tempéh

Als vegetariër, en dat al zo’n flinke 25 jaren, heb ik op het gebied van vegetarisme/vegetarisch eten al erg veel geprobeerd, geproefd ( en soms meteen weer uit gespuugd! ) en getest. Ook maak ik veel zelf. Zo maak ik mijn eigen burgers, en maak ik zelf ” gehakt”. Recepten kun je terugvinden in het basiskookboek. Jaren geleden was er niet zoveel verkrijgbaar op het gebied van vleesvervangers in de supermarkten. Als er al een burger verkrijgbaar was, mocht je al blij zijn als vegetariër. Afgelopen jaren is het vegetarisme , misschien wel mede dankzij de vele vlees-schandalen, explosief gestegen en werd de vraag dus ook veel groter. Supermarkten zijn deze markt gaan aanboren en met succes: de vleesvervangers hebben nu zelfs een geheel aparte afdeling gekregen in veel supermarkten.

Helaas zijn de meeste vleesvervangers die we kunnen kopen in de supermarkt vol gepropt met meuk. Meer over vleesvervangers kun je hier lezen. Ik koop dan ook graag al mijn vleesvervangers in de biowinkel. Daar heet het ook nog gewoon ” vleesvervanging” en geen ” rookworst” en ” gehaktballetjes”. ( enkele uitzonderingen daar gelaten) Je vindt daar ook juist de echte varianten, zoals seitan, en mijn grote favoriet, tempéh. Wat is dat nu precies? En is dat een volwaardige vervanger voor het dagelijkse stukje vlees?

 

wat is tempeh?

 

Tempeh is een gefermenteerd product wat ontstaat door een voortdurend gecontroleerde fermentatie van gekookte sojabonen, die is verrijkt met een zogeheten ” Rhizopus schimmel” .  Dankzij deze fermentatie binden de sojabonen zich tot de bekende vaste witte koek. Het verhaal gaat, dat tempeh per toeval is ontstaan. De oorsprong ligt in Indonesië waar tempeh vandaag de dag nog altijd zeer veel wordt gegeten. Men denkt, dat tempeh per toeval ontstond doordat men de gekookte sojabonen bewaarde in hibiscusbladeren, die van nature de Rhizopus schimmel bevatten.

 

zeer gezond

Tempeh springt er betreft vlees vervangers qua voedingswaarde hoog bovenuit.Omdat tempeh,in tegenstelling met tofu, gemaakt wordt van hele sojabonen, is het zeer rijk aan vezels.  Het is tevens zeer rijk aan eiwitten, en bevat daarnaast veel saponines, isoflavonen, vitaminen en mineralen. Met name de isoflavonen en saponines zijn zeer unieke componenten. Isoflavonen versterken de beenderen,  verminderen het risico op hartziekten,  en kunnen de klachten van de menopauze verlichten. Saponines staan bekend het risico van darmkanker sterk te kunnen verminderen. Tevens verlagen ze het cholesterol, en versterken ze ons immuunsysteem. Tijdens het fermentatieproces worden complexe voedingsstoffen afgebroken tot gemakkelijk opneembare componenten, zodat de verteerbaarheid van de sojaboon verhoogd wordt. Het verminderen van risico tot darmkanker is te danken aan de productie. Tijdens de juiste productie van tempeh worden natuurlijke antibiotische componenten gevormd die ons lichaam beschermen tegen darminfecties en andere darmklachten. Tempeh is een volwaardige vleesvervanging. Echter wordt geadviseerd vitamine B12 bij te slikken ( supplement) omdat deze vitamine alleen in vleesproducten voorkomt die we kunnen gebruiken . Lees hier meer over vitamine B12. Ben je echter een ” part-time” vegetariër en eet je dus wel nog vlees, is dit niet noodzakelijk. Tempeh vervangt een dagelijks portie vlees perfect.

 

Een stukje tempeh eten helpt ook tegen buikloop. Tempeh zorgt ervoor dat de ziekmakende mirco-organismen zich maar moeilijk aan de darmwand kunnen hechten.

 

lekker en veelzijdig

 

Ik werk erg graag met tempeh, of tempé, zoals het ook vaak wordt genoemd. Het is ook zeer populair onder vegetariërs vanwege het zeer hoge eiwitgehalte en de vlees-achtige bite. Tempeh naturel heeft totaal geen smaak. Het ziet eruit als een platte witte koek. Mede omdat tempeh zeer goed en snel andere smaken opneemt, is het zeer geschikt om te verwerken in tal van gerechten. Je moet het dus wel even van tevoren marineren, of kruiden, bakken en/of braden. Tempeh is door de vegetarische hype tegenwoordig ook gewoon verkrijgbaar in de supermarkt en ook bij de toko kun je tempeh terugvinden. Echter ben je het beste af in de biowinkel.

 

belangrijk welke variant

 

Niets anders dan veel lof dus over tempeh. Toch nu niet meteen naar de supermarkt of toko rennen, maar naar de biowinkel. Daar ben je namelijk nog het meest verzekerd van gefermenteerde tempeh. Vele varianten die we in de supermarkt kunnen kopen en ook in de toko ( uitzonderingen daar gelaten) hebben vele toevoegingen, terwijl de varianten uit de biowinkel meest zuiver zijn gebleven. Echter blijft het ook daar een kwestie van verpakkingen lezen. Een erg fijne tempeh ( die ik zelf erg veel gebruik) is de gerookte tempeh van het merk Vegetalia. ( tempe Ahumado) Deze gerookte tempeh is gerookt met eiken spaanders en dit geeft de tempeh een heerlijke rooksmaak. Je kunt deze tempeh zelfs uit het vuistje eten als hartige snack. Belangrijk is, dat je kiest voor gefermenteerde tempeh. Waarom?

 

Soja producten hebben een zeer gezond imago. Dit komt vooral omdat het in de landen van afkomst ( zoals Azië)  al eeuwenlang wordt gebruikt . Dit gaat wel over producten van de rauwe sojaboon, zoals ook tofu, sojalecithine en sojaolie . Deze worden gefermenteerd. Door de enorme populariteit heeft de industrie vele andere producten op de markt gezet die niet gefermenteerd zijn. En deze producten zijn niet erg gezond. In het kort: soja bevat fytinezuur in ruime hoeveelheden. Vindt er een natuurlijke fermentatie plaats, dan zorgen melkzuurbacterieën ervoor dat naast zetmelen en suikers, ook het fytinezuur wordt opgegeten. Fytinezuur kan de opname van zeer essentiële mineralen verstoren, zoals opname van ijzer, zink en magnesium. Anders gezegd is fermentatie zeer nuttig. De voedingsindustrie gebruikt echter wel het gezonde imago van gefermenteerde soja. Terwijl het dus vrijwel altijd gaat om niet-gefermenteerde sojaproducten, en deze dus niet zo gezond zijn . Zeker bij veelvuldig gebruik, zoals bijvoorbeeld sojamelk, kan het op langere termijn gezondheidsproblemen opleveren. Ongefermenteerde populaire producten zijn o.a: tahoe, tofu ( lees verpakkingen) sojamelk, sojakaas, sojakwark en yoghurt, sojaolie en lecithine. Dit laatste is niets meer of minder dan een afvalproduct van het winnen van sojaolie. Let bij het kopen van sojasauzen ook op de verpakking. Er zijn ontzettend veel ongefermenteerde ( en tevens zeer rijk aan suiker en zout) varianten op de markt.

 

Zet tempeh eens wat vaker op je menu! Het is heerlijk, en gezond! Maak bijvoorbeeld eens deze heerlijke spaghetti-muffins!

 

 

7 Reacties op “tempéh

      • niet ALLE varianten tempeh zijn gefermenteerd. Let daarom goed op de verpakkingen.

    • Waar kan ik Vegetalia. (Gerookte tempe Ahumado.
      Alvast bedankt voor de reactie en warme groet. Mariet

      • Dag Marien! Deze kun je kopen bij de biowinkel. Ik weet niet of ze ook bij EKO PLAZA verkrijgbaar zijn maar je kunt dan altijd even vragen of ze het voor je kunnen bestellen! Warme groet terug!

  1. Monique, ik heb geen bio winkel in de buurt en volgens mij koop je tempeh per pond als ik me niet vergis. Ik ben de enige thuis die het zou eten…. Kun je het invriezen? En zo ja doe je dit rauw, of juist na het klaarmaken?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *