Vitamine K2 , de meest onderschatte vitamine , en waarom we er meer aandacht aan moeten schenken

Over vitaminen heb ik inmiddels erg veel geschreven. Met name de vitaminen, die veel worden ingekocht in supplement-vorm, zoals vitamine B12, vitamine D en vitamine C. Maar natuurlijk zijn er veel meer vitaminen die net zo belangrijk zijn. Dit kan nogal eens worden vergeten. Neem vitamine K. Dit is een zeer onbekende vitamine, maar daarom juist niet onbelangrijk. Sterker: een tekort kan voor flink wat gezondheidsproblemen zorgen. Daarom een artikel over vitamine K

WAT IS VITAMINE K?

In 1929 is de in vet oplosbare vitamine ontdekt. Het is een essentiele stof voor onze bloedstolling. In een Duits wetenschappelijk tijdschrift werd de stof in 1929 vermeld als “ KOAGULATIONS-VITAMIN’ Hier stamt de aanduiding “ K” van af. We kunnen de vitamine onder verdelen in twee varianten: een vitamine K uit plantaardige bron, en een vitamine K uit dierlijke bronnen. We onderscheiden:
VITAMINE K 1 ( PHYLLOQUINONE)
Dit is een vitamine K die afkomstig is uit plantaardige bronnen. Bijvoorbeeld uit groene bladgroenten, broccoli en bloemkool
VITAMINE K2 ( MENAQUINONE )
Deze vitamine komt voor in gefermenteerd en dierlijk voedsel. O.a in zuurkool, eidooier, orgaanvlees, en volle zuivelproducten.
Vitamine K2 kan nog worden onderverdeeld in verschillende subtypes, waaronder MK-4 meest bekend en meest voorkomend is. Ook MK-7 komt vrij veel voor. Vitamine K2 is in vet oplosbaar. Dit houdt in, dat vetarme en magere dierlijke producten niet veel vitamine K2 bevatten. Het heeft dus weinig zin om kip en kalkoen te eten om aan je vitamine K2 te komen.
De meest belangrijkste taak van vitamine K is het activeren van eiwitten in ons lichaam. Eiwitten spelen een zeer belangrijke rol in o.a de calciumstofwisseling, de bloedstolling, en onze hart-gezondheid. Vitamine K speelt een zeer belangrijke rol in het afzetten en reguleren van calcium, het zorgt ervoor dat het calcium in de botten wordt afgezet en voorkomt afzetting van calcium on onze nieren en bloedvaten. Ophopingen van calcium ( afzettingen ) zijn behoorlijk grote risicofactoren voor de aderen rondom het hart, wat op zijn beurt weer een groter risico geeft op hartaandoeningen en ziekten. Een onderzoek, die 10 jaar duurde, wees uit, dat de proefpersonen die de meeste vitamine K2 innamen tenminste 50 % kans hadden op het ontwikkelen van calcificatie rondom de aderen. Het gaat hier wel om een observationeel onderzoek.  Onderzoek van de Universiteit van Maastricht toonde, dat vitamine K2 een sleutelrol speelt bij het behoud van sterke botten en gezonde bloedvaten.

HOE KRIJG JE VITAMINE K2 BINNEN?

Over de inname van vitamine K1 hoeven we ons niet zo snel zorgen te maken. We kunnen dit via veel voedingsmiddelen binnen harken. Met name groene bladgroenten, broccoli en bloemkool zijn rijk aan vitamine K1. Vitamine K2 wordt een stukje lastiger. Nu kan ons lichaam vitamine K1 gedeeltelijk omzetten naar vitamine K2. Vitamine K2 wordt o.a door de darmbacteriën geproduceerd.  Nu is het wel zo dat het PROCES van deze omzetting inefficiënt is. We hebben daarom veel meet baat bij een directe inname van vitamine K2.
De gemiddelde hoeveelheden die wij dagelijks binnen harken aan vitamine K2 is erg laag. Dankzij ons bewerkte voedsel lukt ons dat steeds minder goed, en we eten anno 2020 nog altijd veel te weinig groenten per dag. Vitamine K2 komt meest voor in gefermenteerde producten, iets wat we niet erg vaak op ons menu hebben staan. Met de veganistische golf zijn we minder dierlijke producten gaan consumeren.
De meeste dierlijke voeding bevat het MK-4 subtype. Gefermenteerde voeding ( natto, zuurkool, miso ) bevat langere subtypes MK-5 tot MK-14.

WAT IS DE DEAL MET VITAMINE D?

 Vitamine K1 en K2 hebben in principe dezelfde werking, toch zijn er wat kleine verschillen te bespeuren. Zo heeft vitamine K2 een langere halfwaardigheid dan vitamine K1, en is mede hierom van veel meer waarde voor ons lichaam. Vitamine K1 wordt voornamelijk in de lever gebruikt om een goede bloedstolling te bewerkstelligen en heeft een halfwaardigheid in het lichaam van 1-2 uur. Vitamine K2 heeft in tegenstelling een veel langere halfwaardigheid waardoor het ook andere weefsels ( botweefsel, bloedvaten ) weet te bereken .
Vitamine K1 komt voornamelijk voor in ( groene ) bladgroenten, en in plantaardige oliën. Beiden hebben een goede biobeschikbaarheid en we kunnen het makkelijk binnen krijgen via ons dagelijks voedsel. Vitamine K2 komt in kleinere hoeveelheden voor in brood/ broodproducten, fruit en zuivelproducten. In onze Westerse voeding komt het eigenlijk nauwelijks voor. De allergrootste bron wat betreft voedingsmiddel, is NATTO. , dit is een Japans gerecht met gefermenteerde sojabonen. In dit fermentatieproces wordt een relatief hoge concentratie  vitamine K2 aangemaakt op een geheel natuurlijke omzetting.
Er bestaat ook een andere formule vitamine K2, namelijk de MENACHINON- 7 , ook wel MENAQUINONE -7 genoemd. Afgekort MK7. Dit wordt ( meestal) gewonnen uit NATTO.  Eerder vertelde ik hierboven over de halfwaarde-tijd. De halfwaarde-tijd van deze MK7 ligt maar liefst op 72 uur in het lichaam. Het gaat om een gepatenteerde vorm die 100% zuiver en stabiel is. De moleculen van de cis-vorm zijn biologisch in-actief een er komen geen reststoffen meer voor. Door deze pure gezuiverde vorm zijn er ook geen resten van soja meer aanwezig.
Natto heeft de grootste waarde aan vitamine K2 in huis. Door het te combineren met vitamine D en calcium wordt er een perfecte basis gecreëerd om dagelijks voldoende binnen te krijgen. Natto is in pure vorm erg rijk aan vitamine K2 ( zon 29% van de ADH ) maar het is niet echt goed verkrijgbaar. Sommige biowinkels en toko’s verkopen het. Ook is het niet door iedereen erg lekker bevonden, het heeft een nogal aparte smaak.  Het gaat om de bacteriën van de natto. Deze helpen de bacteriën in de darmen een handje om aan de juiste hoeveelheden vitamine K2 te komen.
Waarom vitamine K2 en vitamine D zo goed samen gaan……Wel, ze hebben elkaar gewoonweg hard nodig om optimaal te kunnen functioneren. Ze komen het beste tot hun recht als ze BEIDEN in optimale concentraties in het lichaam worden aangeboden. Ze spelen een zeer belangrijke rol in de calciumstofwisseling ,samen met vitamine K2 vormt vitamine D het perfecte duo om bijvoorbeeld de botkwaliceit optimaal te houden. Het zorgt tevens voor een betere elasticiteit van de bloedvaten en zorgt voor een verminderd risico op aderverkalking. Steeds meer fabrikanten voegen ( synthetische ) vitamine K2 toe aan hun vitamine D supplementen. Er is een hele mooie plantaardige variant op de markt die ik zelf gebruik, van CRESSANA. KLIK HIER voor meer informatie.

BABY’S EN VITAMINE K2

Pasgeboren baby’s hebben standaard een vitamine K2 tekort. Dit komt, omdat vitamine K2 de placenta niet kan passeren. Om deze reden krijgen alle pasgeborenen altijd 1 milligram vitamine K2 toegediend. Baby’s die borstvoeding krijgen hebben daarnaast tot de derde maand dagelijks 150 microgram vitamine K2 nodig.
Pas na de derde maand wordt er namelijk voldoende vitamine K2 door het lichaam zelf aangemaakt. Baby’s die flesvoeding krijgen, hebben geen extra vitamine K2 nodig.

WAT MERK IK ALS IK VITAMINE K2 TEKORT KOM?

Gelukkig lijkt een tekort aan vitamine K2 vrij weinig voor te komen. Het komt meest voor bij pasgeboren baby’s, mensen met een ernstige tot zeer ernstige opname-stoornis, en mensen die langdurig antibiotica moeten slikken. Zoals je eerder kon lezen maken onze darmbacteriën vitamine K2 aan. Antibiotica vernietigt veel van deze darmbacteriën waardoor er vrijwel geen vitamine K2 kan worden aangemaakt.
Het is vrij lastig om een mogelijk tekort aan vitamine K2 op te merken. Mogelijke symptomen kunnen zijn:
– spontane bloedingen, bijvoorbeeld bloedend tandvlees zonder enige aanleiding of een bloedneus
– vertraagde bloedstolling waardoor een eind langdurig blijft bloeden en maar moeizaam stelpt
– hevige menstruatie
– zwakke botten 
– snelle botbreuk
– aderverkalking
– snel blauwe plekken oplopen
Een teveel aan vitamine K2 komt eigenlijk niet voor, en heeft vooralsnog geen nadelige effecten. Wil je graag weten hoe het met jouw vitamine K2 zit, kun je een priktest laten uitvoeren bij de huisarts. Er zijn ook afzonderlijke specialisten die een meting uitvoeren.

SUPPLETEREN?

Als je zekerheid hebt, dat je mogelijk een tekort hebt, dan zijn er supplementen. Daar moet je wel een beetje aandacht aan schenken, want er zijn ook in vitamine K2 enorme verschillen. Het is belangrijk, dat je tenminste een supplement kiest met de hierboven besproken MK-7. Kies meest natuurlijke varianten. En probeer eerst eens via je voeding aan de nodige dosering te komen. Voeding wat rijk is aan vitamine K :
– groene bladgroenten als spinazie, boerenkool, andijvie, andijvie en sla
– broccoli
– spruiten
– raapstelen
– pompoen
– bosbessen
– zuurkool
– natto
– asperges
– eidooiers 
– volle zuivelproducten
– orgaanvlees
– sojabonen

HOEVEEL HEB IK PER DAG NODIG?

Door het IOM ( Amerikaans instituut voor medicijnen) wordt een aanbeveling gedaan van 90 microgram per dag voor volwassen vrouwen, en 120 microgram per dag voor volwassen mannen.

2 Reacties op “Vitamine K2 , de meest onderschatte vitamine , en waarom we er meer aandacht aan moeten schenken

  1. Hoi Monique,
    Goed verhaal, klopt als een bus.
    Ik heb een tijdje natto gegeten maar ben er weer mee gestopt. Het is echt een smaak waar je aan moet wennen. De één vindt het heerlijk, de ander heel vies. Ik bestelde het bij Nattodan, een Nederlandse kleine producent.

  2. Hoi moniek. Ga door met je werk. Mensen hebben altijd iets op of aan te merken. Maar het scheelt ons veel uitzoek werk wat wel en niet gezond is gr anja

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *