Ja, over pakweg drie weekjes tik ik de 57 aan, ik kijk nooit zo naar cijfertjes, en verjaardagen bekoren mij nooit, ik vier iedere dag mijn levensdag, waar ik dankbaar voor ben. Maar ja, mijn lichaam gaat wel met deze tijdspanne mee, en dat ga je merken. Ik doe wat ik kan om zo lang mogelijk fit en vitaal te blijven, maar ook laat ik mijn veroudering toe, het hoort er nu eenmaal bij, en ik zie het niet als iets verschrikkelijks. Niet veel mensen kunnen nog zeggen dat ze bijna 57 jaar op deze aardkloot rond mogen lopen. Dus bless me en Count my Blessings. 

Maar ik ga ook weer niet liegen : natuurlijk vind ook IK het soms wel eens storend om naar mijn dunner wordende haar te kijken, en mijn verslapte huid rondom mijn ogen, twee “ fijne “ erfenis stukjes die ik meekreeg van mijn ouders. Iets waar ik ook sinds afgelopen jaar mee te maken heb gekregen is mijn tandvlees. Nu heb ik gelukkig geen echte problemen met ontstekingen, maar af en toe speelt het wel even opeens op. Volgens mijn tandarts komt dit vaker voor na ons vijftigste levensjaar…..Dit fascineerde mij, en ben er eens in gaan duiken.

We krijgen er zelden spontaan complimenten over, maar een frisse adem en gezond tandvlees zijn goud waard. Toch verandert er het nodige in je mond als je de vijftig passeert. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt namelijk dat we na onze vijftigste veel vaker last krijgen van tandvleesontstekingen. Hoe komt dat, en wat kun je eraan doen?

Na je vijftigste verandert je weerstand en maakt je mond soms minder speeksel aan, vaak door medicijngebruik of veroudering. Hierdoor krijgen bacteriën vrij spel, ontstaat er sneller tandsteen en ligt tandvleesontsteking op de loer. Dat merk je soms aan bloedend tandvlees of… een slechte adem waar niemand openlijk over durft te praten. Flossen tot je erbij neervalt ??? Wetenschappers zijn het er allang over eens: traditioneel flossen met een simpel draadje doet nauwelijks iets tegen tandplak. Het vergt een lastige techniek en verwijdert de plakkers bijna niet. Wat werkt er wél om je mond fris en gezond te houden? Mijn tandarts gaf mij tips:

– Ragers of tandenstokers: Daarmee kom je veel beter in de ruimtes tussen je tanden en kiezen. Vervang het klassieke flossen voor handige ragers, sla de periodieke controle bij de tandarts of mondhygiënist niet over, en bespreek aanhoudende klachten gewoon even tijdig met een zorgprofessional.

Dat traditionele flosdraadje ziet er heel handig uit op tv, maar in de praktijk blijkt uit tandheelkundig onderzoek dat bijna niemand de techniek goed toepast. Je krijgt de plak er vaak niet mee weg tussen je tanden en kiezen. Ik kan daarover meekletsen, want ik heb echt veel geprobeerd om juist te flossen. Maar toch blijkt het niet effectief. Ragers werkren wel om die ruimten tussen tanden en kiezen schoon te krijgen. Dit zijn kleine borsteltjes in allerlei maten. Ze vullen de ruimte tussen je tanden precies op en schrapen de tandplak er in één beweging uit. Vraag je tandarts of mondhygiënist even welke maat jij nodig hebt, want het moet wel comfortabel aanvoelen. Ook tandenstokers schijnen erg goed te werken. Kies bij voorkeur voor houten of rubberen stokers met een driehoekige vorm die aansluit bij de vorm van je tanden.

Goed, het zijn fijne tips, maar waarom is het zo belangrijk om na je vijftigste extra aandacht te schenken aan je gebit / mondverzorging ? Als je vijftigplusser bent, merk je misschien dat je lichaam op bepaalde punten verkiest om wat trager of gevoeliger te reageren. Dat geldt ook voor je mond. Na je vijftigste spelen een paar dingen een rol, zoals minder aanmaak van speeksel. Veel mensen krijgen na hun vijftigste te maken met een droge mond. Dat kan komen door het ouder worden zelf, maar vaak ook door medicijnen die je misschien slikt zoals pillen tegen een hoge bloeddruk of cholesterol. Speeksel is juist de natuurlijke spoeling van je mond die bacteriën wegspoelt. Minder speeksel betekent dus vrij spel voor bacteriën. Ook wordt je tandvlees simpelweg iets gevoeliger. Je tandvlees trekt door de jaren heen soms een klein beetje terug. Hierdoor komen de wortels van je tanden bloot te liggen. Die zijn minder goed beschermd dan het glazuur op je tanden en gaan sneller stuk of ontsteken. Tot slot spelen weerstand en medicijngebruik ook een rol. Door verandering in je weerstand en eventueel medicijngebruik kan tandvlees sneller geïrriteerd raken. Het bloedt dan sneller bij het poetsen.

Niemand zegt het hardop tegen elkaar, maar een slechte adem, ook wel halitose, komt heel vaak door bacteriën die zich ophopen op de achterkant van je tong of in ontstoken tandvleesruimtes. Omdat we na ons vijftigste vaker last hebben van droge monden en tandvleesproblemen, ligt een slechte adem op de loer. Een slechte adem is een ontzettend veelvoorkomend probleem, maar er rust een groot taboe op. Veel mensen denken dat een slechte adem uit de maag komt, maar dat is een fabeltje: bij wel 85% tot 90% van de mensen ligt de oorzaak gewoon in de mond zelf. In je mond leven miljarden bacteriën. Een deel daarvan stelt zich voornamelijk voeden met eiwitten uit voedselresten,speeksel en afgestorven slijmvliescellen. Wanneer deze bacteriën die eiwitten afbreken, komen er gassen vrij: Vluchtige ZwavelVerbindingen (VZV’s). Je kunt deze gassen vergelijken met de geur van rotte eieren of rotte kool. Zodra je uitademt of praat, ruikt de buitenwereld die gassen. Nooit leuk dus, maar…waarom stijgt de kans op een slechte adem naarmate we ouder worden, en vooral na de vijftigste? Wel, onder andere door onze tong. De bovenkant van je tong is niet glad, maar heeft allemaal kleine bultjes, groefjes en uitsteeksels (papillen). Zeker achter op de tong is het een perfecte schuilplaats voor bacteriën en een laagje beslag, witte of gele aanslag. Als dit laagje niet regelmatig wordt schoongemaakt, produceren de bacteriën continu zwavelgassen. Je tong wordt als ware een soort matje van bacteriën. Als tandplak langs de tandvleesrand niet goed wordt weggehaald, raakt het tandvlees ontstoken, dus de bekende gingivitis of parodontitis… Het tandvlees laat dan een stukje los van de tand, waardoor er diepe ruimtes ontstaan: de zogenaamde pockets. Dit zijn donkere, zuurstofarme holtes waar schadelijke bacteriën ongestoord hun gang kunnen gaan. En dan is daar ook het speeksel. Speeksel is de natuurlijke beschermer en ‘schoonmaker’ van je mond. Het spoelt bacteriën weg en neutraliseert zuren. Na je 50ste maken de speekselklieren soms uit zichzelf minder speeksel aan. Daarnaast gebruiken veel vijftigplussers medicijnen zoals middelen tegen een hoge bloeddruk, slaapmiddelen of antidepressiva die als bijwerking een droge mond veroorzaken. Naarmate we ouder worden, hebben we vaker herstellingen in de mond. Naadjes van oude vullingen, slecht aansluitende kronen of een gebitsprothese waar voedselresten onder blijven zitten, zijn magneten voor bacteriën.

Goed, het is en blijft iets heel erg vervelends, zeker als je veel sociale contacten moet onderhouden. Je stinkt dan liever niet uit je straatje. Veel mensen grijpen naar pepermuntjes of mondwaters met veel alcohol. Dat helpt vaak maar 10 minuten en maakt de mond op lange termijn juist droger! Wat werkt wel volgens wetenschappelijk onderzoek?

– Maak je tong dagelijks schoon: Gebruik een tongschraper. Haal deze een paar keer van achter naar voren over je tong.Dit verwijdert het bacteriebeslag effectief, wat meteen tot wel 70% van de slechte geur kan schelen.

– Reinig méér dan alleen de tandenborstel: Poetsen pakt slechts 60% van het tandoppervlak. Gebruik interdentale ragers of tandenstokers voor de ruimtes tussen tanden en kiezen waar de bacteriën zich schuilhouden.

– Drink voldoende water: Dit helpt om het tekort aan speeksel aan te vullen en de mond tussendoor schoon te spoelen.

– Gebruik de juiste ingrediënten bij mondwater: Als je mondspoeling gebruikt, kies dan voor een alcoholvrije variant met zink of chloorhexidine voor kortstondig gebruik op advies. Zink bindt zich aan de zwavelgassen en neutraliseert de geur direct.

Ik heb zelf nu ongeveer een jaar of drie een elektrische tandenborstel, die er nog als nieuw uitziet. Ik poets al jaren én elektrisch, én handmatig. Ik begin met de elektrische tandenborstel en eindig met handmatig na “ borstelen” om tot slot te flossen….ja, ik flos nog steeds…Ragers vind ik echt vreselijk. Al zoveel keren geprobeerd, maar het is niets voor mij, ik kan er totaal niet mee overweg. Maar toch ga ik het weer een nieuwe poging geven na mijn nieuwe inzichten.

Terug naar mijn poetsgerei, want dit is belangrijker dan je denkt. Ik kan me blijven verbazen als ik soms die vreselijk smerige aangekoekte tandenborstels op net zo vreselijk aangekoekte opladers zie staan. HOE DAN  ? Ik laad mijn tandenborstel op, als het rode lichtje gaat flikkeren. Ik laat het nooit standaard op een oplader in het stopcontact staan. Na iedere poetsbeurt reinig ik de tandenborstel grondig, ik trek het opzetstukje eraf en reinig alles OOK VAN BINNEN. Ook reinig ik de borstel zelf, zorg dat alle resten zijn verwijderd. Dit is bij mij een gewoonte. Onlangs kwam een vriendin bij mij op bezoek en zag in mijn badkamer mijn elektrische tandenborstel staan op de oplader. Ze zei “ oh, heb je een nieuwe elektrische tandenborstel ? Gaaf kleurtje! ( mijn tandenborstel is roze )  Waar heb je deze gekocht ? “ Toen ik vertelde dat hij minstens drie jaar oud is geloofde ze me gewoon niet, omdat hij er nog als nieuw uitzag. Eigenlijk best banaal, dat mensen vieze en aangekoekte elektrische tandenborstels als iets wat erbij hoort zijn gaan zien. Maar het is niet onschuldig. Veel mensen vergeten dat hun tandenborstel na een flinke poetsbeurt zelf verandert in een soort hotel voor bacteriën. Als je dat niet goed schoonmaakt, breng je de volgende keer al die opgedroogde bacteriën vrolijk weer je mond in.

In je badkamer is het vaak vochtig en warm: een paradijs voor bacteriën, schimmels en virussen. Als je je tandenborstel of de opzetborstel van je elektrische tandenborstel na het poetsen nat en vies laat liggen, horen daar na een tijdje miljoenen micro-organismen op thuis. Als je poetst, schrob je tandplak en bacteriën van je tanden. Een deel daarvan blijft achter tussen de haartjes van je borstel.Spoel je die niet goed uit, dan poets je de volgende keer met dezelfde bacteriën weer lekker door je mond. Een vieze borstel helpt je tanden en tandvlees natuurlijk niet echt vooruit. Dus :

– Goed afspoelen na afloop… Spoel je tandenborstel of opzetborstel na elke beurt grondig af onder de kraan totdat alle tandpasta en vuil weg zijn.

– Laat hem rechtop drogen... Zet de tandenborstel in een beker zodat het water naar beneden kan druipen. Bacterie-vriendelijke microben houden namelijk erg van vocht; door een droge borstel geef je ze minder kans.

– Geen afgesloten dopjes…. Bewaar een natte tandenborstel nooit in een strak afgesloten reisetui of met zo’n plastic beschermdopje erop. Daardoor blijft het lekker broeien en groeien de bacteriën extra hard. Reisetuis gebruik je echt alleen tijdens het reizen, en dan zorg je dat de borstel goed droog is.

– Houd ze uit de buurt van het toilet!!!!  Dit is een bekende vieze feiten-check: als je de wc-pot doorspoelt mét de deksel open, vliegen er microscopische waterdruppeltjes met bacteriën de hele badkamer door. Zet je tandenborstel dus niet té dicht bij de wc, of doe gewoon altijd braaf de wc-deksel dicht voor je doortrekt!

– Tijd op tijd vervangen….. Vervang je handtandenborstel of opzetborstel minstens om de 3 maanden, of eerder als de haartjes uit elkaar gaan staan.  Versleten haartjes poetsen bovendien voor geen meter meer.

Natuurlijk wil je met je meukvrije instelling en levensstijl ook graag letten op de impact op mens / dier en milieu wat betreft je dagelijkse mondverzorging, immers, we moeten dit meerdere malen per dag toepassen. Het gaat dus om veelvuldig gebruik. Als je kiest voor duurzame mondverzorging, draait het om twee zaken: minder afval (zero waste) en natuurlijke, gifvrije materialen (meukvrij). Gewone mondzorgproducten bestaan namelijk bijna altijd uit eenmalig plastic, nylon en chemische weekmakers die in de afvalberg of in de natuur belanden. Ik let daar uiteraard ook altijd zeer streng op. In een webwinkel als Puur & Fit vind je plasticvrije alternatieven voor ragers, flossdraad en tongschrapers. Zij kiezen bijvoorbeeld voor duurzame ragers die zijn gemaakt uit bamboe rn suikerriet. Wist jij overigens, dat juist de kleinere gebruiksvoorwerpen die we iedere dag gebruiken meest belastend zijn voor het milieu ? Standaard ragers zijn kleine stukjes plastic met nylon borstelharen die je na een paar keer gebruiken weggooit. Omdat ze zo klein zijn, zijn ze niet te recyclen.Ragers gemaakt met een handvat van bamboe of bioplastic uit suikerriet zijn dan echt het betere alternatief. Deze bevatten een  biologisch afbreekbaar handvat.  Bamboe groeit ontzettend snel, heeft geen bestrijdingsmiddelen nodig en breekt natuurlijk af.  Hoewel het borstelkopje (voor de stevigheid en hygiëne) vaak nog van een minimaal nylon- of metaaldraadje is gemaakt, bespaar je per rager tot wel 80-90% aan fossiel plastic in het handvat.

De flossdraad die puur & fit heeft gekozen zijn gemaakt uit maïszetmeel en zijde. Traditioneel flossdraad is gemaakt van nylon of teflon (PTFE), gecoat met een synthetisch waslaagje op basis van aardolie. Bovendien zit het verpakt in een plastic doosje dat je weggooit zodra de draad op is.  Flossdraad gemaakt van 100% natuurzijde of plantaardig bioplastic (zoals maïsmeel/PLA), gecoat met bijenwas of plantaardige candelillawas is niet alleen veel duurzamer, maar ook fijner voor je tandvlees. 

De tongschraper die puur & fit in hun assortiment heeft opgenomen is gemaakt uit RVS koper. Veel tongschrapers in de drogisterijen en discount winkels  zijn gemaakt van dik, hard plastic dat snel slijt, bacteriën opneemt en uiteindelijk bij het restafval belandt. Een tongschraper gemaakt van 100% roestvrij staal (RVS) of koper werkt nét even wat fijner en is duurzaam, sterker :  het gaat een leven lang mee (Zero Waste).  Met metaal heb je letterlijk maar één tongschraper nodig voor de rest van je leven. Geen afval meer! owel koper als roestvrij staal zijn hygiënischer dan plastic. Bacteriën kunnen zich niet hechten aan de gladde, metaalachtige laag. Koper heeft van nature zelfs een bacteriedodende werking. Je spoelt hem eenvoudig af onder heet water of kookt hem af en toe kort uit.

Mondzorg duurzaam maken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Door over te stappen op een metalen tongschraper (die nooit meer weggooid hoeft te worden) en navulbaar, plasticvrij flossdraad, reduceer je in één klap de hoeveelheid microplastics in je badkamer. Goed voor je mond én een stuk vriendelijker voor de planeet.

KLIK HIER om naar het besteloverzicht te gaan van puur & fit.

Is het zinvol om na je vijftigste meer aandacht te besteden aan je mondverzorging ? ABSOLUUT! Als we ouder worden verandert ons lichaam, en je mond verandert simpelweg mee. Door een verminderde speekselaanmaak, gevoeliger tandvlees en het ontstaan van ‘pockets’ krijgen bacteriën na je 50ste sneller vrij spel. Dat kan zorgen voor tandvleesontstekingen en een onfrisse adem. Gelukkig kun je daar met een paar slimme aanpassingen heel eenvoudig iets aan doen: