Alles over Xylitol, is het echt gezond?

Het lijkt opeens iets nieuws, maar het bestaat al erg lang : xylitol. Dit suiker-alcohol ( polyol) wordt al decennia’s lang gebruikt ter vervanging voor suiker in suikervrije producten zoals suikervrije kauwgum en producten geschikt voor diabetes.

Toch lijkt het pas sinds vorig jaar, dat er een beetje bekendheid omheen is gaan hangen. Dit komt vooral, omdat fabrikanten de zoetstof hebben ontdekt als “ gezonde suikervervanger” en het in tal van gangbare producten gebruiken, zoals ontbijtkoek. Wat is het eigenlijk? En is het echt zoveel beter en gezonder dan sucrose, of andere ( kunstmatige) zoetstoffen? Een verhelderende kijk op xylitol.

 IMG_4109

WAT IS XYLITOL?

Xylitol is een suiker-alcohol ( polyol ) die erg veel wordt gebruikt ter vervanging voor suiker. We komen het vooral tegen in suikervrije kauwgum, en snoepgoed, vooral omdat xylitol bij consumptie nauwelijks tot niet wordt omgezet in een zuur, wat het veel minder schadelijk maakt voor het gebit dan gewone suiker of andere zoetstoffen als sorbitol.
Xylitol is een natuurlijke zoetstof, en wordt industrieel geproduceerd uit xylose of houtsuiker, dat we terugvinden in het weefsel van diverse planten, zoals berkenbomen, stro, maïskolven en kokosnoot. Het komt ook voor in de vezels van veel soorten groente en fruit, bijvoorbeeld frambozen, aardbeien, en bloemkool. Maar het staat meest bekend van komaf, van de berkenboom.. Aan deze laatste heeft xylitol zijn naam te danken. De Finse naam Xylitol betekent vrij vertaald berken-suiker. Tegenwoordig wordt xylitol gewonnen uit de resten van maïskolven. De zoetkracht is vergelijkbaar met die van gewone suiker, maar het levert 40% minder calorieën.
In Europa is xylitol toegelaten als voedingsadditief onder E nummer 967.  Xylitol werd in 1977 goedgekeurd door het Gezamenlijk Comité van Deskundigen voor Levensmiddelenadditieven van de FAO en de WGO (JECFA). Het wordt vanwege de tandvriendelijke eigenschappen ook aanbevolen door het FDA ( Food and Drug Administration) als middel tegen tandbederf.
Omdat xylitol langzamer in het bloed wordt opgenomen dan gewone suiker, wordt het tevens veel gebruikt om producten bestemd voor diabetici te zoeten.
Xylitol bestaat uit een behoorlijk groot molecuul dat erg veel water kan binden. Het wordt in de dunne darm onvolledig en traag geresorbeerd. Uit onderzoek blijkt dat een mens het gebruik van 200 gram xylitol per dag gedurende langere tijd probleemloos kan volhouden. Echter, bij langdurig gebruik kan de resorptie verhoogd oplopen. Meer dan een halve gram xylitol per kilo lichaamsgewicht per dag kan laxerend werken. Na gewenning kan dit effect enigszins afnemen of deels verdwijnen. In de dikke darm wordt het restant ( circa 2/3) door de darmflora afgebroken tot gassen ( koolstofdioxide, waterstoffen) . Dit geeft winderigheid en diaree. Er wordt geadviseerd, om kinderen onder de drie jaar geen xylitol te geven, ook moeten volwassenen de overgang van gewone suiker naar xylitol zeer bedachtzaam en langzaam maken.
Xylitol is een vijf-koolstofatomen-suiker wat betekent dat het anti-microbaal ( wat groei van bacteriën voorkomt) werkt.
 IMG_4108
Xylitol wordt industrieel gewonnen uit resten van maïskolven, dit is de meest goedkope winning als grondstof. Xylitol wordt ook “ biologisch” verkocht, deze xylitol wordt meestal gemaakt van berken en/of beukenhout wat afkomstig is uit Scandinavië. Deze winning wordt een stuk complexer gewonnen via het houtsuiker ( xylose) Fijn gesneden hout wordt vermengd met water, vervolgens wordt de houtmassa gezuiverd en gefilterd totdat andere stoffen volledig van de xylitol zijn gescheiden.
Vroeger werd xylitol alleen maar van berk gemaakt, dit was een zeer dure methode. De Chinezen wilden een product wat stukken goedkoper was, en kwamen op de xylitol gemaakt uit maïs.
Het xylitol wat industrieel wordt gebruikt is afkomstig van genetisch gemanipuleerde maïs. Wil je xylitol wat werkelijk wat goeds doet voor je gezondheid, en waar alle bovenstaande gezonde eigenschappen over gaan, kies dan de weg naar de bio/of gezondheidswinkel, waar je alleen biologische xylitol kunt kopen gemaakt uit berk. Deze xylitol is ook niet bewerkt, en bevat geen andere toevoegingen. Lees de verpakkingen goed en zorgvuldig, ook bij de biowinkel. Zorg ervoor dat je verzekerd bent van een biologische variant wat is gemaakt van berkenhout/schors. Xylitol heeft een zeer lage GI: 7. De calorie waarde van xylitol ligt op 2,4 kcal per gram.
Tot slot wat eigenschappen van Xylitol:
Moleculaire formule : C5H 1205
Moleculaire massa : 152/ 15 gram / mol
Dichtheid: -1,52 gram/ cm 3
Smeltpunt : 92-96 •C
Kook temperatuur : 216• C
Oplosbaarheid in water : 1,5-g/ml
Zoetkracht t.0.v gewone suiker:  70.75% 
Hou xylitol overigens ver bij je hond ( en) vandaan: het is zeer giftig voor onze viervoetige vrienden. Zelfs een kleine hoeveelheid kan al fataal zijn, pas daar dus goed voor op. Honden hebben een andere stofwisseling, waardoor xylitol voor onze viervoeters giftig is.
Schermafbeelding 2018-06-26 om 03.10.19

Deze jongen!!!!

Xylitol kwam pas echt goed op de kaart dankzij ontbijtkoek-fabrikant Peynenburg. Zij introdudeerden als eerste in Nederland een suikervrije ontbijtkoek wat is gezoet met xylitol. Zij claimen ( zowel op de website als in reclamespots) echte berkensuiker te gebruiken. Aangenomen dat dit wettelijk ook moet kloppen. Persoonlijk zet ik er mijn vraagtekens bij omdat het gaat om een industrieel product. Duurdere winningen als berkenhout is een zeer dure grap. Ik geef ze echter het voordeel van de twijfel. De koeken zijn namelijk ook weer niet goedkoop te noemen. Ze hebben de koeken bovendien met een andere suiker in smaak versterkt wat het kan verklaren.

IMG_4113

ADH

De aanvaardbare dagelijkse inname voor volwassenen is vastgesteld op 50 gram per dag, verdeeld ingenomen, of 10 gram ineens. De aanvaardbare daginname voor kinderen is vastgesteld op 25 gram verdeeld per dag of 5 gram ineens. In veel zoetstoffen zit overigens niet alleen Xylitol, maar ook een vulstof. Hierdoor kan er van de zoetstof meer genomen worden.Hou je aan de ADH die op verpakkingen staan vermeld. Omdat Xylitol ook in de menselijke stofwisseling voorkomt, kan in principe iedereen Xylitol gebruiken. Omdat Xylitol echter water aan de darmen ontrekt en zo de darmflora ontregelt, kan overdreven consumptie tot diarree leiden. Hierdoor is het verstandig het gebruik langzaam op te bouwen. Bijna altijd wennen de darmen aan het gebruik van Xylitol en verdwijnen de eventuele klachten. Vervang gedurende enkele weken steeds iets meer suiker voor Xylitol. Na ongeveer 3 tot 6 weken, afhankelijk van de hoeveelheid suikergebruik, kan de suiker helemaal vervangen worden door Xylitol

Xylitol kopen

Inmiddels druppelen de xylitol producten de supermarkten binnen en ook internet biedt erg veel aan. Hoe kies je nu een beetje een goede, ” echte” xylitol? Om te beginnen wil ik benadrukken, dat je het gebruik van Xylitol voorzichtig moet opstarten.  Zoals je eerder hebt kunnen lezen, kan een beetje teveel al laxerend werken. Dit gezegd hebbende, komen we op een volgend hekel punt: hoe kies je uit de talloze varianten een goede ?  Wat tips:

 

  • Kies voor biologische varianten. Deze worden vrijwel altijd gemaakt uit berkenbast. Omdat op biologisch strengere regels rusten, is biologische xylitol ook niet belast met genetische manipulaties of eventuele andere chemische toevoegingen. 
  • Kies voor kwaliteit. Er zijn veel bekende maar ook onbekende merken die op dit moment stunten met xylitol. Kies voor hoog kwalitatief aangeschreven merken. Deze bieden niet alleen 100% volledige garantie, maar werken ook meest zuiver. 
  • Kies voor xylitol uit Finland of afkomstig van Europese berken. Deze producenten verbruiken minder water, energie en stoot zo minder CO2 uit dan andere producenten. De xylitol uit bijvoorbeeld Finland wordt gewonnen uit duurzaam geteelde berken.
  • Kies voor 100% xylitol, zonder toevoegingen. 
  • Kies voor glazen verpakkingen.

 

 

IMG_4101

Mijn keuze: Mattisson berkensuiker

Om jullie op weg te helpen, ben ik op zoek gegaan naar een goede kwaliteit berkensuiker, om te testen. Ik kwam terecht bij www.mattisson.nl , een voor mij geen onbekend merk. Sterker: ik ben een fan van dit merk. Zij verkopen meest zuivere producten in hun puurste vorm, zoveel mogelijk in harmonie met mens, dier en milieu. Allemaal punten die voor mij belangrijk zijn. Ik heb Mattisson benaderd, en gevraagd of ik voor dit artikel een pot berkensuiker mocht testen. Dit was geen enkel probleem. Het vertrouwen in hun producten is groot. En zelfs toevertrouwd aan een kritisch health blogger 😉

 

Mattisson heeft gekozen om hun xyltitol ” berkensuiker” te noemen.  Deze benaming komt weinig voor, omdat het minder herkenbaar is dan xylitol. Mattisson heeft zeer lang gezocht naar een xylitol, die aan hun standaarden voldeed. Heel veel xylitol wordt gemaakt uit maïs. Uiteindelijk zijn ze terechtgekomen bij een duurzame teelt in Oostenrijk. De xilytol wordt op een duurzame en meest traditionele wijze geproduceerd. Mattisson is één van de weinigen, die de berkensuiker in glazen pot verpakt. Ik heb daar erg lang naar moeten zoeken. Vrijwel alle xylitol wordt in plastic of sta-zak verpakt. De pot bevat 400 gram. En kost € 9,95. Je kunt de pot direct bij Mattisson bestellen, maar het is ook verkrijgbaar bij diverse (web) winkels.

IMG_4103

De kleur, structuur en geur is zoals het hoort te zijn: geurloos, sneeuwwit van kleur en een fijne structuur. Mattisson heeft de focus van het gebruik gelegd   als alternatief voor suiker. Ze adviseren het te gebruiken in je smoothie, door de yoghurt, of om mee te bakken. Xylitol is hittebestendig tot 216• C, zoals je eerder hebt kunnen lezen. Dit biedt veel mogelijkheden om baksels te zoeten. Nogmaals wil ik benadrukken nooit meer dan 100 gram te gebruiken in baksels, en deze baksels niet alleen in één keer te consumeren. Aangenomen dat jij niet in je uppie een taartje zal opeten, is 100 gram per baksel acceptabel. Wees in ieder geval zuinig. Net als bijvoorbeeld erythritol kan een overdosering laxerend werken.  En ik wil bij deze ook extra benadrukken niets van je baksels aan honden te voeren.

Ik heb de suiker puur geproefd. De zoetkracht is zeer vergelijkbaar met de zoetkracht van erythritol. Met het verschil, dat erythritol een grotere suikerkorrel geeft en daardoor een betere beleving biedt ter vervanging voor gewone suiker. Xylitol is meer poederig. Het mondgevoel is ” poedersuiker-achtig”.

IMG_4111

Ik heb uiteraard ook een bak-test gedaan. Ik had nog aardig wat linzen over, en besloot daarmee een linzen/ notenkoek te gaan bakken, gezoet met xylitol.  Ik heb gebruikt:

  • 450 gram gekookte linzen
  • 100 gram xylitol
  • 15 gram ( wijnsteen) bakpoeder
  • een eetlepel ceylon kaneelporeder
  • drie verse eieren ( als je vegan bent: klik hier
  • 500 gram havermout ( droog)
  • 400 gram havermoutmeel (havermout in de blender tot meel vermalen)
  • warm water
  • 50 gram lijnzaad
  • een koffiekopje gemengde noten

 

De oven voorverwarmd op 185 graden, en ik heb een bakplaat bekleed met bakpapier. Alle ingrediënten goed door elkaar geroerd in een grote kom, en daaraan steeds kleine beetjes water toegevoegd tot de massa smeuïg wordt. De xylitol lost erg goed op. De massa vervolgens op de bakplaat gestort, en verdeeld. In de oven ongeveer 45 minuten gebakken ( middelste richel) en heel goed laten afkoelen.

IMG_4110

Het smaakte goed, al vond ik de zoetkracht wat flauw, Het is duidelijk minder in zoetkracht als zuivere stevia, waar ik normaal mee werk. Maar ik moet er ook bij vertellen, dat ik een zoetekauw ben en zoet, zoeter en zoetst soms nog niet zoet genoeg is 😉 De zoete smaak is absoluut niet verkeerd, en ik vind het dan ook geen onaardige vervanging voor suiker. Zeker voor herhaling vatbaar. De koek heb ik uitgedeeld aan drie mensen. Allen vonden ze de smaak erg goed. Er zat zelfs een 10 jarige bij die nog een stukje vroeg, een goed teken.

 

MIJN EINDOORDEEL:

Een zeer goede berkensuiker. Goed van smaak, goed te verwerken, De komaf is duurzaam, en van echt berken-bast. Wat ik persoonlijk erg prettig vind zijn glazen verpakkingen. Dit is in het aanbod van xylitol erg lastig vindbaar. Sterker nog, Mattisson lijkt de enige ( tot zover ik ben tegen gekomen) die zijn berkensuiker in glas verpakt. De prijs is ook redelijk, een gemiddelde goede natuurlijke zuivere suikervervanger ligt in deze prijsklasse. Je hebt ook weinig nodig per dag, om niet de hele dag op de toiletpot door te brengen 😉 Ga er verstandig mee om. Maar geldt dit niet zo’n beetje voor alles?

 

MATTISSON BERKENSUIKER kun je bestellen via deze link.

 

 

 

10 Reacties op “Alles over Xylitol, is het echt gezond?

  1. Ik zou graag een goed snoepje op kauwgom vinden met 100% xylitol, om het te gebruiken tegen tandbederf. Zag laatst in een aflevering over Superfoods vd BBC dat dit plak echt tegengaat. In Finland versterkt de overheid het zelfs in peuterspeelzalen!
    Heb je een idee waar ik dit kan vinden, gemaakt met zuivere xylitol van berk?

  2. Tegenwoordig wordt de meeste xylitol uit GMO mais gehaald die uit China afkomstig is. Dus opletten dat het echt biologisch is en afkomstig is van de berk.

  3. Ik heb 2 weken geleden een pak ontbijtkoek ‘lower cal’ van Peijnenburg gekocht.
    Niet omdat ik het nodig vind voor mijn calorieën, maar omdat ik nieuwsgierig was naar de smaak. Nou, de smaak valt me erg tegen. En de geur ook. Zodra ik het pak opende kwam me al een onaangename geur tegemoet. Kan dat veroorzaakt worden door de vervangende zoetstoffen zoals xylitol en erythriol?? Of juist door de weipoeder? Bovendien merk ik dat ik minder plas sindsdien. Gewoonlijk eet ik wel de biologische ontbijtkoek van de ekowinkel (your organic nature). Daar zit dan weer invertsuiker in. Wat is beter om af te vallen?

  4. Als er xylitol in een probioticum zit, voorkomt deze dan de groei van goede bacteriën?

  5. Ik denk dat het rond 1990 was dat ik ergens over Stevia had gelezen. In een boek dat ging over zuid-Amerika. Bij de natuurvoeding winkel zo kwam ik achter, kon je het in vloeibare vorm kopen. Er stond op “UITSLUITEND VOOR UITWENDIG GEBRUIK”.
    Het is de suikerlobby die het heel erg lang voor elkaar heeft gekregen, dat dit wetmatig verplicht was zo op een Stevia product te vermelden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *