Een duurzame vloer…..dat is zo makkelijk nog niet!
Ongeveer zeven jaar geleden heb ik een laminaatvloer in mijn oude jaren 50 huisje laten leggen. Het goedkoopste van het goedkoopste, want zeker in die periode was ik meer bezig met overleven dan met duurzaamheid. Alhoewel ik erg blij was met het resultaat werd de slechtere kwaliteit al snel zichtbaar en merkbaar. Plinten lieten al snel los en was het vechten tegen de bierkaai om ze weer terug te lijmen, en verloor ik steeds meer en meer stukjes bij de hoekjes. Ook begon het hier en daar krom te trekken, wat zorgde voor best gevaarlijke struikelsituaties. Ook begon het overal zo’n beetje los te komen, sprongen er scheurtjes en gaten in. En nee….ik dweil mijn vloer niet met chloor of ander gif, en ook niet kleddernat. Het is het lot van een goedkope keuze.
Nadat ik enkele maanden geleden bijna weer op mijn snufferd ging over zo’n krom getrokken deel, was de maat vol. Er moest er zo snel mogelijk een nieuwe vloer komen.
DUURZAME VLOEREN…..
Deze keer wil ik het uiteraard wel zo duurzaam en meukvrij mogelijk gaan aanpakken. En hopelijk de rest van mijn leven met de nieuwe vloer kunnen voortgaan. Daar begon dan ook meteen mijn grote zoektocht. Aanvankelijk dacht ik echt niet, dat het zo’n grote klus zou gaan worden, immers, er bestaan duizenden vloerspecialisten, die vast wel iets duurzaams in hun assortiment aanbieden….dat viel tegen… 😐….VIES tegen zelfs.
Wat ik allemaal tegenkwam onder het kopje “ duurzame vloeren “ was alsof ik gewoon in mijn eigen branche ( voeding & gezondheid ) bezig was : allemaal verkapte verhalen om iets wat maar IETSJE duurzamer is dan de gemiddelde meuk, ontzettend duurzaam te laten klinken. Lang leve mijn eigen werkervaringen in misleidingen, waardoor ik daar zo doorheen prikte, ondanks mijn gebrek aan kennis van vloeren. Dit soort verhaaltjes kom je overal wel tegen als je ze weet te herkennen, het heeft mij in elk geval beschermd om niet in het één na het andere verkooppraatje te trappen om mij een vloer aan te smeren. Veel fabrikanten maken gebruik van ‘greenwashing’ door termen als “recyclebaar” of “natuurlijk” te gebruiken, terwijl de werkelijkheid achter de productie, levensduur of verwerking na gebruik vaak een stuk minder groen is.
Het werd zelfs een soort “ mission impossible “ op den duur, tot ik op een website terechtkwam waar ik echt wel even bij bleef steken : STICHTING PROMOTIE HOUTEN VLOEREN. Ja, klopt : geen directe vloerenspecialist die vloeren verkoopt, maar meer een soort netwerk die zorgt dat alle ECHT duurzame vloerspecialisten bij elkaar verenigd zijn, zodat het voor de consument een stukje eenvoudiger wordt om een ECHT duurzame vloer te vinden. Deze stichting is in het leven geroepen om de problemen waar ik dus inderdaad ook meteen tegenaan liep, het vinden van die ECHTE duurzame vloeren, weg te nemen en het makkelijker te maken om je weg te vinden. Wat een geweldig initiatief, en ik heb dan ook direct contact gezocht met Janke, van deze stichting.
Wat houdt deze stichting nu precies in ? De Stichting Promotie Houten Vloeren (SPH) is een Nederlands branche-initiatief dat optreedt als een onafhankelijk kennis- en informatieplatform. Het heeft als hoofddoel consumenten, voorschrijvers, denk daarbij aan architecten en bouwers, en de markt te informeren over de eigenschappen, duurzaamheid, voordelen en mogelijkheden van parket en houten vloeren. De stichting is officieel opgericht eind 2020 door een samenwerking van toonaangevende producenten, leveranciers van parketvloeren, afwerkingsproducten zoals lak en olie en gerelateerde branchepartijen. Er leefde (en leeft) onder consumenten en installateurs het hardnekkige misverstand dat houten vloeren niet gecombineerd kunnen worden met vloerverwarming of vloerkoeling. De stichting wil aantonen dat dit technisch uitstekend mogelijk is, mits de juiste voorwaarden en protocollen in acht worden genomen. Door de opkomst van kunststofvloeren zoals PVC en laminaat wilde de houten-vloerensector de unieke, natuurlijke en duurzame eigenschappen van echt hout weer actief voor het voetlicht brengen. Hout is een hernieuwbare grondstof die CO₂ opslaat en een zeer lange levensduur heeft ,vaak een leven lang te herstellen. De stichting wil de milieuvoordelen van echt hout benadrukken ten opzichte van fossiele/niet-hernieuwbare materialen. De stichting verkoopt zelf geen vloeren, maar fungeert als objectief voorlichtingsorgaan. Het is een krachtenbundeling van de keten — van fabriek tot parketspeciaalzaak. De stichting opereert in de markt via gerichte consumenteninitiatieven en portals, zoals:
– Eerlijkevloeren.nl: Gericht op de duurzaamheid, beleving en voordelen van natuurlijke materialen.
– Parketenvloerverwarming.nl: Specifiek gericht op de technische randvoorwaarden en richtlijnen voor de combinatie van houten vloeren met warmte-installaties.
Het draait voor het grootste deel dus om dat beetje educatie en veel kennisgeving. De stichting stelt duidelijke protocollen en veelgestelde vragen op met betrekking tot het leggen van parket, opstookprotocollen bij vloerverwarming, binnenklimaat/luchtvochtigheid en onderhoud. Via landelijke PR-campagnes, beursdeelnames (zoals beurs-informatiepleinen) en media-aandacht brengt de stichting de positieve aspecten van hout onder de aandacht. De stichting benadrukt dat het leggen van parket vakwerk is. Op hun platformen verwijzen zij consumenten door naar erkende parketspeciaalzaken en aangesloten partners voor maatwerkadvies en professionele installatie. : De stichting draait op bijdragen en sponsoring van aangesloten producenten, importeurs, leveranciers en parketspeciaalzaken. Zeer kort samengevat -> deze stichting is een Non-profit / branche-overstijgend kennis- en informatiecentrum, waar jij terecht kunt als jij echt op zoek bent naar een duurzame vloer.
WAAR LET JE OP, ALS JE ECHT WILT GAAN VOOR DUURZAAM ?
Goed….Als je puur kijkt naar milieubelastingsanalyses (LCA’s) en levensduur, steken een aantal vloertypen met kop en schouders boven de rest uit. Bij een werkelijk duurzame vloer kijk je niet alleen naar het materiaal, maar naar vier pijlers:
– Herkomst van de grondstof: is het materiaal hernieuwbaar, gecertificeerd (FSC/PEFC) en lokaal/regionaal gewonnen?
– Levensduur: hoeveel jaar gaat de vloer mee en is hij tussentijds te herstellen of op te frissen?
– Binnenklimaat & Gezondheid: stoot de vloer schadelijke stoffen uit zoals microplastics of vluchtige organische stoffen/VOC’s?
– Einde levensduur (Circulariteit): is de vloer composteerbaar, of kan hij schoon gerecycled worden zonder chemische scheiding?
De meest duurzame vloer is de vloer die je het langste kunt laten liggen. Een vloer die 80 jaar meegaat en 3 keer geschuurd kan worden (zoals hout), heeft per saldo een veel lagere milieu-impact dan een vloer die je elke 15 jaar moet vervangen en weggooien, of in mijn geval zelfs al na zeven jaar. 🫣
En ik weet het….de portemonnee heeft veel zeggenschap. Maar toch zou je dan beter even kunnen sparen. Het zijn bekende valkuilen….Als je echt een duurzame keuze wilt maken, kun je de volgende opties beter kritisch bekijken of vermijden:
– PVC-vloeren: Hoewel ze lang meegaan en populair zijn, bestaan ze uit aardolie en chloor (vinyl). Ze bevatten vaak weekmakers en dragen bij aan de productie van microplastics. Recycling van gebruikt PVC is in de praktijk nog beperkt.
– Goedkoop laminaat: Laminaat heeft een harde kunststof toplaag op een drager van MDF/HDF. Als er schade of vochtschade optreedt, is herstel onmogelijk en moet de hele vloer op de afvalberg. ( ik schaam mij ! Mijn duurzame hart doet zeer! 😩)
– Geïmporteerd exotisch hout: Bepaalde tropische houtsoorten leggen enorme afstanden af per schip en de kapcontrole in tropische gebieden is vaak minder transparant dan in Europese bossen.
Okay, deze dus liever niet….maar welke dan wel ? Er is gelukkig genoeg keuze :
– Massief hout of dik parket met FSC/PEFC-keurmerk…Hout slaat gedurende de groei van de boom CO₂ op. Zolang het hout in je huis ligt, blijft die CO₂ vastgelegd. Een goede houten vloer gaat 80 tot 100+ jaar mee. Als de vloer slijt, schuur je hem op en heb je weer een ‘nieuwe’ vloer. Kies voor Europees hout zoals eiken, esdoorn of grenen, met een FSC- of PEFC-keurmerk om te voorkomen dat er illegaal of uit tropische bossen wordt gekapt.
– Echt Linoleum / Marmoleum…..Linoleum (vaak bekend onder de merknaam Marmoleum) bestaat voor 97% uit natuurlijke, hernieuwbare grondstoffen zoals lijnolie, houtmeel, hars, kalksteen en jute. De productie van modern marmoleum is van wieg tot graf vaak CO₂-neutraal. Het gaat makkelijk 25 tot 40 jaar mee en is aan het einde van de levensduur biologisch afbreekbaar.
– Kurkvloeren….Kurk wordt gewonnen uit de schors van de kurkeik. De boom zelf wordt niet gekapt; de schors groeit na de oogst weer aan. Een gepelde kurkeik neemt zelfs meer CO₂ op dan een niet-gepelde boom. Het is elastisch, geluiddempend, voelt warm aan en gaat tientallen jaren mee.
MIJN KEUZE : HOUT
Na wat gesprekken en research ben ik tot het besluit gekomen om te gaan voor een houten vloer. Toen de kogel eenmaal door de kerk was en ik wist dat het hout moest worden, sloeg de lichte paniek eerlijk gezegd wel even toe.😩 Want tja… ik woon in een jaren 50-huurhuisje van zo’n 56 m². En niet geheel onbelangrijk: ik ben alleen. Hoe ga je in je eentje een complete woning leegruimen, meubels verplaatsen en – mijn allergrootste angst – de koelkast en het gasfornuis aan de kant krijgen? Met gas wil je immers geen enkel risico nemen, en de logistiek voelde als een enorme berg waar ik tegenop zag. Bovendien heb je in een huurwoning te maken met regels, zoals de verplichte 10dB geluidsreductie voor de onderburen. Gelukkig bleek ook hier dat de juiste kennis en begeleiding het verschil maken. In overleg met de stichting werd al snel duidelijk dat een houten vloer leggen in een bewoond huurhuis helemaal niet ingewikkeld hoeft te zijn, mits je het slim aanpakt. Ik mag geen vloer vastlijmen, maar gelukkig is dit niet zo’n probleem. Ik ga voor zwevend leggen… Er wordt dan gekozen voor een hoogwaardige lamelparket / multiplank die zwevend wordt gelegd op een speciale 10dB geluidsisolerende ondervloer. Geen verlijming aan de vaste vloer, dus helemaal conform de regels van de verhuurder, en mocht ik ooit weggaan, dan kan de vloer in principe gewoon mee! Ik hoef mijn huis gelukkig niet in één keer leeg te ruimen, wat voor mij al een enorme geruststelling is. . De vakmensen leggen de vloer in fases. De meubels worden eerst naar de ene kant geschoven, de eerste helft wordt gelegd, en daarna verhuist alles voorzichtig door naar het nieuwe deel. Het mooiste van alles? Ik kan gewoon in mijn eigen huisje blijven wonen en ’s avonds in mijn eigen bed slapen tijdens de werkzaamheden. Qua uitstraling ga ik voor brede eiken planken met een warme, robuuste afwerking die prachtig kleurt bij mijn palet van grijs, zacht schemerroze en warme bruintinten. Geen dun, blikkerig plastic meer onder mijn voeten, maar een echt, warm en ademend natuurproduct waar ik de rest van mijn leven van kan genieten. Binnenkort neem ik jullie mee tijdens de ‘legdagen’ — inclusief de nodige taferelen in mijn eigen huisje terwijl de leggers hun gang gaan! Ik zal mijn ervaringen ook later in dit artikel gaan aanvullen, om jullie te inspireren !
Voor nu is het vooral kiezen en oriënteren en voorbereiden. Ik heb inmiddels al heel wat vloeren online bekeken en wat is DIT moeilijk…..het is immers wel een vloer waar je de rest van je leven mee wilt doen. Het is niet even een halfje brood wat je kiest. Maar ik ga er vast goed uitkomen, met staaltjes.
Al met al een enorm spannende tijd, en erg nieuw, want ik ga voor het eerst erg leuk samenwerken met een stichting waar ik zelf ook echt 100% achter sta. Natuurlijk is een korting op je vloer leuk, maar waar het mij ook echt oprecht om gaat, is de AANDACHT die dit onderwerp wat mij betreft moet krijgen. Ik zie mensen net als ik enorm worstelen met het zoeken en vinden van die juiste vloer.
Afijn…..ik hoop jullie echt mee te kunnen nemen, te inspireren en een steentje bij te dragen aan een wereld met MEER oog voor duurzaamheid, zeker als het vloeren aankomt!
KEEP YOU POSTED! 🌿