Zeg eens eerlijk: hoeveel plastic zwerft er rond in jouw keuken?

Gezond en meukvrij leven betekent voor mij niet alleen gezond en meukvrij eten, maar ook zo milieuvriendelijk als mogelijk is.  Ik ben over de jaren min of meer een beetje “ allergisch” geworden voor plastic. Ik wordt er een beetje kriebelig van. Als ik door een supermarkt wandel kan ik serieuze neigingen krijgen om al dat zinloze plastic van verse verpakte groente en fruit af te rukken. En ik kan echt heel kriebelig worden als ik in een Action filiaal langs de speelgoed-afdeling moet lopen om bij de kassa’s te komen. Dit is serieus zo erg dat ik liever een ander pad bewandel op weg naar de kassa. Zeker discounters als een Action liggen propvol plastic. Helaas zijn deze spot-goedkope prullen erg in trek, en worden ze te pas en te onpas gekocht. Mijn moeder kan ook nog altijd met zinloze prulletjes thuiskomen als ze haar ronde door de Action maakt. Die zie ik daar dan knarsetandend nog jaren doelloos rondzweven in huis.

Nu dat ik bezig ben met een plasticvrije maand ( Septembermaand 2019 ) ben ik mij nog meer dan ooit gaan verdiepen in al dat plastic om ons heen, met name in onze directe leef-omgeving. Ik dacht zelf heel goed bezig te zijn, maar ik kwam mezelf tijdens research voor dit artikel toch nog best een paar keer tegen……😕
Ik besloot om mijn keukentje eens nog strenger te bekijken en te bespeuren op plastic, Terwijl ik dacht daar aardig plastic-vrij te zijn, kwam ik toch een heleboel tegen aan rond zwevend plastic wat was vergeten. Vooralin lades kwam ik heel wat rond zwevend plastic tegen.Waarvan ik mij in hemelsnaam afvroeg, waarom ik dit in huis heb. Een zooitje patissier stokjes terwijl je dit met het grootste gemak met de steel van een lepeltje ook kunt doen, een kiwi-snijder, terwijl ik een kiwi altijd met huid en haar opeet ( geen afval! ) en nog meer van die onzinnige prulletjes.
Ik heb een grote emmer vol met mijn TOOLS in de keuken binnen handbereik. In deze ijzeren emmer bewaar ik al mijn tools die ik iedere dag gebruik.  Houten pollepels, spatels, zeven, kloppers en gardes, noem maar op. Voor mij is deze emmer vol tools onmisbaar, maar er zaten ook een paar plastic stukken in, die ik nooit gebruik. Plastic juslepel, plastic spatels…..🙁 Hoe komen ze er eigenlijk in? Ja….het is dus ZO ERG dat ik mij bepaalde stukken niet eens herinner aangeschaft te hebben. Gelukkig doe ik het verder wel aardig goed. Mijn potten , bewaarpotten, pannen, schalen, bestek, messen, enzovoort enzovoort zijn van glas / steen/ RVS / gietijzer / keramiek, en ook de kleinere zaken als plastic zakjes, rietjes enzovoort zijn van bio-afbreekbaar materiaal die 100% is te recyclen.
Dit is de oogst na een streng rondje van de plastic-politie. Daar was ik toch best van onder de indruk. Niet echt gedacht dat er toch, ondanks al mijn plastic-allergieën en inspanningen om plastic buiten mijn deur te houden, zoveel meuk boven water kwam. Daarnaast vraagt ik mij bij bepaalde “ goedgekeurde” attributen af, in hoeverre deze werkelijk meukvrij zijn. Hoe zit het bijvoorbeeld met al die weekmakers in plastic?

VOOR PLASTIC POLITIE SPELEN IN JE EIGEN KEUKEN

Durf jij het ook aan, om een streng rondje door jouw keuken te maken? Dat kan best confronterend zijn. Loop eens kritisch door al je kastjes en lades heen en vis daar eens al het plastic uit en verzamel dit op tafel. Bekijk daarna eens wat je hier daadwerkelijk van gebruikt. Wat je nooit gebruikt noemen we rondzwevend plastic. Je kun t natuurlijk meteen al deze zinloze en overbodige attributen naar de kringloopwinkel brengen of weggeven aan mensen die er wat aan hebben. En je kunt ook eens wat kritischer kijken naar al het plastic wat je wel gebruikt.
Uiteraard is het water naar de zee dragen om al deze plastic attributen te vervangen voor duurzame en plastic vrije materialen. Tenzij je dit allemaal ook een goede tweede bestemming geeft. ( kringloop, mensen die het kunnen gebruiken, asielcentra’s rommelmarkt-opkopers enzovoort ) Als je echt voor eens en altijd al dat plastic uit je keuken wilt verbannen kan dit een goede stap zijn. Maar hoe pak je dit aan?

WAT HEB JE ECHT NODIG?

We hebben het tegenwoordig erg goed. We kunnen ons overspoelen met luxe. Ook in onze keukens., We kunnen de meest luxe en geavanceerde apparaten al het werk voor ons laten doen. En voor ieder klusje bestaat er wel een handige tool. Van kiwi-snijders tot vier-scheiders, van ananas-snijders tot granaatappel-pitten-snijder. Hartstikke geinig en handig natuurlijk, maar vrijwel alle handige hulpjes zijn gemaakt van plastic. We kunnen ons daarnaast afvragen of we dit nu echt nodig hebben. Als je een ( chronische ) aandoening hebt, bijvoorbeeld artrose in vingers of zeer gevoelige pezen, gewrichten en spieren, dan kunnen deze tools een uitvinding zijn. En heb je er daadwerkelijk ook profijt van. Maar kun je zelf met het grootste gemak een pot openen of een dop eraf schroeven dan heb je al die plastic meuk niet nodig. Ik heb zelf, na een vreselijk ongeluk in 2005, door  o.a twee gebroken polsen zeer zwakke polsen overgehouden. Deze zijn ook nog eens verkeerd gezet waardoor er dagelijks veel pijn is. Soms lukt het mij niet om een pot te openen en daarom hou ik mijn plastic pot-opener in mijn lade, tot ik een plasticvrij alternatief heb gevonden. Kortom: afhankelijk van je eigen behoeften kun je al deze hulpjes afstemmen. Bekijk echt heel kritisch of je iets nu wel echt zo hard nodig hebt.

HOE ZIT HET MET PLASTIC EN DE GEZONDHEID?

Naast dat je je kunt afvragen of al dat plastic nu zo goed is voor het milieu, zou je je ook af kunnen vragen wat voor effect al die plastic hulpjes in de keuken hebben op de gezondheid. Bijna al het plastic bevatten bijvoorbeeld weekmakers. Weekmakers zorgen ervoor dat rubber en plastic attributen zeer buigzaam en soepel zijn. De grootste bekende in weekmakers zijn FTALATEN. Alle ftalaten zijn weekmakers, maar niet alle weekmakers bestaan uit ftalaten, er bestaan ook vele andere weekmakers. We komen ftalaten echter wel tegen in de meeste plastic en kunststof producten.
Vele onderzoeken hebben uitgewezen dat sommige ftalaten nadelige effecten kunnen hebben op de voortplantingsorganen en op ons hormoonsysteem. Pas in 1999 kwam er voor het eerst een verbod op enkele ftalaten in minder-verzorgingsproducten en in speelgoed.  Dit verbod geldt voor de volgende ftalaten:
– DINP
-DEPH
– DBP
– DIDP
– DNOP
– BBP
 Een aantal ftalaten staan op de lijst van ECHA, waar zeer zorgwekkende stoffen op zijn gepubliceerd.  Europese bedrijven  mogen deze ftalaten alleen gebruiken als Europa hiervoor daadwerkelijk toestemming geeft. Dit kan alleen voorkomen in producten die buiten de geldende restricties vallen. Deze ftalaten zijn sinds 1999 alleen nog toegestaan in zacht PVC met een zeer lage hoeveelheid ( < 0,1 % ) Dit is eigenlijk zo’n lage waarde, dat het ftalaat niet meer werkt als weekmaker en daardoor zijn functie verliest Het is daarom de vraag, hoeveel fabrikanten zich hier netjes aan houden. . Het verbod van 1999 werd in 2005 Europees uitgebreid naar speelgoed en kinderverzorgingsartikelen Andere ftalaten die bijvoorbeeld schadelijk voor de voortplanting zijn, mogen ook niet in speelgoed worden gebruikt in een hoeveelheid boven de 0,3%. Dit geldt bijvoorbeeld voor de ftalaat DIBP sinds Maart 2018. Vanaf Juli 2020 wordt het Europese verbod op ftalaten nog verder uitgebreid en mogen ze alleen nog in zeer lage hoeveelheden worden toegepast.
Als je plastic tools met ftalaten normaal gebruikt, dan worden ze als veilig beschouwd, omdat er zeer weinig ftalaten aanwezig zijn. Toch kunnen diverse tools waarin dit zit, bij intensief en veelvuldig gebruik, samen een risico vormen. Sommige ftalaten hebben bijvoorbeeld invloed op ons hormoonsysteem. Ook kunnen jonge kinderen sabbelen op plastic bijtringen of steken van alles in hun mond. Denk daarbij ook aan dopspeentjes en zuigspenen op ( plastic) flessen. Of die onschuldig ogende kinderbestek-bordjes en lepels, en zuig-bekertjes. Door blootstelling aan hogere concentraties ftalaten ( door gebruik van verschillende hulpmiddelen ) kun je een risico lopen op een teveel aan inname van ftalaten. Dit voorkom je zeer eenvoudig, door plastic uit je keuken te verbannen en te kiezen voor duurzame, gezonde alternatieven, die volledig bio-afbreekbaar zijn en dus milieuvriendelijk.
Niet altijd worden ftalaten vermeld op een verpakking of tool, wat het bijzonder lastig maakt om te controleren of jouw tool nu wel deze weekmakers bevatten of niet. Algemeen gezien kun je beter geen zacht plastic meer kopen, tenzij de fabrikant garandeert 100% weekmaker-vrij te werk te gaan. Deze tools vind je in ieder geval nooit in discounters als Action. Ga daar maar 100% van uit, dat al die plastic meuk vol zitten met weekmakers. Je kunt je hulpstukken beter inkopen via erkende ( web ) winkels die 100% garantie garanderen alles te verkopen zonder chemische stoffen. Er zijn inmiddels erg veel goed webwinkels te vinden die plastic vrije producten / alternatieven aanbieden. Van lepels tot potten, van bewaardozen tot andere hippe keukenhulpjes. Neem daar eens een kijkje en schaf steeds weer op zijn tijd wat nieuws aan om je oude plastic tool te vervangen. Laat je in ieder geval nooit verleiden tot aankopen in discounters. Dit gaat om zeer goedkope producties, die absoluut niet duurzaam zijn geproduceerd, niet 100% te garanderen is van kindervrije arbeid, en 9/10 x vol zitten met weekmakers waarvan je je kunt afvragen in welke hoeveelheden deze aanwezig zijn.

HOE MAAK JE DE SWITCH?

Stel: je keuken ligt en staat vol met plastic. Moet je dit dan allemaal radicaal verbannen uit je keuken en naar de kringloop brengen? Als je dit wel erg graag wilt, dan zou ik dit zeker doen. Duurzame, plasticvrije alternatieven zijn tegenwoordig , mede omdat de wet en regelgevingen in Europa ook strenger worden, zijn steeds beter verkrijgbaar. Zelfs in supermarkten komen er steeds meer duurzame verpakkingen en non-food artikelen die vrij zijn van plastic. Zo deed AH een poosje geleden nog leuk mee door via een spaar-actie RVS alternatieven op brood/ lunchtrommels en bekers te sparen. Het zijn kleine stappen vooruit.
Als je het roer drastisch om wilt gooien in je keuken en al het ( overbodige ) plastic eruit wilt gaan gooien, dan zijn de volgende tips wellicht nuttig:
1) KIJK GOED WAT JE WEL / NIET NODIG HEBT
Ik verbaasde mij behoorlijk over de enorme dubbele tools ik in mijn keuken had, waaronder veel van plastic. Je hebt geen 5 spatels nodig, of 10 houten pollepels. Gebruik alleen wat je daadwerkelijk nodig hebt. Dit bespaart niet alleen het milieu, ook bespaart het veel ruimte in je keuken!
2) LOOP JE KASTEN DOOR
Bekijk iedere kast en haal alles eruit wat van plastic is een wat je niet dagelijks gebruikt. Wat hou je over? En hoe en waarin wordt dit bewaard? Plastic potten en bakjes kunnen gemakkelijk worden vervangen door glas. Bewaar bijvoorbeeld voortaan glazen verpakkingen, en bewaar daarin je droge waren, meel, en kruiden en specerijen. Je kunt ook bij Action kijken voor glazen bewaar-attributen ZONDER PLASTIC deksels en ander plastic gespuis. Let daar wel goed op.
3) KIES VOOR GIETIJZER, KERAMIEK EN RVS KOOKGEREI
Het zal je verbazen, hoeveel plastic er aan jouw pannen en kookpotten hangen. Je kunt daarom het beste kiezen voor duurzaam gietijzer, keramiek en RVS staal. Op mijn website kun je veel artikelen over dit onderwerp terugvinden, bijvoorbeeld DIT ARTIKEL. De moeite waard om de overweging te maken over te stappen op één van deze duurzame alternatieven.
4) EET EN DRINK UIT GLAS OF STEEN
Leuk, al die hippe “ jars” en bekers, maar alleen al de opdruk bestaat uit ftalaten. Kies daarom altijd voor onbedrukt glaswerk, en steen. Dit geldt ook voor schalen en potten. Let ook op meeneem-attributen als bekers, thermos-bekers en broodtrommels.
5) KIES VOOR GEZONDE EN DUURZAME VERPAKKINGSMATERIALEN
Het is uiteraard handig, al dat plastic folie en aluminium folie , de plastic boterhamzakjes , diepvrieszakken en ijsklont-zakjes. Maar het draagt enorm bij aan de plastic soep. Er zijn meer dan voldoende alternatieven KLIK HIER voor een overzicht.
GELEIDELIJK AFSTAND DOEN
Ik kan mij zo voorstellen dat je denkt “ het is onzin om mijn plastic tools weg te gooien! “ Dat is ook zo. Het zou alsnog de plastic soep enorm aanvullen. Je moet het daarom ook nooit weggooien. Breng het naar de kringloopwinkel, die zijn er altijd erg blij mee, en het wordt zo gerecycled. Kijk bij jou in de buurt of er een kringloop aanwezig is, in vrijwel iedere stad / dorp is er tegenwoordig wel eentje te vinden.
Vraag ook eens rond in je omgeving, of je anderen er een plezier mee kunt doen. Er is nog altijd veel armoede in Nederland, waaronder heel veel STILLE armoede. Zo kan jouw buurman naar buiten uitstralen dat hij het meer dan goed heeft, maar binnen de muren van zijn huis nog geen pollepel in huis hebben. Denk verder. Denk bijvoorbeeld aan voedselbanken . Donaties ( veel op Facebook vindbaar) voor arme landen, of denk aan asielzoekers-centrums. Daar zijn mensen erg blij met alles wat zij krijgen. Ik breng mijn plastic “ overload “ naar de kringloopwinkel, daar zijn ze er altijd ontzettend blij mee. En ik automatisch ook.

4 Reacties op “Zeg eens eerlijk: hoeveel plastic zwerft er rond in jouw keuken?

  1. Ik ben al een tijdje bezig plastic zoveel mogelijk te verwijderen; het heeft ook wel een kostprijs en daarom doe ik het geleidelijk.

  2. Ik gebruik al ca 50 jaar, met veel plezier/gemak Tupperware. Vooral om restjes 1 of 2 dagen in de koelkast te bewaren. Het ziet er nog als “nieuw” uit. Wat moet ik hiermee……. en wat is het alternatief. Glazen schaaltjes hebben ook een (plastic?)deksel nodig.

    • Ja, die heb ik ook. Zou graag willen weten of die schadelijke stoffen bevatten.
      Plastic dekseltje op glazen potten lijkt mij niet zo*n groot probleem – hoe moet je ze anders goed afsluiten?

  3. ALLES IS PLASTIC,JE WORD ER NIET GOED VAN.ZELFS IN KRAANWATER
    EN DAN ZEGT MIJN 45 JARIGE DOCHTER…PAP,WAAR MAAK JE JE DRUK OM
    JE BENT OVER DE TACHTIG,HEB JE NIETS ANDERS TE DOEN.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *