verborgen suiker….

Als we een snoepje eten, of een chocoladereep, of een taartje, dan weten we dat we aardig wat suiker weghappen. We zijn ons bewust van de aanwezigheid van suiker in deze producten, omdat dit ook algemeen bekend is. Zoete lekkernijen worden niet voor niets ” suikergoed” genoemd tijdens Sint Nicolaas. Er zijn ook erg veel producten op de markt waarbij we de suiker zien. Denk aan gesuikerde broodjes of koekjes. Ook zijn er producten waarop het al reeds in een naam is af te lezen, of op een verpakking ,zoals suikerbeestjes, of op een verpakking geschreven ” bedekt met een heerlijk laagje suiker!”

Al deze producten kunnen we met onze volle verstand kiezen, en matig nuttigen. Het word een stuk moeilijker als je niets ziet of echt proeft aan de soms extreme suikergehalten in ons dagelijks voedsel. Wat maar weinig mensen echt weten, is dat het vrijwel overal inzit. En ook juist in producten waarin je het niet verwacht, zoals worst, vlees, piccalilly en augurken. Vooral de laatste jaren is het gebruik van suiker extreem toegenomen in levensmiddelen. Dit heeft met erg veel factoren te maken, waarvan meest goedkope basisgrondstof bij  fabrikanten een grote rol speelt. Suiker is al jaren één van de goedkoopste basisgrondstoffen, naast ( trans)vet en zout. Toen er jaren geleden een kanteling plaatsvond betreft het gebruik van vet in ons voedsel, is de fabrikant naar een ander alternatief gaan zoeken en dat is tot de dag van vandaag suiker geworden. Suiker is multi functioneel inzetbaar. Het dient zowel als smaakmaker als conserveermiddel, twee vliegen in een klap, voor een relatief zeer lage inkoopsprijs als basisgrondstof. Niet vreemd dus dat er niet met eetlepels, maar intussen met zand emmers suiker gestrooid word in ons voedsel. Het levert erg veel op met weinig investering. We zijn door dit overmatige suikergebruik in al ons voedsel ook gewend geraakt aan zoete smaken. En dat niet alleen: omdat er ook erg veel kunstmatige suikers bestaan en veelvuldig worden gebruikt, krijgen we vaak dubbel op:.Er zit naast een zand emmer suiker ook veel kunstmatige zoetmiddelen in een product. We zijn met zijn allen zoeter gaan eten en drinken en dat dit gevolgen heeft, word nu pas zo’n beetje echt duidelijk. We worden zieker, intoleranter, allergischer en vermoeider dan ooit tevoren.

 

Onlangs werd er weer eens aan de bel getrokken,dit keer door het WRR ( Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) om de rem te zetten op het steeds groter wordende aanbod op ongezond voedsel. Ze snijden vooral het punt aan dat de meest recente akkoorden voor verbeteringen van productsamenstellingen ( het verminderen van zout, vet en suiker in ons voedsel) geen zoden aan de dijk zetten en daarop absoluut nog geen rem op is komen te staan. Volgens het WRR zijn er verdergaande stappen nodig dan gepresenteerd in het ” akkoord verbetering productsamenstelling zout, vet, suiker” om tot een gezonder productaanbod te komen. Het WRR pleit voor nieuwe convenanten met ” de stok achter de deur”. Een goed streven maar voorlopig is daar nog een zeer lange weg in te bewandelen, gezien ruim 95% van alle producten in de supermarkt wel iets van suiker bevat.

IMG_6784

suiker in je worst?

Het meest lastige zijn de verborgen suikers. Aangezien we suiker echt bijna overal in terugvinden is het ook nogal een uitdaging om suikervrij door het leven te wandelen. Eigenlijk zou ” etiketten lezen” moeten worden opgenomen als lesstof op scholen. Want kun je een beetje uit de voeten betreft het ontcijferen en lezen van etiketten, dan heb je al veel gewonnen en kun je alles ook veel beter onder controle houden. Maar ook daar vinden fabrikanten nu steeds meer foefjes voor. Het minimaliseren van de lettergrootte is daar bijvoorbeeld één van. Soms zijn de lettertjes zo klein afgedrukt op een verpakking dat zelfs iemand met het beste zicht het niet kan ontcijferen. Soms helpt zelfs een loep niet eens. Of er staan woorden op waar een Chinees zijn tong nog over zal breken. Er zijn steeds meer bewuster wordende consumenten, maar helaas nog veel teveel onwetende consumenten die bijvoorbeeld niet kunnen vertellen wat  maltodextrine is of dextrose. Dit zijn de consumenten waar fabrikanten van houden. Consumenten die alles wel geloven en klakkeloos aannemen. Het wordt een cirkel, die voor een fabrikant mooi rond is. Consument koopt zijn product vol met suiker. Consument went aan de grote hoeveelheden suiker in het product en raakt afhankelijk. En zal het product blijven kopen. Of een andere cirkel: kind jengelt om K3 hagelslag. Ouders kopen het, het kind wil niets anders meer. Fabrikant heeft ook hierin zijn doel bereikt, het product zal blijvend worden ingekocht. Als we ons meer bewust zijn van de hoeveelheden suiker in een product zijn we gelukkig wel vaak meteen wakker en maken na deze ontdekking direct andere keuzes. Maar goed: het blijft wel lastig als je niet weet waarin het allemaal schuilt. We kunnen er van uitgaan dat het gewoonweg OVERAL wel inzit. Dit zal je misschien ook wat bewuster doen kijken naar een product. Welke producten, waarvan we het juist niet verwachten, zitten nu vol gepropt met suiker? Ik neem er een aantal met je door:

SAM_2722

ontbijtkoek:

Ik snap werkelijk niet waarom deze ( nog altijd zeer populaire!) koeken nog ” ontbijtkoek” worden genoemd, want volwaardig als ontbijt zijn ze niet te noemen. Ze kunnen beter genoemd worden naar wat  ze waardig zijn : suikerkoek. Ontbijtkoek is zo’n typisch product wat floreert op een gezond imago. Jaren geleden, toen overigens het suikergebruik lang niet zo hoog was als nu, werden deze koeken als gezond bestempeld vanwege het minimale vet. Inmiddels zijn de koeken flink veranderd van samenstelling . Pak er gewoon eens een pak bij als je in de supermarkt komt. Bestudeer de ingrediënten lijst eens van zo’n koek, vaak zul je als eerste ” suiker” lezen of een alias suiker als ” glucose-fructosestroop”. Waar een ingrediënten lijst mee begint, daaruit bestaat het grootste gedeelte van het product. Tel daar de vele andere suikers in ontbijtkoek bij op, en je hebt een suikerbom. Een plakje ontbijtkoek geeft je al snel rond de vijf suikerklontjes cadeau. Dat is vast fijn om je dag mee te ” kickstarten” want de suikers zullen als malle pietjes door je bloedbaan gaan crossen. Maar niet lang na deze energiestoot zul je de rekening  snel moeten betalen met moeheid en sufheid. Het lekkere zoete plaklaagje op ontbijtkoek? Dat is niets meer of minder dan een laag gebrande suiker. Suiker op suiker dus. Lekker laten liggen, deze suikerbommen.

SAM_2869

ontbijtgranen:

Nog zo’n misleidend product: ontbijtgranen. Nu zijn er goddank nog wel wat krenten in de pap vindbaar, deze producten bevatten minimaal danwel geen suikers. Maar dan moet je wel een bewuste consument zijn. De meeste producten bezitten zand emmers vol suiker. Creusli? Lekker, absoluut, maar het zijn niets meer dan samengeperste suikerklontjes. En blijft er van de gezonde beweringen op al die verpakkingen niets over.” vol met granen” zegt in dit geval niets. De claim klopt: het product bevat immers granen. Maar deze granen zijn omhuld in een laag suiker. En ook van deze granen krijgen we dus in de morgen een flinke suikerboost. Ga er ook van uit dat alles wat krokant is, vol met suiker zit. Het komt namelijk tot stand door toevoeging van jawel, bewerkte suikers. Laat je ook niet in de maling nemen door kreten als ” 0% vet!”  ” vol met granen! ”   ” rijk aan vezels! ”  Klopt allemaal, maar denk er altijd de regel ” mede tot stand gekomen door suiker” of ” gesponsord door suiker” bij. Zogenaamde suikervrije ontbijtproducten bevatten altijd wel iets van een verborgen suiker die je even zo goed doodmoe maken, een uur na je ontbijt. Wis ook de cornflakes niet uit: deze bevatten zand emmers zout.

IMG_8008

rijstwafels:

Nog zo’n typisch product die floreert op een gezond imago zijn rijstwafels. Rijstwafels worden, zoals de naam al verklapt, gemaakt van rijst. En dan gaat het vrijwel altijd om witte rijst, mits anders vermeld op de verpakking . Rijst bestaat voor het grootste gedeelte uit enkelvoudige koolhydraten waardoor deze een vrij hoge glycemische waarde verkrijgt. Verwerkt in een rijstwafel kun je dit zien als een verborgen suiker. Ze kunnen een vrij grote invloed uitoefenen op de bloedsuikerspiegel, terwijl je denkt ” gebakken lucht” te eten. Nog een lastige bijkomstigheid van rijstwafels zijn dat ze totaal niet verzadigen en je er met eentje niet echt de dag doorkomt, of zelfs een uur. Er zijn ook rijstwafels die een lekkere laag chocolade of een één of andere yoghurtlaag bezitten. Needless to say dat deze wafels regelrechte suikerbommetjes zijn. Suiker op suiker-verhaal. Dit geldt ook overigens voor de biologische varianten. Er zijn tegenwoordig vanwege de gezonde trend ook Quinoa rijstwafels, spelt rijstwafels en andere toeters en bellen op de markt, deze schelen uiteraard in suikers, en kun je beter voor deze varianten kiezen dan een gewone rijstwafel.

 

vlees en vleeswaren:

 

Als je van één grote groep producten niet echt verwacht daarin suiker tegen te komen, is het wel in vlees en vleeswaren. Maar helaas, de waarheid ligt anders. In vrijwel alle soorten ( verpakte) vleeswaren zit wel een vorm van suiker. Meestal wordt er dextrose gebruikt, een naam die een consument niet direct linkt met suiker. Maar dextrose is keihard suiker.

 

IMG_4758

 

Een ander veel voorkomende suiker in vlees en vleeswaren is glucose-fructosestroop. Je hapt per plakje worst dus weer aardig wat suiker mee naar binnen zonder dat jij je daar bewust van bent. Bovendien bevatten de meeste verpakte vlees en vleeswaren extreme hoeveelheden zout. In dit voorbeeld hierboven van een pakje gerookte ham vinden we maar liefst twee keer suiker terug en een extreme hoeveelheid aan zout. Je ziet ook dat dit product voor 75% uit vlees bestaat. De rest is dus meuk.

IMG_6299

 

zoetzuur en sauzen:

 

Augurken, piccalilly, atjar tjampoer, chillisaus, mayonaise, ketchup……..allemaal producten die we vrijwel dagelijks gebruiken, en vooral niet beseffen dat ook hierin soms in extreme hoeveelheden suiker schuilen. Piccalilly bevat zelfs naast gewone suiker ook kunstmatige zoetstoffen als aspartaam. Het maakt piccalilly niet alleen mierzoet maar ook chemisch. Bij zoetzure augurken kun je je nog enigszins suiker bij voorstellen, ze zijn immers ” zoet” zuur. Maar HOEVEEL suiker dat soms is, is minder bekend.  En krijgen ongemerkt zo ook aardig wat suiker binnen. Ketchup heeft ook een gezond imago. Rode sauzen worden over het algemeen beschouwd als gezonde sauzen, omdat deze amper vet bevatten. Dat klopt. Maar wat er nooit bij wordt vermeld is dat ketchup erg veel suiker bevat. En met erg veel bedoel ik ook ERG VEEL. Sladressings? hetzelfde verhaal. Net als kant en klare marinades, sausjes en nog erger, instant poedertjes om zelf een saus te maken. Soep is ook zo’n prachtig staaltje marketingstrategie. Op verpakkingen wordt gesmeten met kreten als ” meer dan…..% groente! ”   ” zonder smaakstoffen! ” ” met verse stukken….” Wat uiteraard niet op deze verpakkingen in koeienletters wordt vermeld is dat deze zakken, blikken, potten, zakjes en pakjes soep extreme hoeveelheden suiker bevatten.

IMG_6947

( fris) dranken:

 

Sommige frisdranken winden er geen doekjes om en zijn al vanaf een afstand herkenbaar aan de extreme hoeveelheden suiker.Een fles limonadesiroop die al vaak plakt als je het uit het schap wilt pakken of een fles limonade waar de kleur zo fel is dat het zeer doet aan je ogen. Maar er zijn ook vele dranken, die juist ons op een geheel ander spoor willen zetten en ons willen doen laten geloven dat het gaat om een gezonde drank. Dranken die meest helder zijn van kleur worden nog het meest geassocieerd met ” gezond en verstandig”. Het doet ons al snel denken aan water: zuiver en rein. Vitamine watertjes bijvoorbeeld, de jeugd loopt ermee weg. In zo’n flesje ( halve liter) kan wel zo’n 15 gram suiker zitten. En dan hebben we nog de hippe sportdrankjes. Ook daar zitten soms tot bizarre hoeveelheden suikers in. Het loont betreft dranken echt de moeite om even de tijd te nemen om etiketten te bestuderen.  Ijsthee is ook zo’n typisch populair product wat erg veel wordt gedronken, vooral vanwege het gezonde imago wat thee heeft. Ijsthee is helaas verre van gezond, het bevat meer suiker als thee.

 

IMG_7877

toetjes en zuivel:

 

Het ziet er allemaal zo lekker en gezond uit: toetjes met ” vers toegevoegd fruit”. Dat het vooral gaat om potjes vol met suiker ( oplopend tot wel 20 gram per portie van 150 gram!) weten niet veel mensen.En de aardbeien, abrikozen, frambozen, bessen,banaan enz moet j met een loep worden gezocht.” Vers fruit” is ook een sterk overtrokken woord. Voeg liever lekker zelf je verse fruit toe aan je toetje.Dat heet namelijk wel ” vers fruit”.

 

Resumerend: verborgen suiker is overal, ook in producten waarbij je het totaal niet verwacht. Het zit ook zelfs in tandpasta. Suiker is voor fabrikanten vooral winstgevend en deze zijn totaal niet voedingskundig met ons welzijn bezig al willen ze ons anders doen laten geloven op hun verpakkingen. Er zit niets anders op voor consumenten om bewuster te worden van de suiker in ons eten. Mijn kreet luidt niet voor niets ” maak je lijf echt blij en eet 100% meukvrij!” Maak alles zoveel mogelijk ZELF. Zonder suiker door het leven wandelen is een zeer moeilijke opgave in een wereld voor suiker, maar niet geheel onmogelijk.

16 Reacties op “verborgen suiker….

  1. Goed om te lezen maar kun je ook producten aanraden wat je wel kunt gebruiken.

    • die vraag heb ik nu ook! wat zijn nu nog goede producten? is er nog iets meukvrij? behalve vers producten?

  2. Ik mis ook een lijstje met wel aanbevolen producten.
    Dit vind ik voor mezelf prettig maar ook voor de kids.
    Groetjes Chantal

  3. Ik baal heel erg dat in heel veel biologische producten van de ekowinkel zo veel suiker zit. Zij zouden toch beter moeten weten……

  4. Er zijn mensen die uitsluitend gezond eten en leven. Als straf worden zij honderd jaar.
    Mensen moeten ook stoppen met zo naïef te doen, iedereen met gezond verstand weet dat frisdrank en frietsaus niet gezond is.

  5. Kun je ook aangeven wat de aanbevolen hoeveelheid van suikers en zout is per dag? En aanbevolen producten zonder suiker hoor ik ook graag

    • ik zal daar snel extra aandacht aan gaan geven.Je kunt deze informatie overigens ook gewoon vinden op internet.Vele gezondheidssites hebben een homepage vol met deze informatie! Succes!

  6. Mag ik je een tip geven Monique?
    Je schrijft leuke en interessante stukken, maar haal ze eens door een spellingscontrole voordat je ze plaatst of laat een ander persoon ze even controleren.
    Er staan regelmatig wat knullige fouten in waardoor het soms wat onprofessioneel overkomt.
    Van simpele d/t en andere spellings- en gramaticale fouten tot soms ook rare niet lopende zinnen. Zoals in dit stuk bijv. over een konijn dat de hele dag wortels met zijn ogen eet. Ik begrijp wel wat je bedoeld hoor, maar de opbouw is niet correct. Ook gebruik je bijna nooit een spatie na een komma.
    Ik vind dat een beetje jammer. Haal deze post ook maar gewoon weer weg als je het gelezen hebt. 🙂

    • Ik wilde eerst niet reageren maar gramaticale is ook niet echt goed. Ook maar eens door de spellingscontrole? :))

    • LOL! op “simpele d/t fouten” wijzen en dan verderop tikken “Ik begrijp wel wat je bedoeld”… 🙂

  7. Wat weten sommige mensen toch weer een onbenullige draai aan dingen te geven. Grrr ik vind dat zo irritant. Beetje gaan miesenakken om grammaticale foutjes i.p.v. dankbaar te zijn dat iemand de moeite neemt andere mensen te behoeden.
    Voor mij ben je dan een onverbeterlijke betweter. Niet meer en niet minder.

    Mijn tip als aanvulling op dit geweldige stukje :

    Koop allen het kleine zwarte “wat zit er in uw eten ” boekje.
    Hierin staan ( bijna) alle E-nummers vermeld met bijbehorende risico’s bij overmatig gebruik. Heel fijn boekje voor bewustwording.

    En voor de schrijfster van dit stukje : Thanx! Keep up the good work!

    • Een betweter, at een onzin, hoe kom je er bij.
      Het is gewoon jammer dat zulke prima stukken fouten bevatten en dat is ook heel eenvoudig om te voorkomen. 🙂

  8. Een tijdje geleden was er een serie op de VPRO over voedsel en suiker.
    Hier werd duidelijk in gesteld dat heel veel producten werden gezoet met maisstroop, dit is ronduit verslavend. De frisdrankproducenten hebben veel grotere verpakkingen ontwikkeld. Ga maar eens naar MacDonalds, een half liter cola bij je friet. Normaal? Nee krankzinnig en zo zijn er zoveel meer voorbeelden te geven. Maar omdat er zoveel geld tussenzit zul je dit niet zo snel oplossen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *