Is een zonnebril dragen nu wel of niet verstandig?

De zonnebril is allang geen verschijnsel meer die we zien als de zon schijnt, Het is een waar modeverschijnsel geworden. Een zonnebril is cool, is stoer. Het heeft een ware status gekregen. Dure merk-zonnebrillen zijn bijvoorbeeld niet aan te slepen. Een zonnebril van Chanel op je neus van € 300 euro is allang geen rariteit meer. 

De zonnebril is veel meer geworden dan een bescherming tegen de zon voor de ogen. Er is veel discussie. Enerzijds zijn er veel geluiden waarin de zonnebril ten strengste wordt geadviseerd te dragen, anderzijds zijn daar veel kritieken die vertellen, dat de zonnebril juist ongezond is omdat het de aanmaak van vitamine D zou tegenwerken. Hoe zit het? Ik ben erin gedoken.

WAAROM WEL EEN ZONNEBRIL DRAGEN?

Na wat research kwam ik al snel op wetenschappelijk onderbouwde feiten, waarom we wel een zonnebril zouden moeten dragen. Uit deze onderzoeken kwam o.a naar voren., dat  langdurige blootstelling aan UV straling het risico verhoogt op cataract ( staar) en maculadegeneratie. Deze schade is pas merkbaar op latere leeftijd.
Maculadegeneratie is een oogziekte waarbij de kegeltjes in de macula langzaam maar zeker afsterven. De macula is een klein gebied wat in het midden van ons netvlies ligt. In het netvlies liggen staafjes en kegeltjes ( lichtgevoelige cellen) die een cruciale rol spelen bij het omzetten van licht in beelden. In het netvlies liggen ontzettend veel kegeltjes bij elkaar die kleuren en contrasten waarnemen. Ze zorgen er bijvoorbeeld voor dat wij details goed kunnen waarnemen / zien. Met de macula zien we het scherpst. Zo zorgt de macula ervoor dat we kunnen autorijden, en gezichten kunnen herkennen.
De oogziekte maculade generatie zorgt uiteindelijk voor vermindering van goed scherp zien.
Staar, ook wel cataract genoemd, worst vaak geassocieerd met ouderdom. Het klopt inderdaad, dat staat op latere leeftijd optreedt, maar niet persee veroorzaakt door ouderdom. Veel staar wordt namelijk veroorzaakt door teveel schadelijke UV straling. De ooglens is helder en doorzichtig in gezonde staat. Het licht kan hier ongehinderd doorheen vallen op het netvlies waar de eerder besproken maculade ligt. Dit zorgt ervoor dat we de beelden scherper kunnen zien. Bij staar wordt de ooglens troebel. Hierdoor bereikt het licht het netvlies niet optimaal meer waardoor we steeds waziger gaan zien. Staar is de meest voorkomende oogziekte bij ouders in Nederland.
Het WHO ( Wereld Gezondheid Organisatie ) heeft een schatting gemaakt, daaruit kwam dat zo’n 20-25 % van alle gevallen van staar wordt veroorzaakt door ( overmatige) blootstelling aan UV-straling.
Het probleem is te vergelijken met roken. Daar merk je de eerste jaren ook helemaal niets van. Of als we teveel transvetten en suikers eten. We kunnen dit in principe jarenlang ongestraft doen. De gevolgen van UV stralingen voor het hoornvlies van onze ogen zijn dan ook meestal niet direct merkbaar. De gevolgen komen later.
In Nederland is de UV straling lager dan rond de evenaar. Als we op vakantie gaan, kunnen de UV stralingen dus veel hoger liggen. In landen in Zuid Europa ligt de UV straling bijvoorbeeld hoger. Maar toch komen wij er hier in NL ook niet onderuit, want de UV stralingen kunnen ook in ons koude kikkerland aardig oplopen. Daarnaast ligt het ook nog aan de plekken waar we ons bevinden. Op het strand ( zand) , in de sneeuw en in en op het water is de intensiteit vele malen groter, omdat de UV straling weerkaatst. De UV straling in Nederland gemeten, ligt het hoogst tussen 12.00 en 15.00. De UV straling neemt toe, naarmate de zon hoger staat. Hierdoor verschillen de UV stralingen per seizoen, en op het moment van de dag. In de zomermaanden ligt de UV straling het hoogst . Even ter duidelijkheid: de temperatuur heeft hier geen enkele invloed op. Wat wel invloed heeft is bewolking, stof in de lucht en de hoeveelheden ozon. De ozonlaag beschermt tegen UV stralingen. Je kunt iedere dag op de website van het KNMI de voorspelde zonecht bekijken, wat een zeer handige leidraad kan zijn.
Zowel het WHO als vele deskundigen, artsen en specialisten adviseren ons zeker een ( goede) zonnebril te dragen. Algemeen advies is dat we op zonnige dagen de zonnebril zeker op moeten zetten tenminste tussen 12.00 en 15.00.

KLACHTEN EN GEVOLGEN NIET MALS TE NOEMEN

Met onze ogen moeten we zuinig omspringen. Dat is iedereen denk ik wel duidelijk. Naast staartvormig en de maculade generatie zijn er nog meer nare gevolgen door een ( te lange) blootstelling aan UV straling. De meest gehoorde klachten zijn:
* hoofdpijn. Dit kan zelfs uitmonden in migraine. Omdat zonlicht de ogen flink irriteren kan dit directe hoofdpijnklachten geven
* droogheid van de ogen. Onze ogen hebben voortdurend vocht nodig. De natuur heeft gelukkig geregeld dat onze ogen 24 uur vochtig blijven waardoor zij hun taken goed kunnen uitvoeren. Bij teveel zon en UV stralingen kunnen de ogen uitdrogen. Met alle gevolgen van dien. 
*als je reeds last hebt van lichtgevoeligheid, is het niet-dragen van een zonnebril het domste wat je kunt doen. Soms geeft een medicijn of een medische behandeling ook klachten. Op deze momenten is het dan ook verstandig een zonnebril te dragen. 
* verbranding van de oogleden / de tere huid rondom de ogen. Omdat de huid rondom de ogen extra teer is, maar wel als zeer belangrijke functie geeft om de ogen te beschermen, is het verstandig om een goede zonnebril te dragen. 
* ontstekingen. Een veel voorkomende ontsteking door teveel en overmatig zon is Conjunctivis. Dit is een ontsteking van het bindvlies. Je kunt last krijgen van slijmafscheiding, gezwollen oogleden, en een zeer onprettig gevoel “ korreltjes” in de ogen te hebben. 

WAAROM DENKEN VELEN DAT EEN ZONNEBRIL NIET GEZOND IS?

Zonnebril op dus.
Maar daar is niet iedereen het mee eens. Er gaan ontzettend veel verhalen rond, waarin de zonnebril ten zeerste wordt afgeraden., Het grootste argument is de aanmaak van vitamine D. Als we zonnebrillen zouden dragen zouden we deze aanmaak verstoren en zelfs blokkeren. Het verhaal is de wereld in geholpen door diverse bronnen op internet, die o.a vertellen dat de “ genezende” stralen van de zon worden geblokkeerd door een zonnebril. Het blokkeert o.a de belangrijke straling van het lichtspectrum die het lichaam nodig heeft voor diverse biologische functies. Ons lichaam maakt volgens deze bronnen al miljoenen jaren zo het hormoon melanine aan, wat ervoor zorgt dat ons lijf zich beter beschermt tegen UV straling. En daarom is er zonlicht IN HET OOG nodig. Als zonlicht wordt geblokkeerd door de zonnebril, zo gaan de bronnen verder, denkt de pijnappelklier dat het buiten donker wordt. De productie van melanine zou daardoor zeer sterk afnemen. Resumerend zeggen deze bronnen dus dat, hoe vaker we een zonnebril dragen, hoe minder we melanine aanmaken en daardoor niet beschermd worden tegen de UV straling. Daarnaast missen we de aanmaak van vitamine D. De zonnebril zou ook dit blokkeren.
Naast dat er geen onderbouwde studies vindbaar zijn, zijn de opvattingen wat dubieus. Het klopt, dat blauwachtig licht, bijvoorbeeld uit kunstlicht, zonlicht, via de TV of beeldschermen als monitoren enzovoort, de productie van melanine wat afremt. Een zonnebril zou dan eerder de aanmaak bevorderen omdat het licht DIMT. Indirect kan zonlicht wel betrokken zijn bij de melanineproductie omdat zonlicht de aanmaak van serotonine bevordert, een stof die ook betrokken is bij de aanmaak van melatonine.
Onderzoeken hebben aangetoond dat het menselijke melamopsine het gevoeligst is voor licht met een golflengte van 497 nanometer. Anders gezegd wordt de aanmaak  van melatonine bij deze golflengte het meest geremd.
Alhoewel deze golflengte door het dragen van een zonnebril wel wordt GEDIMPD, wordt het NIET GEBLOKKEERD. Zonnebrillen worden veelal in vijf CE-categorieën, met nummers 0-4 ingedeeld om aan te geven hoeveel licht tot 380nm doorgelaten wordt, waarbij de schaal van 0 (tot 20 procent absorptie van het licht) tot 4 (92-97 procent lichtabsorptie).Een zonnebril dient dus ook vaak om uvstralen tegen te houden. De uvstralen Uv A is ultraviolette straling met een golflengte tussen ca. 315 en 400 nm. Uv B heeft een golflengte tussen 280 en 315 nm.De benodigde golflengte van 497nm wordt hier dus niet door geblokkeerd.
Dan is er ook nog het verhaal, dat zonnebrillen de aanmaak van vitamine D blokkeert. Vitamine D wordt echter via DE HUID aangemaakt. Als we onze huid blootstellen aan zonlicht wordt uit cholesterol vitamine D aangemaakt. De UVB stralingen “ botsen” op het cholesterol in de huidcellen. Dit zorgt voor het optreden van de vitamine D-synthese. Onze ogen nemen zonlicht waar, maar zorgen niet voor een aanmaak van vitamine D.

Wat vind ik?

Tja….ik ben erg zuinig op mijn ogen. En ik neem dan ook liever de vele onderbouwde studies aan, dan wat vage bronnen beweren. Wat omkeerbaar is, is dat zonlicht, en dan in het bijzonder overmatig, schadelijk kan zijn voor onze ogen. Het richt blijvende schade aan. Daar spring ik persoonlijk niet te laconiek mee om. Het is zo’n beetje als suiker in ons voedsel. Ook dit wordt vrijwel altijd sterk bagatelliseert en onder het kleed geschoven als zijnde ” we gaan er niet dood aan! ” ” en suiker mag! “. Totdat de klachten komen. En dan?

Ik loop niet de hele dag met mijn zonnebril op mijn neus. Maar zeker in zonlicht gaat hij absoluut op. Het werkt niet alleen beschermend voor de ogen en oogleden / huid rondom de ogen, ook zorgt het voor meer rust . Je zult vast zelf meerdere keren hebben gemerkt dat je automatisch met je ogen gaat knijpen zodra het zonlicht te fel is. Dit is een natuurlijk seintje van de ogen dat het licht te heftig is waardoor de ogen geïrriteerd raken. We kunnen ook niet scherp en goed focussen in fel zonlicht. Dit geeft niet alleen schade aan de ogen, en minder rust, maar ook meer risico op ongevallen. Jaarlijks vallen er nog altijd veel verkeers-doden door te fel zonlicht. Het is dus zeker aan te raden je zonnebril te gebruiken als je aan het verkeer deelneemt.

Wat ook ontzettend belangrijk is, is het kiezen van een goede zonnebril. Omdat zonnebrillen een modeverschijnsel zijn geworden , zijn er ontzettend veel ” meuk” zonnebrillen op de markt die weinig of niets beschermends bieden tegen de schadelijke effecten van de zon. Koop je zonnebril dan ook nooit op een markt, of in een vage winkel. Investeer in een goed zonnebril. Dit kun je het beste laten aanmeten bij een brillenspeciaalzaak. Daar kun je je zonnebril geheel op sterkte en UVB  + UVA bescherming afstemmen. Ook vind je daar de beste papieren voor een deskundig advies en hoge kwaliteit.

En dan nog dit. Vele bronnen beweren, dat we al miljoenen jaren zonder zonnebril rondlopen en zo melatonine aanmaken. Wat wordt vergeten is dat de ozonlaag niet dezelfde ozonlaag meer is als miljoenen jaren geleden. Je moet onder een steen hebben geleefd als jou is ontgaan dat deze ozonlaag langzaam maar zeker verdwijnt. De UV stralingen zijn hierdoor veel schadelijker dan miljoen jaren geleden. Het is hetzelfde verhaal als mensen die denken dat zonnebrandmiddelen kwats en kolder zijn. Onbeschermd zonnen levert vele malen meer risico’s op op bijvoorbeeld huidkanker te ontwikkelen dan miljoenen jaren geleden het geval was. Think about THAT. 

 

Zet je ( goede) zonnebril dus gewoon op. Vitamine D maak je aan via de huid. Melanine aanmaak wordt niet geblokkeerd. Spring zuinig om met je ogen.

7 Reacties op “Is een zonnebril dragen nu wel of niet verstandig?

  1. Beste monique
    Hoe zit het met die tijden dat we beter de zon kunnen mijden? We zijn door de zomertijd al 2 uur vooruit op de GMT.
    Zomer en winter lees ik van 12-15 of soms 11-15.
    Wat is nu werkelijk t beste?
    Groet
    Anna

    • de tijden waarop we het beste de zon kunnen mijden is sterk afhankelijk van de zon sterkte van de dag. Voor de zon sterkte kun je iedere dag de website van KNMI raadplegen. Vandaag staat hij bijvoorbeeld op zon sterkte vijf, wat betekent dat je al na een kwartier onbeschermd kunt verbranden. Ook voor de ogen is de zon dan erg fel. Algemeen wordt nog steeds geadviseerd om de zon te mijden tussen 12.00 en 15,00. Warme groet!

  2. Ik heb al tot twee keer toe bij een professionele brillenzaak een zonnebril laten adviseren waarbij bij beide gevallen de zon nog feller in mijn ogen schijnt met bril op dan zonder. In kleurtjes roze, paars en blauw. Erg vervelend ik doe het nu beter met goedkope meuk. Ik weet niet wat het is waarom ik zo’n last heb van profesionele en dure zonnebrillen. Heb je hierover advies?

  3. Citaat uit https://www.gezondheidenco.nl/kun-je-schade-krijgen-aan-je-ogen-zonder-zonnebril/?harvest_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F:

    ….. Maar de meeste oogartsen zien het probleem niet. ,,De mens is geboren zonder bril en het menselijk oog is prima toegerust om zich aan te passen aan zonlicht”, zegt prof.dr. Nomdo Jansonius, hoofd van de afdeling oogheelkunde van het Universitair Medisch Centrum Groningen.
    Veel binnen zitten

    ,,Het grote probleem van de moderne mens is eerder dat we te veel binnen zitten. Eeuwenlang is de mens veel meer buiten geweest dan nu. Denk aan zeevarenden of boeren. Er zijn wel onderzoeken waaruit blijkt dat er bij die groepen op termijn effecten ontstaan, dus als je vele jaren achtereen lange dagen in de zon tuurt. Maar dat is bij de moderne mens nauwelijks meer aan de orde, zelfs al leven we gemiddeld wat langer.”

    Ultraviolette straling vormt helemaal niet zo’n gevaar voor het oog, vervolgt Jansonius. ,,Ultraviolette straling komt normaal gesproken niet verder dan het hoornvlies, een klein beetje tot de lens en bereikt het netvlies niet. Het belangrijkste effect van ultraviolette straling is een tijdelijk erg pijnlijk hoornvlies. Gaan skiën zonder zonnebril is dom en van lassen zonder bescherming kun je lasogen krijgen. Maar de stelling van het Oogfonds dat ultraviolette straling maculadegeneratie zou veroorzaken is onjuist.”
    Is zonnebril nodig?

    Een rondgang langs andere oogartsen in Noord-Nederland levert hetzelfde beeld op. De oogartsen in het Martini Ziekenhuis in Groningen vinden ook dat een normaal mens prima zonder zonnebril kan. Oogarts Anna Tiller van het Medisch Centrum Leeuwarden is het daarmee eens. ,,Maar tot op zekere hoogte is uv-licht schadelijk en wil je daarvan niet te veel op het oog.”

    Een mens heeft daglicht nodig. Zeker in deze tijd waarin veel mensen overdag op beeldschermen turen, urenlang zitten te gamen of tv-series kijken met de gordijnen dicht, is zonlicht essentieel. ,,Je moet niet meteen ’s ochtends als je wakker wordt een zonnebril op zetten”, vindt ook Mulder van het Oogfonds …..

  4. Als wordt worst wordt, en staar staat, mag je je niet verlaten op Word, en moet je je tekst herlezen 😉.
    Alle gekheid op een stokje: de zomerzon in het hooggebergte kan je hersenen verbranden. Je ogen spelen hierbij de rol van een vergrootglas.

  5. Mijn zoon wil zijn zonnenbril op sterkte niet op .Hij ziet in zijn dagelijks leven rond de 50% Met 1 oog.Hij zegt dan dat hij minder ziet. Hij loopt elke dag met een pet op .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *