt met teflon. Dit verduidelijkt ook zeer prettig voor een consument dat het vrijwel altijd gaat om pannen zonder giftig PFOA. Keramische pannen zijn ook wel het natuurlijke alternatief op teflon-anti aanbakpannen . De pannen zijn ook veel duurzamer en gaan veel langer mee. Veel pannen zijn gemaakt van geborsteld roestvrij staal en zijn voorzien van een keramische coating, die zeer goede anti aanbak eigenschappen heeft. Ook keramisch is zeer geschikt voor vrijwel alle warmtebronnen. Het kan zelfs in de vaatwasmachine, maar dit wordt wel afgeraden. Dit kan de keramische laag stroef maken. Keramische pannen zijn iets duurder dan teflon pannen. Maar gaan net als gietijzer, veel langer mee. Een goed merk in keramische pannen is het merk Hackman. Nadeel van deze pannen: de stelen / grepen worden ook zeer heet en dit kan akelige verbrandingen geven aan de handen.

1621840_797310223663509_5701493093076714319_n

römertopf

Een römertopf is een ( Romeinse) stoofpot. Het bestaat uit een poreuze aardewerken schaal met deksel. Je kunt met deze manier van koken meest gezond koken met behoud van voedingsstoffen. Het gebruik van deze stoofpotten stamt al uit de tijd van de Romeinen. Gebruik je de schaal regelmatig, zullen smaken ook in gaan trekken en nieuwe gerechten gemaakt in de stoofpot steeds weer een bijzondere smaak geven. Je kunt deze stoofpot echter niet zoals gebruikelijke ovenschalen gebruiken. Voor gebruik dien je de schaal en deksels ongeveer 15 minuten in koud water te leggen. Aangeraden wordt om de schaal/deksel langer in koud water te laten, zodat het zoveel mogelijk vocht kan opnemen. Ook belangrijk is om de schaal niet in een voorverwarmde oven te plaatsen, hier kan de schaal niet tegen. Ook moet je de schaal eenmaal uit de oven niet direct op een koude ondergrond plaatsen, dit geeft ook risico dat de schaal kan barsten. Omdat de schaal vocht intrekt, zal dit langzaam verdampen in de oven, dit geeft een nevel die de ingrediënten gaar stoomt. Op deze manier voedsel bereiden heeft ontzettend veel voordelen, zowel voor de gezondheid als in gebruik:

  • Eenmaal gevuld in de oven, heb je geen omkijken meer naar. Het is niet erg als de römertopf langer in de oven staat dan op recept staat aangegeven. De kans op aanbranden is door het geleidelijke warmte proces ontzettend klein.
  • De oven blijft ook schoon, omdat er niets uit de topf kan ontsnappen.
  • Je hebt geen bakproduct nodig, alles kan vrij van vetten worden bereid.
  • Het is zeer makkelijk schoon te maken.
  • Vitaminen en mineralen blijven meest behouden.

tajine

247939_417950498266152_1634770176_n

Al jaren ben ik een groot fan en dus gebruiker van tajines. Tajines zijn Noord-Afrikaanse aardewerken stoofpotten. Je zult vast wel eens een recept zijn tegen gekomen die de naam ” tajine” draagt, dit betekent dus dat dit een recept betreft die in een tajine is gemaakt. Met name in Marokko zijn tajines erg populair, maar ook in andere Noord-Afrikaanse landen speelt de tajine in de keuken een grote rol. Inmiddels zijn de tajines overgewaaid naar Europa en ook  in Nederland zijn ze erg populair. Een tajine bestaat uit een schaal waarin ook de bereide gerechten meteen kunnen worden opgediend. In Noord Afrika gebruiken ze de stoofpotten dan ook gewoon als bord. Verder bestaat de tajine uit een hoog conusvormig puntig deksel. Tijdens het koken valt de condens weer terug in de schaal en daarmee lijkt de werking van een tajine het meest op een snelkookpan. Je hebt, net als bij de römertopf weinig tot geen bakproduct nodig om voedsel te bereiden. Ook blijven smaak, vitaminen en mineralen meest behouden. Je kunt alles bereiden in een tajine, van vlees en vis tot groente en fruit. De tajine is ook goed te gebruiken in de oven, uitzonderingen daar gelaten. De meeste tajines zijn geglazuurd, maar kunnen ook ongeglazuurd zijn. Er zijn inmiddels ook elektrische en aluminium varianten verkrijgbaar. Ook zijn er gietijzeren tajines verkrijgbaar. Als je een tajine voor het eerst gaat gebruiken, dien je deze 24 uur in water onder te dompelen. Dit voorkomt dat de tajine barst. Voor de beste resultaten kun je de tajine na het waterbad goed afdrogen en wat insmeren met kokosolie. Erg belangrijk is om goed op te letten wat voor soort tajine je koopt. Er zijn namelijk ook erg veel sier-tajines verkrijgbaar die erg mooi zijn beschilderd maar niet erg geschikt zijn om mee te koken. Deze tajines worden gebruikt om een gerecht mooi op te kunnen dienen of als decoratie in de keuken. Tajines zijn er in erg veel maten en soorten. Veel mensen laten zich tijdens een vakantie naar Marokko erg snel verleiden om daar spotgoedkoop tajines aan te schaffen. Ze worden daar dan ook op iedere straathoek aangeboden en vaak zie je zelfs hoe deze ter plaatse worden gemaakt. Toch moet je oppassen, deze tajines zijn vrijwel nooit geglazuurd. Ook bevatten deze traditioneel gemaakte tajines een hoog lood gehalte wat mogelijk een loodvergiftiging met zich kan meebrengen. Het is prachtig als sier-voorwerp, maar koop liever geen tajines via straatverkoop als je ermee wilt koken.

 

9200000002831486_2

 

tri-ply

Tri-ply is een ,zoals de naam het al zo’n beetje verklapt, een drielaags-constructie en bestaat uit een buitenlaag van roestvrij staal of koper en een binnenlaag van roestvrij edelstaal, waartussen een laag versmolten aluminium is aangebracht. Dit loopt vloeiend over vanuit de bodem naar de zijkanten van de pan tot aan de rand. Tri-ply RVS of koper zorgt voor een zeer snelle opwarming van de pan en een goede warmte beheersing. Koperen varianten zijn voorzien van een beschermlaag . Voor het eerste gebruik moet je de pannen met kokend water afwassen. Het grootste voordeel van tri-ply pannen is wel dat de pannen ook aan de zijkanten heet worden en dit zorgt voor een extreem goede warmte geleiding. Dit levert een gelijkmatiger verwarming op, de kans op aanbakken is sterk verkleind en de pannen zijn zeer energiezuinig. Nadeel: ze zijn ontzettend duur. Tri ply pannen worden overigens ook veel gebruikt in de keukens van professionele restaurants. Ook werken bekende koks graag met tri ply pannen.

7763_632152100179323_509420495_n

” green” pannen

Een ” green” pan is een gezonde variant op de bekende teflon pannen. Deze pannen worden ook wel ” de nieuwe generatie pannen” genoemd. Green pannen bevatten een keramische Thermolon-laag. Thermolon heeft dezelfde werking als teflon, maar is geheel vrij van PFOA. Dit zorgt ervoor dat er geen schadelijke gassen/ stoffen vrijkomen tijdens het bakken en braden/ het gebruik van de pannen. Deze pannen vragen in productie ook zeker de helft aan minder energie, waardoor ook de C02 uitstoot met een ruime 65% verminderd. Thermolon is tevens veel beter bestand tegen hitte ( tot 450 graden) wat deze pannen een stuk duurzamer maakt, omdat deze eigenlijk niet kunnen verbranden ( mits je het wel heel erg bont maakt) Goede merken in deze categorie zijn ” green pan” , ” BK Balans + ” en Gero ” leaf”.  Een nadeel: de meeste green pannen zijn niet geschikt voor inductie koken.

Voor alle opties hierboven omschreven geldt dat alle ( gezonde) voordelen alleen van toepassing zijn bij juist gebruik. Persoonlijk kies ik enkel voor gietijzer. Ik ben er min of meer mee opgegroeid en ik zie vandaag de dag bij mijn moeder ook nog steeds dat deze pannen inderdaad levenslang meegaan. Onderhou alle pannen die je gebruikt goed en zorgvuldig. Bij iedere pan die je koopt vind je een gebruiksaanwijzing. Volg deze aanwijzingen en je zult erg lang plezier hebben aan je  gezonde potten en pannen.

 

 

 

 

12 Reacties op “potten en pannen…….

  1. Ik gebruik zelf alleen Creuset en RVS pannen en soms de Tajine.
    Ik vermijd alle pannen waar aluminium in verwerkt zit, dus ook de Tri-ply en Green omdat aluminium gewoon zeer slecht is.
    RVS- keramische pannen zijn een heel goed alternatief als anti-aanbak, alhoewel ik meestal een Creuset pan gebruik nadat ik deze heb “ingebakken” met kokosvet.

    • Wat bedoel je met ingebakken? Hoe gaat het in zijn werk? Kan je een voorbeeld geven?

      • Pannen en potten die juist door gebruik robuuster en beter in functies worden.

  2. Hoi Monique!

    Ik heb geld gevraagd voor mijn verjaardag voor een echt goede braadpan. Zoals ik lees, raad jij Le Crueset aan.

    Nou was ik zelf door google bij de Dutch Oven van Ceramcor uitgekomen.

    http://www.greenjump.nl volledig keramische Dutch Oven pan. Deze site is gemaakt voor de verkoop van gezonde producten, zonder giftige materialen en andere stoffen.

    Ken jij deze pan? Hoe denk je hierover? Hij gaat me 170 euro kosten, heel veel (voor mij) maar als hij voor het leven mee gaat…

    Ik hoor graag je mening want ik kom er niet uit met al dat aanbod, van 30 euro tot wel 300!!

    Groetjes, Mariël

  3. Ik heb sinds een aantal maanden een keramische pan zoals afgebeeld van Hackman. Veel geld voor betaald maar een van de slechtste aankopen die ik heb gedaan.
    Als ik in de pan ga wokken brand altijd de bovenkant aan, echt zwart. Dit heb ik nog niet meegemaakt bij de goedkopere wokpannen die ik altijd gebruik.
    Dus voor mij geen hackman meer, of doe ik iets fout.

    • Ik heb ook achteraf een vervelende ervaring gehad met een hackmann koekenpan.Ik heb hem ook meteen de deur uit gedaan.Ook voor mij geen hackmann meer.Ik zal dit weekend een aantal blogs gaan verzorgen van pannen en messen! Hou de website in de gaten!

  4. Ik mis nog koperen pannen in je lijstje. Je weet wel, die je altijd ziet hangen in keukens van kastelen en ook bij Downton Abbey. Koper geleidt veel beter dan gietijzer. Tegenwoordig is de binnenkant vaak van RVS. Koper is echt creme de la creme en wordt het liefst gebruikt door chefkoks. Falk is het populairst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *