Is deodorant schadelijk of niet?

IMG_2805

Deodorant……wie gebruikt het niet? Nou ja…..wie het niet gebruikt kun je al snel “ ruiken” 😉 Deodorant is een vast onderdeel van onze standaard dagelijkse verzorging.  Iedere morgen na het wassen/douchen en tanden poetsen rollen, smeren of sprayen we er flink op los. Jarenlang was er geen “ geurtje” aan de lucht. Totdat er afgelopen jaren wat verontrustende geluiden in de media verschenen. Sindsdien liggen deodorants een beetje onder vuur, en blijven de verhalen doorstromend verschijnen op internet. Want deodorant zou kankerverwekkend zijn, het risico op borstkanker verhogen en inademen zou schadelijk zijn voor de longen en andere organen kunnen aantasten. Dit zijn allemaal aardig zorgwekkende geluiden. . Is het allemaal onzin? Of klopt er wel degelijk iets van? Ik zocht het uit.

 IMG_2808

ALUMINIUM

Deodorant wordt vooral “ kwaadaardig” genoemd als het aluminium bevat. Deze geluiden kwamen uit diverse laboratoriumonderzoeken met bacteriën en cellen in kweekschaaltjes.  Er zijn vooralsnog onvoldoende bewijzen om harde conclusies te kunnen trekken.
Aluminium wordt zeer ruim toegepast in de industrie. Niet alleen in non-food producten, maar ook aan levensmiddelen, medicijnen en vaccinaties, en verzorgingsproducten. In het algemeen wordt aluminium “ veilig” beschouwd, maar door ontbrekend en te weinig studies is er nog weinig bekend over de precieze effecten die het kan hebben op menselijke cellen. Eerder schreef ik een verhelderd artikel over aluminium. KLIK HIER om naar het artikel te gaan.

We worden via verschillende bronnen blootgesteld aan verschillende vormen van aluminium. Een grote bron is het gebruik van deodorant met aluminiumchloride als werkzame stof om de zweetklieren tijdelijk te blokkeren en daardoor het zweten te verminderen. Aluminiumchloride in deodorant wordt omgezet in aluminiumhydroxide en dit bereikt door de continue, dagelijkse en levenslange toediening op de huid gemakkelijk de borstepitheelcellen (cellen die organen en andere weefsels bedekken) van het borstweefsel en kan zich daar ophopen. De concentratie aluminium in een menselijk lichaam is laag, terwijl de concentratie in de borst veel hoger blijkt te zijn. Naast dat er bij mensen steeds meer borstkanker voorkomt, verandert ook de plaats van de borstkanker. Tumoren bevindt zich steeds meer in de buitenste delen van de borst waardoor het vermoeden gerezen is dat dit door een schadelijke, lokaal toegepaste stof van buitenaf moet komen. Hierdoor is aluminium in deodorant als verdachte stof naar voren gekomen.

IMG_2808

ONDERZOEK

Er wordt dankzij deze onrust veel onderzoek gedaan . De meest recente onderzoeken wezen verschillende richtingen uit. Een team van Zwitserse wetenschappers hebben begin 2017 een onderzoek op muizen gedaan om meer duidelijkheid te verschaffen over de hypothese dat aluminium bijdraagt aan toename van bostkankergevallen in de westerse maatschappij. Er werd gekeken naar mogelijke schadelijke effecten van aluminium in de vorm waarin het in deodorants voorkomt ( aluminiumchloride en aluminium chloorhydraat) , in juiste concentraties en hoe het via de okselhuid wordt opgenomen. Deze onderzoeken leggen een link tussen deodorant met aluminium en borstkanker.
Een ander Zwitsers onderzoek werd gehouden door een groep wetenschappers van verschillende Zwitserse instituten die zich bezighouden met oncologie. Zij waren benieuwd naar een beter en dichter bij de mens komend model dan de bacterie en kweekschaalmodellen die tot nu toe zijn gebruikt. Betrouwbaar onderzoek naar het effect van aluminiumchloride in deodorant op mensen zelf is lastig omdat er vele soorten deodorant met aluminium zijn en erg veel mensen deze deodoranten gebruiken of gebruikt hebben. Hierdoor is het slechts gissen naar het kankerverwekkende effect op menselijke cellen. Om meer duidelijkheid hierover te krijgen is dit onderzoek uitgevoerd waarbij een muizenmodel gebruikt is en er voor het eerst gekeken is naar het effect op een zoogdier.
IMG_2807

Om zo dicht mogelijk in de buurt te komen van de menselijke blootstelling gebruikten de wetenschappers in het onderzoek een hoeveelheid aluminium die gelijk is aan de hoeveelheid die in de menselijke borst gevonden wordt bij dagelijks gebruik van aluminium bevattende deodorant onder de oksel. Omdat mensen deodorant meestal dagelijks en gedurende hun hele volwassen leven gebruiken werd er in dit onderzoek gekeken naar het langetermijneffect. Uit het onderzoek bleek, dat aluminium in de vorm waarin het in deodorant aanwezig is en op de manier zoals het wordt gebruikt, het DNA mogelijk kan beschadigen.  Dit veroorzaakt veranderingen in gezonde borstepitheelcellen (vergelijkbaar aan die van de mens) van muizen waardoor gezonde borstcellen tumoren vormen en kunnen uitzaaien. Er werden uitzaaiingen gevonden naar longen, hersenen en lever. De onderzoekers keken in vitro, dus in een kweekschaaltje, maar ook werden er onderzoeken gedaan op muizen om de mens zo dicht mogelijk te benaderen. Een van de wetenschappers uit dit onderzoek vergelijkt aluminiumchloride met asbest. Ook deze stof was goedkoop waardoor de industrie het graag en vooral veel in gebruik nam. Ook hier bleek, dat het mogelijk kankerverwekkend zou zijn, maar mensen bleven het, net als nu met aluminiumchloride in deodorants, in twijfel trekken. De bewijzen begonnen zich echter op te stapelen en uiteindelijk kwam er pas na 50 jaar een verbod.

Wat zeggen deze uitkomsten? Wel, we moeten vooral in gedachten houden dat een muizenmodel niet één op één kan worden vergeleken met een mensenmodel. Wel zijn dit duidelijke en goed onderbouwde resultaten, waar we op zijn minst toch best een vraagteken bij kunnen zetten bij de veiligheid van reguliere deodorants. Dat de effecten mogelijk ook bij mensen aanwezig kunnen zijn ligt in de lijn van verwachting, maar er is nog veel meer aanvullend toekomstig onderzoek nodig om daadwerkelijk uit te kunnen wijzen in welke mate de schadelijke effecten bij de mens optreden.

 IMG_2809

WAT ZEGT DE FABRIKANT?

Een van de fabrikanten van verschillende merken deodorant, Unilever, komt met een tegenreactie dat het gebruik van aluminium bevattende deodorant geen kwaad kan en dat ze uitgebreid getest worden. Zij baseren deze conclusie echter op de voor hun geldende regels: het testen van aluminium op bacteriën. Een effect van een stof op bacteriën is doorgaans niet een goed model om het effect op dierlijke en/of menselijke cellen te voorspellen. Daarom is het goed dat er nu eindelijk gekeken is naar het effect op zoogdiercellen, in dit geval muizen. Dit is een belangrijke volgende stap richting onderzoek naar het effect op mensen..

Ook de borstkankervereniging houdt zich tot nu toe vast aan het standpunt dat deodorant met aluminiumchloride geen oorzaak is van borstkanker. Zij geven aan dat daar tot nu toe nog onvoldoende bewijs is, omdat nog niets is getest op een mensmodel/ de menselijke huid.
IMG_2804

WAT NU?

Alhoewel er tot nu toe nog maar weinig alarmbellen lijken af te gaan, adviseren de bovengenoemde wetenschappers, om reguliere deodorants met aluminiumchloride te mijden. Zij adviseren dit niet alleen voor vrouwen, maar ook voor mannen en kinderen. De industrie is gaan merken, dat de verkoop van deodorants is gedaald. Zij stappen daarom steeds meer over op aluminiumchloride-vrije deodorants, en spelen marketingtrucjes op ons uit met puur, natuurlijk en biologisch. Ook Unilever stort zich op de trend, door met nieuwe technieken te komen om zoveel mogelijk verpakkingsmaterialen ( aluminium) te besparen. De fabrikanten die al reeds geen aluminiumchloride in hun deo’s verwerkten komen met grootschalige reclamecampagnes om te verduidelijken dat hun deo’s “ gifvrij” en natuurlijk zijn, met “ 0% aluminium”.

IMG_2806
Gelukkig zijn er dus meer dan genoeg alternatieven te vinden. Maar er wordt ook ontzettend veel zelf gemaakt. Dit is meest ideaal. Er zijn zeer weinig ingrediënten nodig en het lijkt voor het grootste gros mensen ook goed te werken. Echter werken deze DIY deo’s niet bij iedereen, en geven ze onvoldoende garantie op droogheid en luchtjes.
Lange tijd werd vooral aangenomen, dat deo-sprays boosdoeners waren, omdat daar immers ook gassen aan zijn toegevoegd. De rollers hebben in die periode een flinke opmars gemaakt. Een deodorantspuitbus of spray bevat 50 tot 60% drijfgas en 30 tot 40% aan oplosmiddelen (soms ook oplosmiddelen die schadelijke effecten hebben op de ozonlaag). Rollers, mechanische verstuivers en sticks bevatten geen drijfgas. Sticks en rollers bevatten wel tot 10% oplosmiddel.
 Of deo-sprays meer of minder schadelijk is, is onbekend Ik kon hier geen wetenschappelijke studies over terugvinden. Mij lijkt het meer, dat we simpelweg deodorants met aluminiumchloride en aluminiumchlorolhydraat  moeten mijden. Of deze nu in sprays zitten of in een roller.
Tegenwoordig kunnen we ook terecht bij drogisterijen als we aluminium-vrije deo’s willen kopen. Deze zijn sowieso een beter alternatief op de reguliere aluminiumhoudende soorten. Maar ook in deze deo’s zit nog genoeg andere stofjes die bijvoorbeeld irritaties kunnen opwekken.
Als je normaal transpireert, is een “ gewone” deodorant voldoende. Reguliere deo’s pakken de bacteriën aan die het apocriene zweet afbreken. Daaraan worden vaak parfums toegevoegd om de luchtjes te maskeren.
Zweet je meer dan gemiddeld, dan zijn er de zogenoemde anti-transparante deodorants. Deze bevatten meestal aluminiumzouten, De aluminiumzouten remmen de productie van transpiratievocht waardoor je minder zweet en minder luchtjes afgeeft. In sommige anti-transparante varianten zitten hoge concentraties actieve stoffen, zodat je er weinig van nodig hebt, Vooral producten met meer dan 15% aluminiumzouten en alcohol geven erg veel irritaties op de huid. Op de verpakking van een antritranspirant of deodorant zie je vaak allerlei onuitspreekbare of technische benamingen voor ingrediënten staan. Dit zijn de belangrijkste:
  • Parfum en geurstoffen (lichaamsgeur maskeren en fris gevoel).
  • Olie (huid kalmeren en verzachten). Bijvoorbeeld glycerine of plantaardige olie zoals Helianthus Annuus (zonnebloemolie).
  • Alcohol (droogt snel en koelt).
  • Silica (absorberen van vettig zweet op de huid).
  • PEG-8 distearaat (maakt het afwassen van het product gemakkelijk).
  • Zouten (verminderen zweetafscheiding). Bijvoorbeeld aluminiumchloorhydraat (in deodorant) of alumuniumzirkonium tetracholohydrex gly (in antitranspirant).
  • Drijfgas (nodig bij spuitbussen). Bijvoorbeeld butaan, isobutaan en propaan.
  • Dragers (vloeibaarheid, verspreiden over de huid). Bijvoorbeeld water, cyclomethicoon en disteardimonium hectoriet.
  • Structuurmiddelen (ingrediënten bij elkaar houden). Bijvoorbeeld ricinusolie, 18-36 triglyceridezuur,  stearaat en stearylalcohol.
 
Bovenstaande ingrediënten kunnen het beste worden gemeden. En kies al helemaal geen anti-transparante varianten omdat deze de huid ook afsluiten. Maar dan komen we op de hamvraag….welke wel?
IMG_2804

100% NATUURLIJK

De markt van aluminiumvrije deodorants groeit momenteel explosief. Er zijn steeds meer merken die aluminiumvrije deodorants produceren en er zijn zelfs merken die geheel natuurlijk zijn en dus geen enkele deodorant maken met aluminium.Het zijn met name deze merken die met grote letters claimen dat zij aluminiumvrij zijn. Hiermee verwijzen ze naar aluminiumchloorhydraat, aluminiumchloride, aluminiumhydroxybromide of aluminium zirkonium.De Crystal deodorants zijn nu razend populair onder bewuste consumenten die zoeken naar een goede aluminiumvrije deodorant. Echter, soms hebben deze deodorants een ander ingrediënt, aluin of alum genaamd. De meest voorkomende aluin is kaliumaluin (potassium alum), ofwel kaliumaluminiumsulfaat (potassium aluminium sulfate).Kaliumaluin is een natuurlijk mineralenzout waarvan de moleculen zo groot zijn dat ze niet kunnen worden geabsorbeerd door je huid. Ze vormen een beschermende laag op je huid die de groei van bacteriën remt. Uiteraard is dit een veel beter alternatief dan de antitranspiranten die in de huid binnendringen.Aluminiumvrije deodorant hoeft uit niets anders te bestaan dan natuurlijke ingrediënten, eventueel aangevuld met essentiële oliën voor een verfrissende geur. Chemicaliën zoals triclosan en propyleenglycol, welke beide je hormonen ontregelen, zijn helemaal niet nodig in een deodorant. Ook stoffen als kaliumsorbaat (potassium sorbate) horen niet op je huid thuis. Populaire en veelgebruikte deodorants zoals Axe, Dove (ja, óók Dove Sensitive of Dove Women Pure), Rexona (ja, óók Rexona Mineral Pure), Niveau (ja, óók Nivea Sensitive & Pure) en Sanex deodorant bijvoorbeeld.  En nee, Sanex deodorant zero% bevat inderdaad géén aluminiumchloorhydraat maar in plaats daarvan potassium alum (kaliumaluin dus). Maar wél dimethicone (ofwel siliconen…). Vichy koop je niet voor niets in een  apotheker, ook daarin zit aluminium. Nee inderdaad, niet in de Vichy deo zónder aluminium, maar deze bevat dan ook weer dimethicone en alcohol.

Voor mij persoonlijk is de enige weg om deo’s te kopen de biowinkel. Ook zijn er inmiddels talloze deo’s op de markt gebracht door kleinere ondernemers die 100% natuurlijk werken. In mijn beleving kunnen merken als Nivea, Dove, Rexona, Vichy enz niet met een ECHT PURE variant komen tenzij zij dit zwart op wit kunnen claimen. Dat zie ik, met massaproducties, niet snel gebeuren omdat daar nauwelijks enige winst op valt te behalen.
Een basis deodorant bevat naar mijn mening zuiveringszouten en/ of natriumbicarbonaat. Als we zweten wordt de PH waarde onder onze oksels zuurder. Dit resulteert, dat de PH waarde lager wordt. Zuiveringszouten verhogen deze PH waarde weer, de zuren worden geneutraliseerd. Zo blijven we op een pure en natuurlijke manier transpireren, maar ruiken we geen luchtjes. Er zijn natuurlijke deodorants verkrijgbaar met en zonder natuurlijke parfums, zoals essentiële oliën. 
Er zijn natuurlijke deodorants in poedervorm, als créme/stick, als roller en als spray zonder drijfgas. Het is maar net wat jij prettig vind. Binnenkort ga ik een aantal varianten testen. Hier ga ik een artikel over schrijven. 

SAM_1096-1200x800

MAAK HET ZELF!

Ik maak mijn deodorant vaak zelf. Ik wissel een beetje af met een 100% natuurlijke roller en mijn eigen homemade deodorant . Dit maak je namelijk ontzettend eenvoudig zelf. KLIK HIER om naar het recept te gaan. Binnenkort kom ik met een uitgebreide test! 

7 Reacties op “Is deodorant schadelijk of niet?

  1. Interssant artiekel , ik ben al benieuwd naar de geteste deodorants .

  2. Hoi Monique, ben benieuwd naar je artikel met de tests. Ik heb zelf inmiddels Loveli uitgeprobeerd maar blijk helaas enorm allergisch voor de natriumcarbonaat. Zelfs de sensitive versie met minder natriumcarbonaat irriteert nog te veel, rode vlekken en jeuk :-( Daarom overgestapt op Nuud maar daar krijg ik weer ontstoken zweetklieren van onder mijn oksels. Beiden deden hun werk overigens wel goed, Loveli wel beter dan Nuud bij mij, want ik zweet meer dan gemiddeld.
    Ik word een beetje wanhopig… hoop dat jouw tests me nog een optie kunnen bieden!

  3. Ook ik ben blij met je onderzoeken, je hebt het tot nu toe erg goed beschreven wat er omgaat in deo-land!
    Zelf vind ik Weleda citrus erg fijn, maar vooral voor mijn dochter die in de horeca werkt zoek ik nog steeds naar een hippe koop variant.
    Anders is ze snel geneigd om een Unilever product onder haar oksels te spuiten en daar ben ik het NIET mee eens!

  4. Ik gebruik ook wel eens deodorant zonder aluminium, maar je zweet gewoon erdoorheen, dus je blijft vochtige oksel houden en de geur houd het ook niet goed tegen. Overigens gebruik ik in de winter zelden deo. En probeer het sowieso zo min mogelijk te gebruiken. Ben nog steeds zoekende.

  5. Ik ben benieuwd naar de Deo test. Nuud ook geprobeerd maar je ruikt toch zweet lucht.

    • de deo test is reeds lange tijd al on line. Warme groet!

  6. “Ben en Anna” (te kop bij PuurMieke houdt heel lang en rukt lekker (ik gebruik Nordic Timber). Ook loopt deze niet uit – bij de DIY-deo blijven nog wel eens vlekken achter in de kleding.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *