Ben jij ook zo’n iemand, die wekelijks wacht op super-mooie-bonus-aanbiedingen betreft wasmiddelen? Supermarkten als AH stunten regelmatig met wasmiddelen, wat het zeker interessant maakt voor de consument om er direct veel van in te slaan ( hamsteren in AH-taal ???? ) Wasmiddelen zijn van die typische producten waar we nooit teveel van op voorraad kunnen hebben, wat lang bewaard kan worden en we het in grotere getale zonde vinden om geld aan uit te geven. Eén + één gratis is dan wel heel erg aanlokkelijk.
Maar hoe GEZOND zijn wasmiddelen, en dan in het bijzonder voor ons milieu? Weet jij bijvoorbeeld te vertellen, wat er in jouw wasmiddel zit? En wat dit voor impact heeft op het milieu? Het zeeleven? ???? Ik denk, dat ik het antwoord al kan raden…
Vele milieu-organisaties luiden al jaren de noodklok. Want we bevuilen met zijn allen het milieu GRUWELIJK met onze wasmiddelen. Het gaat niet alleen via het riool het grondwater + de zee in, ook de verpakkingen zorgen voor een gigantische berg aan plastic soep in oceanen. Sinds dat ik mij, nu enkele jaren geleden, bewust werd van de gigantische hoeveelheden schadelijke stoffen in wasmiddelen, ben ik rigoureus overgestapt naar ecologische wasmiddelen die milieuvriendelijk zijn verpakt. Maar HOEVEEL MEER beter is dat nou eigenlijk? Ik zet alles op een rij.
Ik denk, dat je vast wel weet, dat wasmiddelen niet erg onschadelijk zijn. Het moet immers iets schoon wassen ( kleding ) en waar nodig vuil verwijderen, dat lukt niet met alleen water. Er gaat dus nogal wat om in een gemiddeld wasmiddel aan schadelijke stoffen, het ene merk nog meer als de ander. Ook al lijkt het niets, slechts één gram van deze schadelijke stoffen in een wasmiddel is voldoende voor jaarlijks 3.100 kilogram in het afvalwater. En dan heb ik het enkel over Europa, waar zo’n drie miljoen ton wasmiddelen per jaar wordt geproduceerd.
Het grootste deel van al die schadelijke stoffen zijn NIET biologisch afbreekbaar, wat zoveel betekent, dat dit zich opstapelt in het oppervlaktewater , de bodem, maar ook in levende organismen ( vissen en mensen ) Eenmaal in de natuur terechtgekomen, zal het daar nooit meer verdwijnen.
In heel veel wasmiddelen vinden we zowel schadelijke stoffen als minder tot geen schadelijke stoffen. Ik neem kort de meest voorkomende SCHADELIJKE stoffen met je door:
Je kent vast wel de wasmiddelen waarop staat af te lezen “ voor de witte was”. Aan deze wasmiddelen zijn optische witmakers toegevoegd. Dit gebeurt meest in de vorm van PERBORAAT. Dit is een onwijs schadelijke stof voor het milieu.
- anionogene oppervlakteactieve stoffen
- kationogene oppervlakteactieve stoffen
- amfotere oppervlakteactieve stoffen
- niet-ionogene oppervlakteactieve stoffen
- zuurstofbleekmiddelen
- chloorbleekmiddelen
- fosfaten
- fosfonaten
- EDTA en de zouten daarvan
- NTA (nitrolotriazijnzuur) en de zouten daarvan
- aromatische koolwaterstoffen
- alifatische koolwaterstoffen
- zeep
- zeolieten
- polycarboxylaten
- enzymen
- optische witmiddelen
- parfums
Buiten de bovenstaande naam moet ook de hoeveelheid worden aangegeven in voorgeschreven bandbreedten:
- minder dan 5%
- 5% en meer, maar minder dan 15%
- 15% en meer, maar minder dan 30%
- 30% en meer
Verder wordt een aantal ingrediëntgroepen altijd vermeld, ongeacht de hoeveelheid: ‘enzymen’, ‘parfums’ en ‘optische witmiddelen’.Door een Europese wetenschappelijke commissie is bepaald dat 26 parfumstoffen op het etiket moeten worden vermeld met hun individuele INCI-namen als er meer dan 0,01 % in schoonmaakmiddelen aanwezig is. Verder worden conserveringsmiddelen op het etiket van schoonmaakmiddelen vermeld met hun individuele INCI-namen, dus niet meer als algemene groep conserveringsmiddelen. Deze informatie is bedoeld om mensen te beschermen die weten dat zij allergisch reageren op deze stoffen. Zowel synthetische geurstoffen als pure/ natuurlijke geurstoffen kunnen de huid erg irriteren. Daarom is besloten, om een aantal van deze geurstoffen verplicht afzonderlijk te vermelden op een etiket. Het gaat om in totaal 26 geurstoffen. Ik noem de meest voorkomende hieronder op:
– GERANIOL
– LINALOOL
– CITRONELLOL-D- LIMONELE
– EUGENOL -LILIAL
– CITRAL HEXYL CINNAMAL
– BENZYL SALICYLATE
– COUMARIN
– LYRAL ( HYDROXYISOHEXYL-3 )
– BENZYL BENZOATE
– ISOMETHYLIONON
– HYDROXYCITRONELLAL
– BENZYL ALCOHOL
– CINNAMYL ALCOHOL
– ISOEUGENOL
– AMYL CINNAMAL
– CINNAMAL
– FARNESOL
– BENZYL CINNAMATE
-OAK MOSS
– ANYSYL ALCOHOL
– AMYLCINNAMYL ALCOHOL
– METHYL HEPTNE CARBONATE
– TREE MOSS
Naast deze benamingen zien we ook vaak “ parfum” of “ fragrance” staan. Dit is nog lastiger om te achterhalen welke geurstoffen er zijn gebruikt. In 100% natuurlijk geclaimde verzorging , reiniging en cosmeticaproduct wordenen kunnen we ervan uitgaan, dat het tenminste om 100% natuurlijke grondstoffen gaat. Veel gebruikte geurstoffen zijn bijvoorbeeld essentiële en etherische oliën, en sterk geurende planten en kruiden als anijs en venkel. Het wil echter niet zeggen, dat we hier verder geen irritaties of andere allergische reacties van kunnen krijgen. Ook stoffen uit de natuur, zeker in geconcentreerde vorm, kan de huid net zo erg irriteren als synthetische en chemische geurstoffen.
De <5% anionogene oppervlakte-actieve stoffen worden gezien als veilig en vriendelijk voor mens, dier en milieu. In Europa is in de Europese detergentenverordening ( 648/2004/EG ) bepaald, dat ALLE oppervlakte-actieve stoffen die in was en reinigingsmiddelen worden gebruikt, biologisch afbreekbaar moeten zijn. Daarom worden deze stoffen ook gebruikt voor ecologische alternatieven. Het wil echter NIET meteen zeggen dat een product daarmee 100% veilig is, omdat er vrijwel altijd sprake is van meer toevoegingen. Geurstoffen maken veel producten aantrekkelijk. We houden van lekkere geuren, en willen zelf ook graag erg lekker ruiken. Als ik naar mezelf kijk, ben ik erg gevoelig voor geuren. Het beïnvloedt mijn stemming. Oppeppende geuren zoals pepermunt en eucalyptus maken mij altijd weer even fris in het hoofd als ik ben ingedut., of een inkakker heb tijdens mij werkzaamheden. In basis wordt ik blij en gelukkig van vanille, kokos en lichte bloemige geuren. Een vleugje parfum kan daarom wonderen doen. Geuren zijn van essentieel belang in verzorging en cosmetica producten, maar wat veel mensen onderschatten, JUIST van belang in was en reinigingsmiddelen.
Waar we goed voor moeten oppassen is de oppervlakte actieve stof LAS.
Deze stof is enorm giftig voor de water flora en fauna. In Zweden is LAS zelfs verboden.
– WATER ONTHARDERS:
Deze stoffen zorgen dat het harde water verzacht waardoor de doeltreffendheid wordt verhoogd. Veel van deze waterontharders zijn niet biologisch afbreekbaar als FOSFONATEN, EDTA, en POLYCARBOXYLATEN. Als deze stoffeb in de waterloop terechtkomen, kan het zich gaan binden aan zware metalen in het slib. Die komen hierdoor vervolgens vrij en belanden zo in de voedingsketen.
– SOLVENTEN:
Solventen zijn oplosmiddelen. Dit gaat in de meeste gevallen om giftige stoffen. In wasmiddelen komen we ze vaak tegen in de vorm van FENOL, GEHALOGENEERDE FENOLEN, en PARADICHLOORBENZEEN.
– BEWAARMIDDELEN:
De meest omstreden en dus meest schadelijkste vorm / bewaarstof is FORMALDEHYDE. Dit is een mogelijk kankerverwekkende stof.
– FOSFATEN:
Wordt veel in wasmiddelen toegepast om de was goed schoon te krijgen. Ook zorgen fosfaten ervoor, dat het water zachter wordt waardoor de reinigende stoffen in wasmiddelen beter hun werk kunnen doen. Fosfaten zijn voor het milieu KILLING. Het komt terecht in het grondwater, sloten, rivieren en meren. Dit kan leiden tot vissterfte, en een complete dis-balans in de ecologische groei van planten in het water, zoals algen.
ECOLOGISCHE ALTERNATIEVEN
Misschien ben je na het lezen van bovenstaande geschrokken en wil je overstappen op ecologische wasmiddelen. Is dat een goed idee? Ja, maar….er zijn wat kanttekeningen.
Om te beginnen is het zeker handig en verstandig, om je vooraf goed in te lezen , wat je nu ook doet ???? Dit zorgt voor een beknopte kennis zodat je weet WELKE ecologische wasmiddelen je het beste kunt kiezen. Want er zijn behoorlijk wat verschillen. Ik noem:
– verschil in samenstellingen
– verschil in milieuvriendelijkheid
– verschil in plastic gebruik / recycling
– verschil in biologische bestanddelen / niet biologische bestanddelen
We zien steeds meer ecologische wasmiddelen in supermarkten in het schap. Supermarkt-ketens brengen tevens veel op de markt onder eigen huismerk. Dit zagen we eerder gebeuren met biologisch. Dankzij de aandacht kwam er vraag, en aan vraag wordt in de meeste gevallen altijd voldaan. En zijn er nu ook ecologische wasmiddelen verkrijgbaar onder eigen huismerk. Laten we kort uitleggen wat nu ecologische wasmiddelen zijn. Kort door de bocht zijn dit alternatieven op conventionele ( schadelijke ) wasmiddelen, ze bevatten minder schadelijke stoffen die het milieu belasten, ze zijn beter voor je kleding en voor jouw huid, en in veel gevallen plasticvrij verpakt, of verpakt in een milieuvriendelijk alternatief, zoals gerecyclede flessen.
Ieder merk hanteert echter zijn eigen gehalte in “ eco-friendly”. Zo kunnen samenstellingen sterk uiteenlopen. Het ene merk kan bijvoorbeeld “ all the way” gaan en totaal geen vervelende stoffen gebruiken, terwijl het andere merk nog wel een aantal vervelende ( synthetische ) stoffen kan gebruiken conform wet en regelgevingen. Als consument is het daarom heel erg belangrijk, dat je goed op de verpakking kijkt en bestudeert wat er allemaal in zit. Dit wordt meestal ons erg lastig gemaakt. De informatie is ontzettend verkleind op een verpakking te lezen, waardoor een consument sneller gelooft in de claims op een verpakking die uiteraard alleen maar goed en top zijn. Het is echt verstandig, om even de tijd te nemen om ook die kleine lettertjes te lezen. Daar vind je de meeste informatie.
Vooral massalere merken ( merken die internationaal opereren, huismerken in grote supermarkt-ketens ) kunnen nogal eens “ gemengd” werken, wat zoveel betekent als een beetje ecologisch verantwoord, en een beetje onverantwoord ecologisch. Vind je de kleinere letters lastig om te lezen? Maak dan met je mobiel een foto en haal de foto naar voren, zo kun je alles goed lezen.
Er zijn tevens grote verschillen in de milieuvriendelijkheid van verpakkingen. Alhoewel dit steeds beter wordt aangepakt, kunnen verschillende fabrikanten bijvoorbeeld wel een plasticvrije of gerecyclede verpakking gebruiken, maar geen inhoudelijke 100% volledig ecologische formule gebruiken en andersom. Wil je echt volledig gaan voor milieuvriendelijk, zoek dus goed naar de merken die 100% meukvrij te werk gaan, wat zoveel betekent dat zowel de inhoud als de verpakking 100% ecologisch is.
Sommige merken doen echt heel erg hun best, verderop bespreek ik één merk die echt voluit is gegaan. Algemeen gezien komt dit helaas nog niet erg veel voor, wellicht dat dit in de toekomst wel gaat veranderen, nu wet en regelgevingen omtrent ons milieu meer worden aangescherpt.
Veel discounters als BLOKKER en ACTION verkopen ook ecologische wasmiddelen. Dit lijkt een Utopia, want deze wasmiddelen kosten in de meeste gevallen niet eens een fractie van de andere “ merk” wasmiddelen. Natuurlijk zijn deze inderdaad minder schadelijk dan een fles Robijn wasmiddel, maar er zitten adders onder het gras. Ik zal een voorbeeld geven.

Ik vond dit ecologische wasmiddel bij discounter ACTION. Goed voor 30 wasbeurten. Ik betaalde € 3,29. Het heeft geen bepaalde merknaam, we lezen enkel groot ECO op het etiket. Het etiket vertelt, dat het wasmiddel 95% bioafbreekbaar is, geen microplastics bevat, huidvriendelijk is en geen kleurmiddelen bevat. Ook deze fles draagt een Nederlands goedgekeurd EU ECOLABEL , en een ander label; het CLEAN RIGHT label. Wat mij totaal niets zegt. Na wat research blijkt dat dit keurmerk staat voor een Europese consumenten portaal. Eigenlijk slaat het dus helemaal negens op, maar staat het vooral imposant op de fles.De informatie op de fles is ronduit vaag en zeer onduidelijk, omdat het echt zeer klein is omschreven. Zelfs met een vergrootglas heeft de consument moeite om alles te ontcijferen. Ik vind dit soort etiketten bloed-irritant en de meeste consumenten met mij zodat ze het snel wel geloven en afhaken. Dit etiket heeft zowel aan de voor als achterzijde informatie in veel verschillende talen. Dit duidt op een massa product wat in erg veel landen wordt verkocht. De leverancier zit wel in Naarden, maar deze brengt dit dus uit onder een private label, in dit geval wellicht mogelijk zelfs exclusief voor de Action. Na wat ontcijferen las ik, dat dit wasmiddel staat voor :
– MINDER GIFTIG voor waterorganismen, wat dus NIET zegt dat het volledig ongiftig is.
– MINDER SCHADELIJKE STOFFEN , wat ook hier absoluut NIET zegt dat het swiekie clean is, daar kom ik verderop op terug
– IN BELANGRIJKE MATE BIOLOGISCH AFBREEKBAAR, in dit geval 95%, wat betekent dat 5% NIET biologisch afbreekbaar is en dus NIET erg milieuvriendelijk.
Wat zit er allemaal in?
5-15% ANIONOGENE OPPERVLAKTE ACTIEVE STOFFEN, NIET-IONOGENE OPPERVLAKTE ACTIEVE STOFFEN, <5% FOSFONATEN, ZEEP, DE ENZYMEN METHYLISOTHIAZOLLINOLE,EN BENZISOTHIAZOLINONE, PHEOXYETHANOL, PARFUMS EN……SODIUM LAURETH SULFAAT, en C12-18 PARETH-7.
Het etiket waarschuwt zelfs met GEVAAR bij de laatste twee zeer dubieuze ingrediënten. Met name de Pareth kan ernstig oogletsel opleveren. Natuurlijk zijn wasmiddelen en reinigingsmiddelen geen dingen om te consumeren of op onze huid te smeren, maar het zijn wel behoorlijk agressieve jongens in dit ecologisch verklaarde wasmiddel. Er zit dus gewoon SLS in, een sulfaat. Ook de enzymen in dit wasmiddel staan niet al te goed aangeschreven omdat ze bij herhaaldelijk contact mogelijk kan leiden tot allergieën . Veel mensen zijn bijvoorbeeld allergisch voor METHYLISOTHIAZOLLINOLE , ook wel afgekort MI. Waar ik persoonlijk mijn wenkbrauwen nogal bij optrek, is de aanwezigheid van phenoxyethanol. Phenoxy ethanol is een olie-achtige, kleurloze vloeistof. Als grootste functie werkt het bacterie-dodend ( een bactericide vloeistof ) en het wordt dan ook veelvuldig gebruikt als conserveermiddel in cosmetica, wasmiddelen, en verzorgingsproducten. De stof heeft vele voordelen. Zo is phenoxy ethanol zeer stabiel, waardoor het kan worden toegepast in heel veel producten. Zo komen we het o.a tegen in zonnebrandmiddelen, crèmes, en in parfums, om de geur te fixeren. Omdat het verschillende texturen goed kan combineren wordt het tevens veel toegepast als “ meng-paneel” in vele producten die uit meerdere ingrediënten bestaat, die met elkaar moet worden opgelost.
De oplossing is giftig. Maar is door de EU in cosmetische producten ( Europese Cosmeticaverordening ) toegestaan tot een maximale concentratie van 1 %. Waarom wordt er een giftige stof toegestaan en gebruikt in cosmetica en verzorgingsproducten? Puur omdat het een zeer effectief conserveermiddel is. Het doodt bacteriën als geen andere stof dit kan. Gebruikt de fabrikant netjes minder dan, of precies 1% in zijn product, dan zijn de concentraties laag. Maar wel aanwezig. En ondanks dat de EU de stof tot 1% veilig verklaart, zijn er veel bijwerkingen. Deze zijn:
– irriterend tot zeer irriterend op de huid
– ontvettende werking waardoor de huid kan uitdrogen
– plaatselijke roodheid, zwelling
– irriterend voor de luchtwegen bij inademing
– bij langdurige blootstelling aan dezer stof kan de stof een effect hebben op ons centraal zenuwstelsel , wat kan uitmonden tot een verstoorde werking
Phenoxy ethanol staat in de top 10 lijst van meest voorkomende stof bij allergie en allergische reacties
. Er is een studie, die uitwijst dat PE tot een allergische reactie kan leiden die zelfs kan eindigen in een anafylactische shock
. Ook is er een verband gesteld met dermatitis ( een goedaardige huidontsteking )
Veilig verklaard wil in dit geval niets zeggen over de bijwerkingen. Het grootste probleem is dat het in heel erg veel cosmetica , wasmiddelen, en verzorgingsproducten voorkomt, zelfs in “ natuurlijk gewaande” producten. Ook blijft het linksom of rechtsom een giftige, chemische stof. Als je bijvoorbeeld drie producten dagelijks gebruikt waarin deze PE voorkomt, kun je zeker de veilige marge overschrijden. Ik reageer direct op deze stof met acute roodheid, zwelling en in sommige gevallen open barsten van de huid. Het blijft voor mij een groot raadsel, waarom deze stof gewoon is toegestaan, en in zeer massaal voorkomt in tal van producten die we dagelijks gebruiken.
Zoals je ziet LIJKT dit een waanzinnig goed alternatief, maar schuilen er flink wat adders onder het gras. Het is echt heel erg belangrijk, dat je goed LEEST wat er op de verpakking staat. En nogmaals, kun je de letters niet lezen, maak een foto en zoom in.

WAT ZIJN GOEDE OPTIES?
Goed, ik kan mij zo voorstellen, dat alle informatie hierboven je wat duizelt. Eigenlijk wil je maar één ding: een goed wasmiddel die ook goed wast, 100% meukvrij is en een beetje redelijk is geprijsd, als dat even mogelijk is. Am i right? ????
Er zijn een aantal bekende merken als SEEPJE, ECOVER en MARCEL’S GREEN SOAP. Deze vinden we in supermarkten. Daarnaast vinden we in biowinkels andere merken als ATTITUDE, SONNET en LILLY’S.. We kunnen het zelfs nog milieuvriendelijk doen, met wasnoten. Over wasnoten heb ik een artikel geschreven
, KLIK HIER om naar dat artikel te gaan. Ben je een DIY -fan, dan kun je ook zelf wasmiddel maken.
KLIK HIER voor meer informatie en een recept.
Betreft de wasnoten zijn de meningen verdeeld, maar het merendeel haakt snel af, omdat de wasnoten niet erg schoon wassen en niet erg prettig ruiken.Ik persoonlijk, loop er ook niet warm voor. Daarnaast kiezen consumenten het liefst voor een vloeibaar wasmiddel. Poeder wordt nog steeds gebruikt, maar heeft het verloren van de vloeibare alternatieven. Waspoeder is overigens wel ietsje schadelijker voor het milieu dan vloeibaar. Tijdens het wassen wrijft het wasgoed tegen elkaar aan, waardoor er vezels vrijkomen. Waspoeder versterkt dit, waardoor er uiteindelijk meer microplastics in het milieu terechtkomt. Ik hou het in dit artikel dan ook bij vloeibare alternatieven.
Er bestaan ook zogenaamde WAS-EIERE
N . Klik HIER om daar alles over te lezen. Eerder vertelde ik over een merk, die “ all the way” is gegaan betreft milieuvriendelijkheid. Het is een onbekend merk uit Estland, maar ik vond dit zo’n geweldig voorbeeld, dat ik deze wil bespreken n dit artikel.
Interessant! Tip: Er is ook een mooie aflevering van Keuringsdienst van Waarde hierover, er zit vaak dierlijk vet in wasmiddelen..
Ik was momenteel met Klok, kwam als een van de betere ecologische wasmiddelen uit de test van de Consumentengids. Zit in een kartonnen verpakking
helaas kan ik klok nergens meer vinden. Waar koop jij het?
Bij de Sligro kan je ze in grootverpakkimg kopen
Ja, voor mij prima wasmiddel. Oud merk, houdt de kop boven water! Ik koop het bij de AH.
Voor de was gebruik ik de superhandige wasbal van EcoEgg.
ik gebruik eco ver
Wat vindt je van de wasvlokken van Dille&Kamille die je aanlengt met gekookt water?
Het lijkt ok, met de glazen fles en navulling en in karton.
goed artikel dankje.
ikzelf gebruik graag Klok poeder. gewoon karton, niks plastics.
werkt prima!
Ook ik was mijn kleren met Klok eco waspoeder.
Zit in een kartonnen doos, dus geen gebruik van plastic.
Is ook zonder parfum en kleurstoffen. En mijn was is altijd prima schoon!
Mooi artikel, dank je!
In de reacties zie ik een aantal keer de aanbeveling voor Klok wasmiddel, maar deze bevat dus wel enzymen en fosfonaten.
Mijn persoonlijke ervaring met de EcoEgg is dat deze op de lange duur niet goed genoeg schoon wast (na een jaar gebruik constateer ik permanent verkleurd wasgoed door waarschijnlijk vuilophoping) dus ik ben overgestapt naar Sonett. Kan nog niet overzien hoeveel beter dit gaat.
Ondertussen ben ik ook op zoek naar een geschikt wasmiddel om het wasbare luier-avontuur aan te gaan en dat blijkt nog niet zo makkelijk! Ecologische middelen worden door verschillende kenners/webshops vaak ’te zwak’ geacht om dit type ‘zwaar vervuilde was’ goed schoon te wassen, op inderdaad zoiets als Klok na. Heb jij misschien tips, Monique?
Ik gebruik klok voor de wasbare luiers en voor onze kleding gebruik ik oplosbare strips van TrueEarth, ik vraag mij af of deze zowel milieu als onschadelijk is???
Ik maak mijn wasmiddel zelf met enkel water en marseillezeep (vlokken). Voor de witte was komt daar baking soda bij. Super simpel, voordelig en doet wat het moet doen.
Fijn Moniqeu dat je dit weer hebt uitgezocht. Hoe denk jij over de wasstrips van tegenwoordig?
een 100% betrouwbaar eco merk is Frosch … en dit op ALLE vlakken!!
Interessant artikel, bedankt.
Wat ik ook Interessant zou vinden is onderwerp “schuimvorming”. Ik heb nu enige tijd een Siemens met zelfdosering. Ondanks dat ik de dosering al flink naar beneden heb bijgesteld blijft er vaak schuim achter. Ik gebruikte eerst seepje, nu ecover. Dat maakt niet veel uit.
Volgens Siemens kan ik beter kiezen voor een regulier wasmiddel, die zouden daar minder last van hebben. Nogal bijzonder vind ik dat.
Een vraag aan Monique: de Ecover-reeks ‘essential’ (enkel bij de bio winkel te verkrijgen) zou zoveel minder schadelijk zijn dan de reguliere Ecover. Heb jij daar kennis over/ervaring mee?
Keuringsdienst van Waarde laat zien dat pva veel gebruikt wordt in wasmiddelen. Jij noemt deze stof helemaal niet. Kun jij dat toelichten en veranderd dit je advies?
Erg informatieve doorwrocht onderzoek. Van de meeste onderwerpen overigens.
Wat ik wel jammer vindt is dat veel producten alleen online te bestellen zijn. Daar gaat ook weer een deel verloren van het ecologisch verantwoorde van de producten die zo worden besteld (denk ik).
Als je, zoals ik niet in een stad woon ben je dus aangewezen op wat lokaal verkrijgbaar is.
Ik merk dat ik mij dan ook beperk tot wat bij de supers en de eventuele bio-winkel of markt te koop is.
Ben ik nu te kritisch en is het helemaal niet zo milieu onvriendelijk om via de webwinkels te bestellen (en dan wel via een ophaalpunt!).
ik ben enorm geschrokken: in Ecover wasmiddel zit Sodium Lauryl Sulfate ofwel SLS. Dat kan toch niet positief beoordeeld worden?