WAT IS EEN VOEDSEL MATRIX EN WAAROM WE ER MEER AANDACHT AAN ZOUDEN MOETEN BESTEDEN

Ons voedsel…..
We kunnen er iedere dag 24 uur mee vullen, aan discussies, meningen, oordelen…..Het is een heet hangijzer. Ik stam uit 1969, ik heb dus ook de jaren zeventig / tachtig en negentig mogen meemaken en heb zo’n beetje de hele transitie van natuurljk naar kunst en knutselvoer ( bewerkt voedsel ) door beleefd. Dat ons voedsel is veranderd, mag duidelijk zijn. Bewerkt is ULTRA bewerkt geworden, en we leven in een wereld waarin we niet zo vrij meer zijn in onze keuzes, al wordt dit onder het kleed gehouden.
We hebben voedsel nodig om in leven te blijven. We zijn er dus afhankelijk van, het is een essentieel onderdeel van het leven. Er is een voedsel en levensmiddelen industrie die niet zozeer kijkt naar wat voedsel werkelijk voor ons zou moeten doen, maar meer hoe het wat oplevert. En dat heeft gevolgen.
De afgelopen 30 jaar zijn we  “zieker” geworden in de zin van metabole ontregeling. De wetenschap verschuift van het kijken naar losse nutriënten (alleen calorieën of vet tellen) naar het kijken naar de voedselmatrix. Het mechanisch en chemisch slopen van die matrix is de primaire reden waarom modern gemaksvoedsel ons metabolisme verstoort.
Een VOEDSELMATRIX dus…..Wat is dat precies ?
Stel je voor dat een gezond product, zoals een appel of een maïskorrel, een prachtig gebouwd Lego-kasteel is. De steentjes zijn de voedingsstoffen: vitamine C, suikers, vezels en mineralen. De matrix is de manier waarop die steentjes aan elkaar vastzitten. Het kasteel heeft muren, trappen en kamertjes. Als jij dat kasteel (de appel) opeet, moet je lichaam hard werken om de steentjes één voor één los te maken. Je tanden moeten kauwen, je maag moet kneden en je darmen moeten peuteren om de vitamines en suikers eruit te krijgen.  De suikers komen heel langzaam en gedoseerd in je bloed (geen suikerpiek). Je darmen zijn een hele tijd bezig, dus je zit lang vol. Sommige steentjes zitten zo goed verstopt dat ze pas helemaal aan het einde van je darmen loskomen. Daar zitten je goede bacteriën op te wachten. Zij krijgen ook te eten.
In de afgelopen 30 jaar is de voedselindustrie heel goed geworden in het slopen van dat Lego-kasteel. Ze halen het kasteel uit elkaar totdat ze alleen nog maar losse hopen steentjes hebben. Ze halen de vezel-muren weg. Ze isoleren het suiker-steentje en het vet-steentje.  Vervolgens plakken ze die losse steentjes weer aan elkaar met een soort “chemische lijm” (hulpstoffen) om er bijvoorbeeld een knapperig koekje of een zachte snack van te maken. De matrix is nu kapot. Het is geen kasteel meer, maar een losse hoop gruis. Als je dit “gruis” (ultra-bewerkt voedsel) eet, hoeft je lichaam niets meer te doen. De suikers en vetten vallen direct je bloedbaan in. Je lichaam schrikt van die enorme lading, je suikerspiegel schiet omhoog, en een uur later heb je alweer honger.  Een appel is meer dan alleen een verzameling suiker en vitamine C. Het is een slim ontworpen pakketje. Zodra de fabriek dat pakketje uitpakt en sloopt, verliest het zijn “superkracht” om ons gezond te houden. Wetenschappers zeggen nu: we moeten niet alleen kijken naar hoeveel suiker of vet er in een product zit, maar naar de verpakking (de matrix) Als de matrix kapot is:

 Eet je te veel: Je brengt je verzadigingssysteem in de war.

– Krijg je pieken: Je organen (zoals je alvleesklier) raken uitgeput door de constante suikerstormen.

– Hogere ontstekingswaarden: Je darmbacteriën krijgen niet de juiste voeding op de juiste plek.

Een cruciaal onderzoek hiernaar is de studie van Dr. Kevin Hall (NIH) uit 2019. Hij bewees in een gecontroleerde omgeving dat mensen die precies dezelfde hoeveelheid suiker, vet en koolhydraten kregen, maar in de vorm van ultra-bewerkt voedsel (matrix kapot), razendsnel aankwamen en ongezonder werden vergeleken met de groep die een hele voedselmatrix at. ( Bron : Hall, K. D., et al. (2019). “Ultra-Processed Diets Cause Excess Calorie Intake and Weight Gain.” Cell Metabolism. ) Wetenschappers pleiten voor meer aandacht voor de matrix omdat de gezondheidseffecten van een voedingsmiddel vaak niet te voorspellen zijn op basis van de individuele nutriënten op het etiket. De fysieke structuur bepaalt hoe snel en in welke mate we voedingsstoffen opnemen. Ik geef een voorbeeld -> in amandelen zitten veel vetten, maar omdat deze gevangen zitten in stevige celwanden, absorbeert ons lichaam tot 20% minder calorieën dan je op basis van de chemische analyse zou verwachten. Bij amandelpasta (waar de matrix is afgebroken) worden die vetten wél volledig opgenomen. Onderzoek toont aan dat de fysieke staat (vast vs. vloeibaar) de glycemische respons en verzadiging fundamenteel verandert. Nutriënten werken samen binnen de matrix. Een geïsoleerd supplement mist de co-factoren die aanwezig zijn in intact voedsel, wat verklaart waarom grootschalige trials met vitamine-isolaten vaak niet de voordelen van een dieet rijk aan groenten en fruit kunnen evenaren.

OVERVLOED AAN VOEDSEL, MAAR TOCH ZIJN WE ONDERVOED…..

Het is eigenlijk een vreemde situatie geworden: we hebben nog nooit zoveel eten om ons heen gehad, maar we zijn nog nooit zo “ondervoed” geweest. Dat we de afgelopen jaren collectief  “ zieker ” zijn geworden — denk aan de enorme stijging in overgewicht, vermoeidheid en diabetes type 2 — heeft alles te maken met die veranderde relatie met onze voeding. Loop eens door een drukke stad of winkelstraat. En tel voor de grap eens hoeveel mensen je ziet eten en drinken. We zijn de eerste generatie die tegelijkertijd te dik én ondervoed kan zijn. Hoe kan dat? Omdat de industrie de “vulling” (calorieën) scheidt van de “voeding” (vitamines, mineralen, vezels). Je maag zit vol met goedkope energie uit witmeel en suiker, maar je cellen schreeuwen nog om bouwstoffen. Daarom heb je een uur na een fastfood-maaltijd vaak alweer trek. Je lichaam is niet op zoek naar méér calorieën, maar naar de voedingsstoffen die de fabriek eruit heeft gehaald. Als je dit vertaalt naar hoe we ons voelen, zie je duidelijke EFFECTEN. Omdat de natuurlijke “rem” (de matrix/vezels) uit het eten is gehaald, schiet je suikerspiegel na elke snack omhoog. Je krijgt een energieboost, gevolgd door een enorme dip. Die dip maakt je moe, prikkelbaar en geeft je weer trek in suiker. Een vicieuze cirkel. Heb jij je ooit eens afgevraagd, waarom we steeds meer last hebben gekregen van maag  en darmproblemen ? Onze darmbacteriën zijn dol op vezels en complexe structuren. De industrie geeft ze echter alleen maar “snelle suikers” en emulgatoren (hulpstoffen om vet en water te mengen). Recent onderzoek wijst er op dat deze stoffen de beschermende slijmlaag van je darmen kunnen aantasten. Dit brengt je darmflora uit balans, wat weer invloed heeft op je immuunsysteem en zelfs je humeur. Veel bewerkte vetten en toegevoegde stoffen zorgen voor een soort “stille herrie” in je lichaam. Je merkt het niet direct, maar je lichaam is constant een klein beetje in gevecht met wat je eet. Dat vreet energie en maakt je op de lange termijn vatbaarder voor ziektes. De voedselindustrie claimt vaak dat hun producten “verrijkt” zijn met vitamines of “30% minder vet” bevatten. Een vitamine die later is toegevoegd aan een kapotgemaakte matrix (bijvoorbeeld in gesuikerde ontbijtgranen) werkt niet hetzelfde als diezelfde vitamine in een volwaardig stuk fruit. De industrie mag het op het etiket zetten, maar je lichaam trapt er niet in. De huidige voedselindustrie is meesterlijk in het maken van dingen die lijken op eten, die smaken als eten, maar die je lichaam niet voeden zoals echt eten. We zijn collectief “zieker “ omdat we proberen te overleven op een brandstof waar ons lichaam simpelweg niet voor gebouwd is.

KIJKEN NAAR DE VOEDSELMATRIX

Als leek hoef je geen biochemicus te zijn om een voedselmatrix te herkennen. Je kunt het eigenlijk zien als een puzzel. Hoe meer de puzzelstukjes nog aan elkaar vastzitten, hoe sterker de matrix. Kijk naar het product en vraag jezelf af: Zie ik nog waar dit vandaan komt? Een appel, een handje noten, een stuk vis, een stronk broccoli. Je ziet de cellen, de vezels en de structuur nog.  Een appel-flesje (sap), een chicken nugget, een ontbijtkoek. Het is vermalen, geperst en weer aan elkaar geplakt. De oorspronkelijke structuur is weg. Een andere graadmeter is jezelf de vraag stellen “ hoe lang moet ik hierop kauwen ? “ Je moet echt werken. Denk aan een volkorengraan, een rauwe wortel of een biefstuk. Kauwen duurt lang, wat je hersenen het signaal geeft: “Er komt eten aan, bereid je voor!”  Heeft voedsel geen matrix, dan  smelt het voedsel bijna op je tong of “glijdt” naar binnen. Denk aan witbrood, vla, chips of frisdrank. Omdat de matrix ontbreekt, “overval” je je maag met energie zonder dat je verzadigingssysteem geactiveerd wordt. Producten met een matrix hebben vaak maar één ingrediënt (bijv. “Havermout” of “Olijfolie”, noten, zaden, pitten, granen, gedroogde peulvruchten, verse intact groente en fruit ). Producten zonder matrix hebben een lijst van 15+ ingrediënten, vaak eindigend op -ose (suikers), -aat of -iet(hulpstoffen). Deze stoffen zijn de “lijm” die een kapotgemaakte matrix weer een beetje structuur moet geven.

….MAAR HOE ZIT HET NU MET ALLES WAT JE ZELF MAAKT ?

Stel, je maakt altijd zelf appelmoes, baby hapjes, lekkere linzen soepjes, en tal van andere lekkere dingen die je graag “ from scratch “ zelf thuis maakt met ingrediënten met één matrix. Werkt dat dan precies zo, als hoe een industrie alles sloopt ? Nee, thuis koken “from scratch” is absoluut niet hetzelfde als industriële bewerking, zelfs als je een staafmixer gebruikt. De voedselmatrix is de complexe fysieke en chemische structuur van voedsel. Het is niet alleen een verzameling voedingsstoffen (zoals vitamine C of vezels), maar de manier waarop deze in de celwanden en moleculaire netwerken van het product zitten opgesloten. Wanneer je thuis appelmoes maakt, gebruik je hitte en mechanische kracht (snijden/pureren). De industrie gaat echter vaak stappen verder. Je verbreekt de celwanden (waardoor het zacht wordt), maar de celinhoud blijft grotendeels intact binnen de vezelstructuur. Industrieel wordt gebruik van ultra-processing toegepast.. Hierbij wordt de matrix volledig afgebroken tot ‘isolaten’ (zoals puur zetmeel, wei-eiwit of fructose-siroop) om deze later weer samen te voegen tot een nieuw product.

Laten we er eens een voorbeeld bij gaan zetten: stel, ik maak een heerlijk pannetje verse linzensoep, daarvoor gebruik ik gekookte en uitgelekte linzen, en tal van andere lekkere ingrediënten, die ook bestaan uit één matrix, zoals verse kruiden en specerijen. Omdat ik de linzen heel laat, of slechts grof pureert, blijven de vezels gebonden aan de complexe koolhydraten. Dit vertraagt de enzymatische afbraak in je darmen. In de industrie wordt vaak gewerkt met extrusie (hoge druk en temperatuur) om bijvoorbeeld chips of ontbijtgranen te maken, of een kant en klare linzensoep in een zak.  Dit verandert de zetmeelstructuur op een manier die thuis onmogelijk is. De NOVA-classificatie (gebruikt door de WHO) classificeert jouw thuisgemaakte soep als “bewerkte voeding” (groep 3), terwijl kant-en-klaar varianten vaak “ultra-bewerkte voeding” (groep 4) zijn. Het verschil zit in de toevoeging van stoffen die je niet in een normale keuken vindt (emulgatoren, smaakversterkers).

Nog een voorbeeld : stel, je maakt zelf appelmoes. Zodra je een appel snijdt, verhit en prakt, verandert de matrix onmiskenbaar. Wetenschappelijk gezien is de appelmoes uit jouw keuken niet meer hetzelfde als de rauwe appel aan de boom. Het cruciale verschil tussen “thuis bewerken” en “industrieel slopen” zit hem in de schaal van de deconstructie en de reconstructie. Wanneer je thuis een appel prakt tot moes, verbreek je de weefselstructuur, maar de individuele plantencellen blijven vaak grotendeels intact. De celwanden (cellulose en pectine) worden zacht door verhitting, maar ze vormen nog steeds een “netwerk” dat de suikers vasthoudt. In een fabriek gaat het er anders aan toe. Bij intensieve industriële processen (zoals hoge-snelheid centrifuges of ultra-fijn malen voor sappen) worden cellen letterlijk opengebroken. Hierdoor komen de suikers (fructose) vrij uit de celstructuur (“intrinsic sugars” worden “free sugars”). Maar….ook thuis verhit je toch alles ??? 😳 Ja, dat klopt! Verhitting verandert de chemie,, maar er is een verschil in temperatuur en tijd. Thuis kook je op op 100°C. Dit breekt vitamine C deels af, maar behoudt de meeste secundaire plantenstoffen. De industrie gebruikt vaak UHT (Ultra High Temperature) of processen waarbij zetmeel wordt “gegelatiniseerd” onder extreme druk. Dit verandert de glycemische index (GI) drastisch. Een zelfgemaakt linzensoepje heeft een veel lagere GI dan een industrieel gedroogd en gereconstitueerd linzenpoeder in een pakje soep. In de industrie wordt de matrix vaak zover afgebroken dat de deeltjesgrootte microscopisch klein wordt. Onderzoek (o.a. door Ian Spreadbury) suggereert dat dit type “acellulair” voedsel (voedsel zonder intacte cellen) ontstekingsreacties in de darmen kan uitlokken, omdat bacteriën in de dunne darm te snel toegang krijgen tot de voedingsstoffen die normaal pas in de dikke darm horen te komen.  Thuisgemaakte appelmoes bevat nog steeds “cellulair” materiaal dat pas in de dikke darm door je goede bacteriën wordt verwerkt.  Er is een belangrijk detail, wat je moet onthouden. In de voedingswetenschap maken we onderscheid tussen BIO TOEGANKELIJKHEID en BIO BESCHIKBAARHEID. Hoeveel van een voedingsstof komt vrij uit de matrix? Thuis koken verhoogt dit vaak op een gezonde manier. Hoeveel neemt je lichaam daadwerkelijk op? Bij industriële bewerking is de bio-toegankelijkheid vaak 100% vanaf de eerste hap, wat je bloedsuikerspiegel een enorme dreun geeft. Bij jouw zelfgemaakte babyhapje of soep moet je lichaam nog steeds “werken” om de nutriënten uit de (weliswaar zachtere) vezelstructuur te halen.

( BRON : Monteiro, C. A., et al. (2019). “Ultra-processed foods, diet quality, and health using the NOVA classification system.” ) 

HOE ZIT HET DAN MET SMOOTHIES ???? 🤷‍♀️

Misschien start jij je dag iedere morgen met een vers gemaakte smoothie en kun je nu denken “ WAATTTTT? ….Dus dit is ook de matrix slopen ???”  Begrijpelijke gedachten. Smoothies zijn het perfecte voorbeeld van het grijze gebied in de discussie over de voedselmatrix. Wetenschappelijk gezien zijn ze een “hybride”: je behoudt de ingrediënten (inclusief vezels), maar je brengt de fysieke structuur een flinke klap toe. Een cruciaal onderdeel van de voedselmatrix is niet alleen wat er in zit, maar hoe je het consumeert. Onderzoek toont aan dat het proces van kauwen signalen naar de hersenen stuurt om verzadigingshormonen ,zoals cholecystokinine, aan te maken. Een bekend onderzoek in The International Journal of Obesity vergeleek het eten van fruit met het drinken van een smoothie van precies dezelfde vruchten. De vloeibare groep consumeerde gedurende de rest van de dag significant meer calorieën omdat hun verzadigingsgevoel minder geprikkeld werd. Wanneer je een smoothie maakt in een krachtige HIGH END blender (zoals een Vitamix), breek je de plantencellen mechanisch af tot een fractie van hun oorspronkelijke grootte. De suikers (fructose) die normaal “gevangen” zitten in de vezelstructuur van de appel of banaan, komen sneller vrij. Hoewel een smoothie veel gezonder is dan sap (omdat de vezels er nog in zitten), stijgt je bloedsuikerspiegel sneller dan bij het eten van het hele fruit. De matrix is “voor-verteerd” door de messen van de blender. Volgens de World Health Organization (WHO) kunnen suikers die uit hun natuurlijke matrix zijn bevrijd , zelfs door pureren, in sommige contexten technisch gezien beginnen te lijken op “vrije suikers”, hoewel ze minder schadelijk blijven dan toegevoegde suikers in frisdrank. Afijn…..smoothies zijn niet nét zo ongezond als de sappen en smoothies die je kast en klaar uit een fabriek kunt kopen, maar het verandert helaas wel degelijk iets aan de matrix. Gelukkig hoef je je smoothies uiteraard niet af te zweren, want lekker moet ook lekker blijven. Ik heb een aantal nuttige tips om een MATRIX VRIENDELIJKE smoothie te maken:

– Voeg Vetten en Eiwitten toe: door biologisch-dynamische kwark of yoghurt, avocado of notenpasta toe te voegen, vertraag je de maaglediging. Dit compenseert de verhoogde glycemische respons van de kapotte fruit-matrix.

Niet drinken, maar “eten”:gebruik een lepel (smoothie bowl). Het proces van langzamer consumeren helpt de hormoonhuishouding.

– Houd structuur:Mix niet tot het een waterige substantie is. Hoe meer “stukjes” of textuur er overblijft, hoe meer de matrix zijn werk doet in je spijsvertering.

MAAK ALLES ZELF MET ONBEWERKT ECHT INTACT VOEDSEL

Waar het voor jou op neerkomt, is dat je de voedsel matrix voorop zet. Dit werpt zich automatisch meteen terug naar ….ECHT VOEDSEL. Waar alles nog klopt, waar niets aan is gesloopt, geknutseld veranderd ( denk aan het LEGO kasteel )  Door alles zelf te maken mijd je al meteen ultra bewerkt voedsel. Zelf weer linzensoep maken, zelf baby hapjes maken, zelf appelmoes maken, het geeft jou de complete regie in eigen handen. Jij bepaalt, wat je wel en niet toevoegt, jij bepaalt wat je wel of niet verhit. Het “slopen” dat jij thuis doet, is in de verste verte niet te vergelijken met de industriële destructie. Hier is waarom peulvruchten, noten en granen  enzovoort de gouden standaard blijft. Zelfs als je een smoothie maakt of soep pureert, blijven de intrinsieke vezels aanwezig. Deze vezels vormen een soort “fysiek web” in je dunne darm. Dit web vertraagt de opname van suikers en vetten, waardoor je geen enorme insulinepiek krijgt.  Industriële producten voegen vaak “vrije geïsoleerde vezels” (zoals inuline of polydextrose) toe aan een kapot product, maar deze hebben niet hetzelfde biologische effect als de natuurlijke vezelstructuur uit jouw linzen of zaden. Het grootste gevaar van industriële voeding is niet de machine, maar de additievenJouw creaties bestaan uit 100% voedsel, de industrie gebruikt emulgatoren (die de beschermende slijmlaag van je darmen kunnen aantasten) en smaakversterkers die je verzadigingsgevoel omzeilen. Door vast te houden aan ingrediënten met één matrix (noten, granen, peulvruchten), blijf je in NOVA-groep 1 en 3(onbewerkt of bewerkt). Je vermijdt NOVA-groep 4 (ultra-processed), die in grootschalige studies (o.a. Hall et al., 2019) direct wordt gelinkt aan gewichtstoename en metabole ziekten. Wees daarom meer dan gerust : de minimale verandering in de matrix door een blender of kookpan is een noodzakelijke stap om voedsel verteerbaar en lekker te maken, zonder de biologische integriteit te verliezen die ons lichaam nodig heeft om gezond te blijven. De industrie sloopt voor houdbaarheid en winst; jij bewerkt voor voeding en smaak.

Voedingsvezels…en hoe belangrijk ze zijn!

“ ja, erg gezond hoor, want er zitten vezels in! “ 

Heb jij deze zin vaak gehoord, of heb je deze zin zelf vaak uitgeroepen? Zonder dat je eigenlijk weet wat die vezels nu zijn en waarom ze zo gezond zijn? We staan er niet zo bij stil, maar vezels, ook wel voedingsvezels, zijn belangrijker dan we denken. Zij regelen erg veel processen in ons lichaam, waarvan de belangrijkste de spijsvertering. Zonder vezels zouden we bijvoorbeeld niet goed kunnen poepen. Mensen die te weinig vezels eten kampen daarom ook met stoelgangproblematiiek zoals obstipatie. Veel mensen weten niet wat vezels nu precies zijn.  Laat staan waar ze goed voor zijn en/of waar ze in zitten.Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid eten we maar twee derde van de ADH hoeveelheid vezels.  Vandaar ik heb besloten om een helder en begrijpelijk artikel te schrijven over deze belangrijke gast voor ons lichaam.  Lees verder

De discussie fluoride: tandartsen, mondhygiënisten en deskundigen aan het woord

Fluoride…….

Het is inmiddels ook in Europa een heet hangijzer geworden, met name de fluoride in onze tandpasta’s. Eerder schreef ik hier al een verhelderend artikel over: KLIK HIER om naar het artikel te gaan. KLIK HIER om naar mijn grote natuurlijke ( fluoride-vrije) tandpasta-test te gaan.

Lees verder

Kokoswater…hoe zit het daar nu precies mee?

In September 2016  plaatste het consumentenprogramma “ kassa!” een artikel op de website wat nogal wat stof deed doen opwaaien. Er werden twee soorten kokoswater teruggeroepen, omdat deze volgens het artikel onvoldoende waren verhit, wat mogelijk ziekmakende bacteriën kan opleveren. Het ging hier om relatief onbekende merken waaronder KING COCONUT  en het betrof enkel de literpakken. Deze “ private labeling” soorten komen uit één zelfde fabriek, KING COCONUT wordt o.a verkocht bij discounter Action, de andere merken in diverse supermarkten.  Lees verder

Wasstrips onder vuur…..eindelijk dan de terugkeer van het waspoeder ? plus recepten om zelf reinigingspoeder te maken voor je machine!

In December 2025 kwam KEURINGSDIENST VAN WAARDE dan eindelijk -> voor mij in elk geval -> met een kritische aflevering op de razend populaire wasstrips. Iets waar ik al langere tijd aandacht aan besteed -> KLIK HIER -> en waar ik al jaren kritiek op heb. Zeker wat betreft de claims die worden gemaakt, maar ook , dat de nadelen nooit worden belicht, en dat zijn er nogal wat, als ik veel reacties op sociale media mag geloven. Iets, waar ik overigens zelf ook tegenaan ben gelopen. Denk daarbij aan een was wat nooit echt goed schoon uit de machine komt, een muffige lucht aan je wasgoed, en onopgeloste stukjes die én aan je kleding vast blijven zitten en nauwelijks te verwijderen zijn, en de resten die in je machine voor behoorlijk wat ellende kan zorgen.

Ook is de claim “ PLASTIC VRIJ “ niet altijd zo plasticvrij als wordt geclaimd. Ik was in elk geval ontzettend blij, dat er eindelijk ook eens aandacht is geschonken aan deze nadelige onbelichte kanten van wasstrips, want het kan serieus je machine verpesten.

WAAROM WASSTRIPS IN DE MEESTE GEVALLEN NIET GEZOND ZIJN VOOR JE WASMACHINE EN HET MILIEU

Sommige wasstrips (vooral bij kortere programma’s of koude was) lossen niet volledig op. Dit kan leiden tot geconcentreerde, zeepachtige resten die aan je kleding blijven plakken. Je moet dan de was opnieuw draaien, wat uiteraard zeer in tegenstrijd staat met het energieverbruik . De niet-opgeloste resten kunnen zich in theorie ophopen in de leidingen, de manchet (rubberen ring aan de voorkant) of op het verwarmingselement van je machine. Dit kan op termijn leiden tot verstoppingen, vervuiling en nare geurtjes in je wasmachine,  en verminderde efficiëntie van het verwarmingselement . Veel strips bevatten Polyvinylalcohol (PVA), dat oplost in water. Hoewel de EU het niet als microplastic beschouwt, is de mate waarin PVA volledig biologisch afbreekbaar is in de praktijk (via de rioolwaterzuivering) een punt van discussie onder milieuorganisaties. Dit is een milieuzorg die losstaat van de mechanische duurzaamheid van je machine.
Waar veel consumenten juist zo op aangaan, is de milieuvriendelijkheid en het gemak. Er wordt veel gegooid met claims als “ plasticvrij “ en “ vrij van….” En ook leren we vaak veel over het gemak. Keuringsdienst van Waarde liet dit in hun uitzending ook goed zien. De discussie heeft veelal te maken met het gebruik van Polyvinylalcohol (PVA), ook wel Polyvinylacetaat (PVAc) genoemd. PVA (in het Nederlands ook PVAL) is een synthetisch polymeer dat wordt gebruikt om de strip zijn vorm te geven en ervoor te zorgen dat hij oplost in water. Het zit ook in de omhulling van wasmiddelpods. Chemisch gezien is PVA een plastic (een polymeer). Het is echter een wateroplosbaar plastic dat speciaal is ontworpen om af te breken. Veel merken omzeilen de claim door te zeggen dat de verpakking plasticvrij is (vaak een kartonnen doosje) of dat het product geen microplastics bevat (een term die wettelijk niet van toepassing is op PVA omdat het in water oplost). Het punt van zorg zit hem in de volledige biologische afbreekbaarheid van PVA in de praktijk. Om PVA volledig af te breken, zijn specifieke anaerobe bacteriën en een lange verblijftijd in de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) nodig. Onderzoek wijst uit dat veel RWZI’s in Europa deze omstandigheden niet optimaal hebben. Hierdoor kan een deel van de PVA (soms tot wel 60-70% afhankelijk van de RWZI) onafgebroken in het milieu terechtkomen. Hoewel het in water oplost, kan het onafgebroken PVA in de watercyclus belanden en daar mogelijk een bijdrage leveren aan watervervuiling, ook al is het geen ‘hard’ plastic zoals een fles of zak.
Maar ook voor je machine, en vooral dan de duurzaamheid van je machine zijn wasstrips nu niet echt wat je zegt toppers. De schade is vrijwel uitsluitend gerelateerd aan het residu dat ontstaat wanneer de strip niet volledig oplost, wat echt heel vaak lijkt te gebeuren. Onopgelost wasmiddel/PVA kan zich hechten aan het verwarmingselement. Dit vormt een isolerende laag. Het element moet harder werken en langer verwarmen om de gewenste temperatuur te bereiken. Dit verhoogt het energieverbruik en verkort de levensduur van het element (het kan doorbranden). De kleverige, zeepachtige resten kunnen zich ophopen in de plooien van de rubberen manchet aan de voorkant van de trommel. Dit is een broedplaats voor schimmels en bacteriën, wat leidt tot nare geuren in de machine en de was. Hoewel het de machine niet direct sloopt, tast het de hygiëne behoorlijk aan.  Restanten kunnen, samen met vuildeeltjes van de was, klonteren en de fijne gaasjes of de leidingen richting de afvoerpomp gedeeltelijk blokkeren. Dit kan leiden tot een slechte waterafvoer of, in ernstige gevallen, een verstopte pomp. Het kan onnodige slijtage aan de afvoerpomp veroorzaken. Veel mensen klagen op sociale media ook over de resten op kleding, iets wat ik zelf ook heb ervaren toen ik wasstrips testte. Residuen en resten op kleding betekent ook een teken,  dat ze ook de binnenkant van de trommel en de kuip (de buitenmantel) vervuilen. Dit kan de wasprestaties op lange termijn verminderen en vereist vaker een reinigingsbeurt van de machine.
Nu is het ook zo, dat elk wasmiddel dat niet volledig oplost of overmatig wordt gebruikt, de duurzaamheid van je machine kan verminderen, voornamelijk door het beschadigen van het verwarmingselement en het veroorzaken van verstoppingen. Maar bij wasstrips is dit risico potentieel hoger dan bij een waspoeder en / of vloeibaar wasmiddel, omdat de strip een geconcentreerde, fysieke substantie is die snel en volledig moet oplossen. Gebeurt dit niet (bijvoorbeeld door lage temperatuur, korte cyclus, of een volle trommel), dan treedt de genoemde schade op. Je verkort de duurzaamheid van je machine dus anders gezegd niet door de strip zelf, maar door het falen van de strip om op te lossen en de daaropvolgende opbouw van residu.

VEELAL UIT CHINA AFKOMSTIG

Alhoewel steeds meer wasstrip-fabrikanten vanwege de behoorlijk felle kritiek van de consument zelf overstappen van Chinese afkomst naar Europees, blijft ook dit een heet hangijzer. Het merendeel (de schatting is 95%) van de wasstrips die in Nederland worden verkocht, zijn zogenaamde ‘white label’ producten die goedkoop in China worden geproduceerd. Hoewel de strips zelf licht zijn, wordt de winst in CO₂-uitstoot door dit lichte gewicht grotendeels tenietgedaan doordat ze de halve wereld over worden gevlogen of verscheept (meer dan 15.000 km) om in Europa te komen. Het probleem met de CO₂-uitstoot van wasstrips is dat het voordeel dat je wint, deels of volledig teniet wordt gedaan door het transport. Wasstrips worden op de markt gebracht als milieuvriendelijk vanwege één heel duidelijk punt: ze bevatten geen water(in tegenstelling tot vloeibaar wasmiddel, dat voor 80-90% uit water bestaat). Een kartonnen doosje met strips is extreem licht en compact vergeleken met een zware plastic fles. Merken claimen hierdoor tot 94% tot 96% minder CO₂-uitstoot bij transport ten opzichte van traditioneel, waterig wasmiddel. Dit voordeel is technisch gezien waar als de strips lokaal (bijvoorbeeld in Europa) worden geproduceerd. Deze strips moeten vervolgens meer dan 15.000 km over de oceaan worden vervoerd (meestal met grote containerschepen) om in de Europese havens te komen. Het immense voordeel dat je wint met het lichte gewicht van de strips, wordt grotendeels tenietgedaan door de extreem lange transportafstand van China naar Europa. De uitstoot van dit internationale zeetransport is aanzienlijk, zeker wanneer de schepen leeg terugvaren, wat de impact verdubbelt. Ik heb er zelf ooit een fikse discussie over gehad met Mothers Earth, die naar mijn weten op dit moment van schrijven nog altijd hun wasstrips uit China halen, waar zij dan wel weer transparant over zijn. Kortom, de grote impact van de CO₂-uitstoot zit in het feit dat de ‘duurzaamheidswinst’ van het lichte gewicht wordt verspild door de onhoudbare transportketen van het Verre Oosten naar Europa, en dat is ook het punt waar veel consumenten over struikelen.

TERUG NAAR DE BASIS : WASPOEDER

In MIJN RECENTE ARTIKEL vertelde ik er al veel over : dat we gewoon weer terug zouden moeten pakken naar hoe het vroeger was ; waar we alleen een waspoeder ter beschikking hadden. Als jij én zorgt dat je de JUISTE waspoeder kiest en het waspoeder ook op de juiste manier gebruikt, kun je niet alleen je wasmachine redden van een versnelde aftakeling, maar bespaar je ook op milieu en je portemonnee. Want : ECHT goed waspoeder is simpel, en hoeft daardoor ook helemaal niet duur te zijn.
Ik was zelf al jaren met het geweldige wasmiddel van LA DROGERIE ECOLOGIQUE, die ik ook inmiddels bij heel veel mensen in huis bracht, omdat zij ook de gigantische voordelen ontdekten. Conventionrele waspoeders zijn er anno 2026 nog steeds, al moet je goed zoeken tussen de peperdure vloeibare wasmiddelen en pods en dus ook wasstrips. Meestal zijn het ook ecologische merken, denk aan een ECOVER, die waspoeder produceert voor supermarkten. Het is echter echt heel belangrijk dat je goed kijkt naar samenstellingen. Want net als wasstrips kan alles rooskleuriger lijken dan het is. Daarom heb ik extreem mijn best gedaan om ( aanvankelijk )  voor mijzelf een echt meukvrij waspoeder te vinden en het enige wat ik echt kon vinden is de waspoeder van LA DROGERIE ECOLOGIQUE. Ik ben er echt diep in gedoken voordat ik het mijzelf toevertrouwde en later mijn fans en volgers adviseerde.  Wil je all the way gaan, dan is de geconcentreerde waspoeder van het Franse merk LA DROGUERIE ECOLOGIQUE de aangewezen zak. Dit is een wasmiddel wat is gemaakt uit zeep en soda en zijn alle ingrediënten circulair en lokaal biologisch geteeld. De zak is van papier, en volledig recyclebaar -> gewoon in de papierbak.
HOE GEBRUIK JE HET ?
Je hebt maar één eetlepel per volle wastrommel nodig. Dit zorgt dus voor spaarzaam gebruik, en meteen ook duurzaam gebruik. Ik bewaar het poeder in een MEPAL bewaarbus, met de eetlepel erin. Zo kun je iedere wasbeurt ook die eetlepel gebruiken.  De fabrikant geeft zelf aan dat je er 80 wasjes mee kunt draaien, maar mijn eigen ervaring is dat ik er zelf meer wasjes mee wegdraai. Voor een witte was voeg je aan het waspoeder een grote eetlepel natrium percarbonaat toe, die je ook kunt bestellen bij puur & fit. Woon jij in een gebied met hard water ? Dan kun je een koffiekopje natuurazijn toevoegen aan sommige wasbeurten, wat niet bij iedere wasbeurt noodzakelijk is.
IS DIT WASPOEDER OOK GESCHIKT VOOR WASJES OP LAGERE TEMPERATUREN ?
Jazeker, sterker nog, het is uitermate geschikt voor wasjes op lagere temperaturen. Ik draai zelf altijd 30* graden wasjes, op kort programma. Alles komt er blinkend schoon en fris uit.
RUIKT HET ERGENS NAAR ?
JAAAH!  Ik ben echt verliefd op deze heerlijke milde subtiele geur. Het is dus GEEN geurstof, maar gewoon echt de pure geuren van de gebruikte zeep. Ik omschrijf de geur zelf het meest als licht bloemig, het blijft ook als een heerlijke subtiele “ zweem” aan je gewassen en gedroogde kleding hangen.
WAT ZIT ER DAN IN ?
Dat is heel simpel gehouden : meer dan 30% zeep wat is verkregen uit Franse biologische plantaardige olie, en 15-30% water. 57,2% van de ingrediënten zijn afkomstig uit biologische landbouw, en de volle 100% van de ingrediënten zijn van natuurlijke oorsprong. Het is gecertificeerd door ECO -ERT greenlife, volgens het ECOCERT detergentenstandaard op basis van de natuurlijke ingrediënten. Het bevat dus geen allergenen, geen geurstoffen, geen optisch bleekmiddel, geen fosfaten en geen EDTA. Alleen maar zeep en soda!
IS HET GESCHIKT VOOR DE ZWARTE WAS ?
Jazeker, net als de bonte was.
EN DE WITTE WAS ?
Dan kun je het beste een schepje percabonaat -> ook van hetzelfde merk -> gebruiken naast de eetlepel waspoeder. Het percarbonaat zorgt ervoor dat er actieve zuurstof in het waswater vrijkomt, wat de witte was bleekt, witter maakt, vlekken verwijdert en de was ontgeurt, allemaal zonder optische witmakers of chloor. In tegenstelling tot traditionele chloorbleekmiddelen, laat natriumpercarbonaat na de reactie alleen water, zuurstof en natriumcarbonaat achter. Dit maakt het een milieuvriendelijker en veiliger alternatief, omdat het geen schadelijke chemicaliën in het afvalwater achterlaat. Je kunt het percabonaat ook bij puur & fit bestellen om je waspoeder compleet te maken , KLIK HIER

WAAR KAN IK DIT WASPOEDER BESTELLEN ?

Je kunt het waspoeder bestellen via DEZE BESTELLINK

MAAR…..DE FABRIKANT ZEGT DAT JE BETER VLOEIBAAR WASMIDDEL MOET GEBRUIKEN !

Het was mij de storm van 2025 wel…. de wasstrips zijn behoorlijk door de mand gevallen dankzij de uitzending van Keuringsdienst van Waarde ( 15 December ) Ik pleit zelf al jaren om weer terug te stappen naar de good-old waspoeder, en gelukkig lijken veel mensen dit langzaam maar zeker weer te gaan doen. Toch ontvang ik erg veel vragen, en zie ik veel reacties op sociale media die vertellen, dat zij nu juist GEEN waspoeder gebruiken omdat de fabrikant van hun wasmachine dat afraadt. En wordt geadviseerd vloeibaar wasmiddel te gebruiken. Hoe zit dat nu ?
Wel, genuanceerd, zoals altijd. Laten we starten bij de adviezen. De reden dat fabrikanten (en monteurs) vaak naar vloeibaar wasmiddel neigen, heeft meestal te maken met gebruikersfouten en het voorkomen van servicebezoeken. Anders gezegd komt het dus voornamelijk, omdat we waspoeder VERKEERD gebruiken, iets waar ik ook zeer regelmatig tegenaanloop. Veel mensen doseren echt VEEL TEVEEL waspoeder. Ook kunnen mensen -> net als ik -> grotendeels alleen korte  30*C wasjes draaien waardoor het teveel aan waspoeder niet oplost. Bij wassen op zeer lage temperaturen (20C of 15C) lost poeder soms niet volledig op. Dit kan vlekken geven op kleding of ophopen in de lade. Daarnaast is het zo, dat veel wasmachine merken alleen nog maar wasmachines ontwikkelen waar waspoeders niet erg geschikt voor zijn. Veel moderne machines hebben automatische doseersystemen (zoals Miele’s TwinDos). Deze systemen werken bijna altijd uitsluitend met vloeibaar middel. Belachelijk ja, want het verplicht jou min of meer dat je alleen vloeibare meuk moet gebruiken.
Maar er is nog meer en dat zijn de zogenoemde CROSS PROMOTIONS. Dit zijn deals / samenwerkingen tussen wasmachine fabrikanten en wasmiddelen fabrikanten. Fabrikanten zoals AEGMiele of Samsung sluiten vaak deals met merken als Ariel of Lenor. Dit is een vorm van ‘cross-promotion. De wasmiddelfabrikant krijgt een prominente plek in jouw washok via een sticker op je wasmachine en  gratis proefmonsters bij aankoop van je wasmachine. In ruil daarvoor krijgt de wasmachinefabrikant een vergoeding of kan hij acties aanbieden zoals “100 gratis wasbeurten” om de verkoop van machines te stimuleren. Soms is de machine specifiek ontworpen voor bepaalde producten, zoals de UniversalDose-lade van AEG die geoptimaliseerd is om pods sneller op te lossen. Het is dus ook een vorm van marketing, om jou te stimuleren de wasmiddelen te gaan kopen omdat jij ze letterlijk in je schoot krijgt geworpen en vooral naïeve consumenten voor dat gemak kiezen.
GEWOON WASPOEDER GEBRUIKEN, MAAR WEL OP DE JUISTE MANIER
Doe hier dus zeker niet aan mee. En gebruik gewoon de ecologische waspoeders als LA DROGERIE ECOLOGIQUE, tenzij het in de adviezen van jouw wasmachine nadrukkelijk wordt verboden omdat deze niet meer is gemaakt voor waspoeder.
Ondanks het advies van de fabrikant, zijn er meer dan genoeg redenen om toch voor poeder te kiezen, zeker voor de witte en hygiënische was. Vloeibaar wasmiddel bevat geen bleekmiddelen. In combinatie met lage temperaturen zorgt dit voor een ophoping van zeepresten en huidvetten, ook wel vetluis genoemd. Dit stinkt en is slecht voor de kruisarm van de trommel. Vloeibaar wasmiddel bestaat voor een groot deel uit water. Om te voorkomen dat daar bacteriën in groeien, zitten er veel conserveermiddelen in die belastend zijn voor het milieu en allergieën kunnen opwekken. Als je waspoeder gebruikt (wat ik zeker aanraad voor de witte was), doe dit dan rechtstreeks in de trommel in een wasbol. Hiermee voorkom je dat de zeepbak aankoekt en dat de slangen van de bak naar de trommel verstopt raken. LDE heeft een basis waspoeder, zonder bleekmiddel, dit kun je simpel oplossen door er wat percarbonaat aan toe te voegen – > KLIK HIER –> zodat je een optimale werking krijgt. Het waspoeder van La Droguerie Écologique is een buitenbeentje omdat het extreem geconcentreerd is. Waar je bij ‘normaal’ supermarktpoeder al snel een hele schep gebruikt, werkt dit Franse merk met minimale hoeveelheden. De belangrijkste fout die mensen maken, is te veel gebruiken. Omdat dit poeder op basis van zeep en soda is, kan een overdosis zorgen voor aankoeking in je machine.
Heb je een standaard was, gebruik dan slechts 1 afgestreken eetlepel (10 gram) per volle trommel (4,5 tot 5 kg). Heb je een kleine of licht vervuilde was, gebruik dan een krappe eetlepel, dat is echt ruim voldoende. Heb je nu een zeer sterk vervuilde was, gebruik dan 1 eetlepel poeder en voeg 1 eetlepel sesquicarbonaat (ook van dit merk) toe voor extra ontkettingskracht.
Doe de eetlepel poeder in een wasbol of strooi het direct onderin de trommel voordat je de was erin doet. Dit voorkomt dat het poeder in de aanvoerslang blijft plakken. Wat betreft lagere temperaturen : het lost goed op, maar als je merkt dat er korreltjes achterblijven, kun je de eetlepel poeder vooraf even oplossen in een kopje warm water en dat in de trommel gieten. Dat is bij mij nooit nodig geweest, maar het is wel een gouden tip. Mijn eigen gouden tip : Draai elke 4 tot 6 weken een lege machine op  met een kopje citroenzuur of een flinke schep van dit poeder. Dit lost de vetresten van de natuurlijke zeep op en houdt je trommel glanzend schoon. Werkt echt fantastisch!
TIPS VOOR HET GEBRUIK :
– de gouden tip is : gebruik NOOIT TEVEEL waspoeder. Mensen zijn té snel geneigd om een wasbakje vol te strooien, wat én zonde is van het wasmiddel, en ook juist niet goed voor je machine. Op één erg goed gevulde volle trommel gebruik ik een afgestreken eetlepel waspoeder. Dit lost helemaal op. Ook op 30*C.
– hou je wasbakje goed schoon, ik spoel mijn wasbakje na iedere wasbeurt kort even uit, dat kost je hooguit twee minuutjes werk
– zorg voor de juiste onderhoud van je machine. Daarover gesproken……

GOUDEN TIP, WAT JOUW VAATWASSER EN WASMACHINE EN GEZONDHEID KAN REDDEN !

Ik heb al vaker veel aandacht besteed aan dit onderwerp. Ook kreeg ik veel foto’s onder ogen van vreselijk aangetaste vaatwassers. Dit heeft uiteraard veel te maken met welke reinigingsmiddelen je gebruikt, maar het heeft ook erg veel te maken met onderhoud. Voor zowel vaatwassers als wasmachines is het juist één van de belangrijkste dingen om in stand te houden, niet alleen voor de duurzaamheid van je apparaten, maar absoluut ook voor je eigen gezondheid. Dit wordt erg vaak -> in mijn beleving teveel -> onderschat. Nu zou je kunnen denken “ wat kan dit nu te maken hebben met mijn gezondheid ?” Ik ga je dat kort maar krachtig proberen uit te leggen .
Te beginnen met de wasmachine. Door het vaker wassen op lage temperaturen en het gebruik van vloeibare wasmiddelen, kunnen ‘vetluis’ (een combinatie van micro-organismen, zeepresten en vuil) en schimmels ontstaan, vooral onder de rubberen rand (het manchet) en in de trommel. Zwarte schimmel kan diverse klachten veroorzaken, zoals allergische reacties, ademhalingsproblemen, keelirritatie en slijmvliesirritaties. Stinkende machines (door vetluis, schimmel of kalkaanslag) verspreiden vaak schimmelsporen of vluchtige organische stoffen (VOS), wat de luchtkwaliteit in huis kan beïnvloeden en bij gevoelige mensen klachten kan uitlokken. Kortom, de gezondheidsschade komt voornamelijk voort uit het inademen van schimmelsporen en het risico op het binnenkrijgen van chemische of bacteriële residuen door onvoldoende gereinigde apparaten.
Hetzelfde geldt zo’n beetje voor je vaatwasmachine. Voedselresten, zeepresten en vocht kunnen ook hier leiden tot een broeinest van bacteriën en schimmels, vooral in de filters en rubbers. Dit kan leiden tot een slechte hygiëne van de vaat die je gebruikt, wat op zijn beurt tot maag-darmklachten of andere infecties kan leiden. Sommige vaatwasmiddelen bevatten chemicaliën (zoals bepaalde oppervlakte-actieve stoffen, chloor, of fosfaten) die bij onvoldoende spoeling op de vaat kunnen achterblijven. Er zijn zorgen dat restanten van bepaalde ingrediënten (zoals alcoholethoxylaten in glansspoelmiddelen of sterke chemicaliën) bij langdurige inname schade aan darmcellen kunnen veroorzaken, wat kan bijdragen aan aandoeningen als een ‘leaky gut syndrome’ (lekkende darm).
Nu kun je volop reinigingsproducten kopen, die je bijvoorbeeld 1 x per maand gebruikt. Meestal zijn dat tabletten, die je dan in een lege wasmachine / vaatwasser op een hogere temperatuur laat draaien. Dat is uiteraard prima, maar zeker NIET milieuvriendelijk, want je snapt, dat deze tabletten niet bestaan uit enkel water. Integendeel. Om sterk te kunnen reinigen worden er -> en ja, helaas OOK in de zogenaamde meukvrije tabletten -> zijn er immers flinke hulptroepen nodig. Een wat milieuvriendelijkere soort is uiteraard een stapje beter, maar onthoud dat dit geen vrijbrief is t.o.v conventionele reinigingstabletten en poeders. Hoe los IK het dan op ? Wat gebruik IK dan ? Dat ga ik jullie vertellen, en hopen, dat het voor jullie de gouden tip is, die het voor mij jaren geleden ook was. Wat is het dan ? HOMEMADE reinigingspoeder….en dat maak je in nog geen 3 minuutjes. Je hebt DRIE simpele ingrediënten nodig, die jij waarschijnlijk zelfs al gewoon in je gootsteen kast hebt staan. Dat zijn:
KRISTAL SODA :
Dit eeuwenoude simpele en vooral goedkope reinigingsmiddel staat bekend om zijn sterke ontvettende reiniging, maar het maakt water ook zachter. Dit zorgt niet alleen voor een onwijs goede reiniging, maar zorgt er ook voor, dat je leidingen worden gereinigd, het lost vuil en vet perfect op.
BAKINGSODA :
Wie heeft het NIET in huis ? Bakingsoda is echt overal goed voor, en zeker ook om de was en vaatwas machine te reinigen. Het is zacht voor materialen, en is vooral perfect in het verwijderen van geurtjes.
CITROENZUUR :
Dir is het zier wat nodig is om bovenstaande twee te activeren. Dit zuur is -> op de juiste manieren gebruikt -> de meest krachtigste ontkalker die jij je maar kunt voorstellen.
Het is belangrijk om te weten dat Baking Soda (een base) en Citroenzuur (een zuur), wanneer ze in contact komen met water, met elkaar reageren en koolzuurgas (CO2) produceren. eze bruisende werking is de kern van de reinigingskracht en helpt bij het losmaken van vuil en vet in de machine en in de afvoerleidingen. Deze reactie is niet schadelijk voor kunststof, rubber of metalen leidingen. Deze reactie is niet schadelijk voor kunststof, rubber of metalen leidingen. Het maken is simpel: alles mengen in een goed afsluitbaar potje.
Gebruik per potje :
zes afgestreken eetlepels kristal soda
– drie afgestreken eetlepels baking soda
– vier afgestreken eetlepels citroenzuur
Belangrijk is, dat je dit GOED MENGT. Roer, schud…..tot je een ons weegt, maar zorg er echt voor dat alles goed in elkaar in vermengd, dat is cruciaal voor de werking. Je kunt dit poeder zowel voor de wasmachine als vaatwasser gebruiken om het een goede reinigingsbeurt te geven. Eén keer per maand is voldoende. Zorg ervoor dat je machine LEEG is, dus geen vaat of was . Voor de wasmachine gebruik je ongeveer een klein koffiekopje vol. En let op : strooi het in de TROMMEL. Draai een heet wasprogramma (minimaal 60°C, maar bij voorkeur 90°C of 95°C, de zogenaamde ‘kookwas’) zonder wasgoed. Voor de vaatwasser gebruik je per keer 1-3 eetlepels poeder. Vul het poeder in het doseerbakje voor vaatwasmiddel. Draai een heet, intensief programma (zo heet mogelijk) zonder vaat.
Omdat een mengsel van kristalsoda, baking soda en citroenzuur erg gevoelig is voor vocht, moet je het goed bewaren om te zorgen dat het zijn kracht behoudt en niet voortijdig gaat klonteren. Gebruik altijd een luchtdichte pot of bus met een goed sluitend deksel. Denk aan weckpotten, potten met een schroefdeksel of stevige containers. Dit voorkomt dat vocht uit de lucht het poeder bereikt, wat de chemische reactie tussen het citroenzuur en de baking soda zou starten. Bewaar de container op een plek waar de temperatuur stabiel is en de luchtvochtigheid laag. Om extra zeker te zijn, kun je een klein zakje rijst, een paar korrels gedroogde bonen of een siliconen gel zakje (zoals die je bij nieuwe schoenen/ suppletie of elektronica vindt) bovenop het poeder leggen (niet erdoorheen mengen). Deze absorberen het restvocht.
Uiteraard moet je wel de meest milieuvriendelijkste ingrediënten scoren. De gewone soda in de supermarkt bevat waterkristallen, waardoor het minder puur natriumcarbonaat per gewicht bevat dan de geconcentreerde variant. Daarom kun je het beste de zuivere kristal soda van La Drogerie Ecologie kiezen -> ja, die van de heerlijke waspoeder -> want deze is niet alleen veel meer zuiver, maar daardoor ook meer werkzaam. De kristalsoda van La Droguerie Ecologique is een geconcentreerde kristalsoda (watervrij natriumcarbonaat, Na2​CO3​). Het is een droog, fijn poeder en is ongeveer 3 keer geconcentreerder (en daarmee werkzamer) dan de gewone, gehydrateerde kristalsoda die je vaak in de supermarkt vindt (natriumcarbonaat decahydraat, Na2​CO3​⋅10H2​O).
Ik gebruik ook het citroenzuur en de bakingsoda van La Drogerie Ecolique, ik vertrouw dit merk blind na al mijn research en onderzoek.
Ik heb ze allemaal binnen gebracht bij puur & fit om het voor jullie zo makkelijk mogelijk te houden om alles onder één dak te kunnen vinden en bestellen bij een betrouwbaar adres.
KLIK HIER om naar het volledige besteloverzicht te gaan.
Wat mij persoonlijk meest belangrijk lijkt, is dat we weer een beetje ” normaal ” moeten denken en handelen. We -> de consument -> laat zich veel teveel beïnvloeden door sociale media, influencers en de sprookjesachtige vertellingen van de industrie. Als je iemand uit de jaren 80 even in het nu kon zetten, zou deze persoon werkelijk denken dat hij in één grote slapstick terecht is gekomen waar smakelijk om wordt gelachen. Waarom lachen wij er dus ook niet om, maar nemen we alles voor zoetekoek aan als een stelletje makke lammeren ? Inventiever zijn, nieuwsgieriger, spitsvondiger, en vooral zelf nadenken. Dan kom je als vanzelf wel weer terug bij een basis, in dit geval waspoeder. Onthoud dat de hele industrie waarin wij nu leven één grote pijler op hun agenda heeft staan en dat is zoveel mogelijk geld verdienen. Aan jou, of dat geld uit jouw portemonnee komt of niet. Aan jou, om je beslissingen te baseren op wat jij belangrijk vind, zoals het milieu en je gezondheid en ook in deze kwestie de duurzaamheid van je wasmachine en kleding. Waar ik altijd op terughaak, is de gedachten naar vroegere tijden, waar er nog geen overvolle weelde was en de luxe er niet was van miljoenen wasstrips en vloeibare wasmiddelen. En ook geen geld en behoefte aan een kast vol kleding. Kleding moest functioneel zijn en vooral erg lang meegaan. Wassen in waspoeders heeft die duurzaamheid destijds alleen maar versterkt dus……dat. Waarom dus niet anno 2026 doorpakken ? Breng het waspoeder terug. Niet dat de industrie daarop wacht, want een simpel waspoeder levert niets op. Dure wasstrips wel. Denk daar ook gewoon eens over na.

VAATWASMIDDELEN………

Als er iets is waar mij erg veel over wordt gevraagd, zijn het vaatwasser afwasmiddelen. Aangezien ik zelf nog nooit een vaatwasser heb gehad, is dit voor mij persoonlijk geen gebied van interesse. Tegenwoordig zien we na de wasstrip gekte opeens heel veel “ betere alternatieven “ op vaatwastabletten. Het ene merk zegt nog harder dat het je vaat gigantisch goed reinigt terwijl je het milieu verder met rust laat. Ik heb daarom een poosje geleden maar eens besloten -> vanwege de gigantische vraag -> om in de wereld van “ zogenaamde meukvrije “ vaatwas reinigingsmiddelen te duiken. Laat ik starten met het grote waarom we sowieso beter geen reguliere vaatwastabletten zouden moeten gebruiken. Reguliere vaatwastabletten kunnen schadelijk zijn voor het milieu door de chemicaliën die ze bevatten en de verpakking. De chemicaliën in vaatwastabletten komen via het afvalwater in het riool terecht. Hoewel rioolwaterzuiveringsinstallaties het grootste deel verwijderen, lukt het niet altijd om alle resten eruit te halen, waardoor ze in het oppervlaktewater kunnen belanden. Zo zijn daar de oppervlakte actieve stoffen, zoals Fatty alcohol alkoxylate . Deze helpen bij het losweken van vuil, maar sommige varianten zijn giftig voor het waterleven. Zuurstofbleekmiddelen zoals Sodium carbonaat peroxide, verwijderen vlekken (zoals van koffie en thee), maar zijn vaak ook giftig voor het waterleven. Ook geur en kleurstoffen voegen niets toe aan het reinigingsresultaat en kunnen giftig zijn voor het waterleven en zich ophopen in de natuur. Sommige kunnen ook allergische reacties opwekken. Maar de allergrootste “ boosdoeners “ zijn wel de fosfaten / waterontharders. Fosfaten zijn in veel landen verboden vanwege hun rol bij het veroorzaken van algenbloei in meren en rivieren, wat schadelijk is voor het waterleven. Fosfonaten bevatten ook fosfor en zijn vrijwel nooit volledig biologisch afbreekbaar. Veel tabletten zijn omhuld met een wateroplosbare folie (vaak Polyvinylalcohol). Er is nog onduidelijkheid of deze folie in de waterzuivering altijd volledig biologisch afbreekt en in welke mate deze mogelijk bijdraagt aan de vorming van microplastics in het milieu. Daar kon ik nog niet heel veel onderbouwd over terugvinden.
De zogenaamde ‘gezondere’ merken leveren een milieuwinst op door schadelijke chemicaliën te vervangen door natuurlijke en biologisch afbreekbare alternatieven, en door veel bewuster om te gaan met plastic verpakking. Hoewel ze nog steeds reinigingsmiddelen zijn die de waterzuivering belasten (wat energie kost), is de toxiciteit voor het waterleven en de impact op de waterkwaliteit (zoals door fosfaten) lager dan bij conventionele vaatwastabletten. In dat daglicht gezet zijn deze alternatieven altijd een betere keuze dan reguliere vaatwastabletten.
Toch moet je niet meteen een gat in de lucht springen om het feit dat deze alternatieven bestaan, want heilig zijn ze geen van allen. Het zijn geen ‘magische’ formules, voor effectiviteit zijn nog steeds chemische processen nodig (zoals bleken en oppervlakte-activiteit) die een restimpact op het waterleven houden. Maar algeheel genomen, absoluut beter dan de reguliere. Goed kijken naar de ingrediënten blijft nummer één prioriteit. Veel van deze alternatieven bevatten gewoon SLS en PVA. Okay, dan heb je dit op een rij, dan komt het tweede grootste punt om de hoek zeilen : hoe schoon reinigen deze alternatieven ? DAAR gaat klaarblijkelijk veel mis. Onlangs postte een volger van mij in mijn groep een foto foto één ) waarop duidelijk is te zien wat deze alternatieven kunnen aanrichten. Er kwamen heel veel reacties op haar post, waaronder ook vele andere mensen die met precies dezelfde problemen kampten ( de andere foto’s ) Verder een regenval aan klachten over niet goed schoon, doffe ellende en vieze geuren. Laat ik het zo samenvatten : er valt nog een heleboel te verbeteren, maar het feit dat er wel wordt gewerkt aan een betere oplossing voor al die chemische reguliere meuk, vind ik het positieve puntje.

….MAAR WELKE DAN ? 🤷‍♀️

Die vraag wordt mij het meest gesteld. Aangezien ik zelf dus geen vaatwasser heb, was deze vraag wat moeilijk om volledig en goed te kunnen beantwoorden, apart van het feit dat ik het kon beoordelen op de gebruikte ingrediënten. Maar aangezien de WERKING ook hier een zeer belangrijk puntje is, wilde ik wel graag iets zelf uit testen en dus…toog ik naar het huis met vaatwasser van vriendlief en liet ik ook een vriendin met vaatwasser het vaatwaspoeder van LA DROGERIE ECOLOGIQUE…… Daar kwam ik op uit toen ik op zoek ging naar de allerbeste samenstelling. Het vaatwaspoeder van La Droguerie Écologique is een schoonmaakmiddel voor de vaatwasser dat grotendeels is gemaakt van natuurlijke grondstoffen. Het is een ‘geconcentreerd’ poeder. Dat betekent dat er minder water en vulstoffen in zitten, waardoor je er minder van nodig hebt per wasbeurt Het product doet zijn werk zonder bekende milieubelastende stoffen zoals fosfaten, chloor of synthetische geur- en kleurstoffen. In plaats daarvan gebruikt het ingrediënten van minerale en plantaardige oorsprong (zoals silicaten en carbonaten) om vet en vuil los te weekmaken. Het product heeft een Ecocert-certificaat, wat betekent dat een onafhankelijke organisatie heeft gecontroleerd of het productieproces en de ingrediënten aan strenge milieueisen voldoen. Omdat het poederervormig is en geen onnodige bulkstoffen bevat, vermindert het de CO2-uitstoot bij transport (minder gewicht en volume voor dezelfde hoeveelheid wasbeurten). Het is vrij van microplastics, fosfaten, chloor, synthetische geurstoffen en kleurstoffen…. de stoffen die in traditionele tabletten  voor milieuschade zorgen.
All is good dus, maar hoe werkt het ? Volgens vriendlief en ook mijn vriendin GE-WEL-DIG. Vooral mijn vriendin was onder de indruk, zij vertelde dat vooral haar glazen nu opeens niet meer zo dof uit de vaatwasser kwamen zetten en vriendlief prees ze omdat het zijn vuile saus-borden -> ja hij houdt van sauzen -> goed reinigde. Dus ja, op basis van al deze feitjes durf ik jullie dit vaatwaspoeder te adviseren. Waar je uiteraard mee mag doen wat jij wilt.
Je kunt deze vaatwaspoeder bestellen VIA DEZE LINK

….JE KUNT HET OOK ZELF MAKEN !!!!!

Ik heb dus geen vaatwasser, als één van de zeldzame mensen in Nederland. Ik woon om te beginnen in mijn uppie, in een piepklein oud huisje en zoveel afwas heb ik nu ook weer niet. Dus nooit behoefte gehad. Tegenwoordig zit een vaatwasser inbegrepen in zo’n beetje ieder huis. En dus is het ook een logisch gevolg, dat ontzettend veel mensen vaatwasmiddelen kopen en gebruiken. Nu zijn al die vaatwasmiddelen niet zo…eh, gezond, dit las je allemaal eerder…..Kort resumerend : de grootste zorg is dat de resten van de gebruikte vrij agressieve stoffen na de wasbeurt via het riool in het water terechtkomen. Hoewel waterzuiveringsinstallaties veel filteren, lukt het niet om alle chemicaliën volledig te verwijderen. Denk aan fosfaten en fosfanaten. Dit zijn waterontharders. Wanneer ze in het oppervlaktewater (sloten, rivieren, meren) terechtkomen, veroorzaken ze eutrofiëring (overmatige algengroei). Deze algen verbruiken zuurstof wanneer ze afsterven, wat leidt tot vissterfte en een verstoring van het hele aquatische ecosysteem. Veel reguliere vaatwasmiddelen zijn de laatste jaren fosfaatvrij geworden, maar ze bevatten vaak nog de vervangende stoffen fosfonaten en polycarboxylaten, die ook niet goed biologisch afbreekbaar zijn. Maar ook bleekmiddelen zijn echte zorgenkinderen. Deze worden toegepast om vlekken (koffie/thee) te verwijderen, maar kunnen giftig zijn voor het waterleven. Ook oppervlakte-actieve stoffen (Surfactanten) / Alkylfenolethoxylaten (APEO’s) zijn geen lieverdjes voor waterorganismen en breken nauwelijks tot niet af.
Er zijn ook zorgen over residuen die op de ‘schone’ vaat achterblijven . Daar sta jij wellicht nooit zo bij stil. Zelfs na het spoelen kunnen kleine restjes van de chemicaliën achterblijven op borden, glazen en bestek. Bij de volgende maaltijd kun je deze residuen binnenkrijgen. Veel glansspoelmiddelen bevatten de stof Alcohol Ethoxylaat. Een recente zorg is het effect van deze stof, vooral in glansspoelmiddelen. Studies suggereren dat deze stoffen, zelfs in kleine hoeveelheden, de darmbarrière (de epitheliale barrière) kunnen beschadigen, wat in verband wordt gebracht met ontstekingen, allergieën en mogelijk chronische darmziekten. Conserveermiddelen en geurstoffen in het vaatwasmiddel kunnen bij gevoelige mensen allergische reacties veroorzaken, zoals huidirritatie of ademhalingsproblemen wanneer de dampen vrijkomen bij het openen van de vaatwasser. En dan heb ik het nog niet eens over de verpakkingen……
Wil je het “ neusje van de zalm “ op gebied van vaatwasmiddelen, dan heb ik hier eerder verteld over de geweldige optie van LA DROGERIE ECOLOGIQUE…..maar je kunt het ook ZELF MAKEN. Het is goed voor jou, voor je vaatwasser, voor mens / dier en milieu, het is duurzaam en het is goedkoop. Daarom vandaag mijn SHOUT OUT om het voortaan zelf te gaan maken !

HOE MAAK JE DAN ZELF EEN VAATWASMIDDEL ?

Dat is echt makkelijker dan je wellicht zult denken. Om te beginnen heb je maar vier ingrediënten nodig. Ja…echt waar : VIER. Dat is andere koek dan de waslijsten aan ingrediënten die je op verpakkingen ziet staan. Welke vier dat dan zijn ?
* BAKING SODA
* KRISTAL SODA
* CITROENZUUR
* ZEEZOUT
Wat hier erg belangrijk is, is dat je de JUISTE ingrediënten kiest. Ik heb dit al voor je uitgezocht en binnen gebracht bij puur & fit, zodat jij daar niet meer achteraan hoeft.
Waarom is dat dan zo belangrijk en kun je het bijvoorbeeld niet gewoon in een supermarkt of toko scoren ? Wel… dat heeft alles te maken met een productie en vervuiling. De vier door mij kritisch bekeken producten zijn 100% natuurlijk en meukvrij. Goed. Als je de ingrediënten hebt verzameld is het verder een eitje. Je kunt het poeder het beste bewaren in een goed afsluitbare bewaarbus, ik vind de bewaarbussen van MEPAL meest ideaal.
Verder ga je zo te werk ;
1) Meng één deel BAKINGSODA, drie delen KRISTALSODA, drie delen citroenzuur en één deel zeezout in een grote kom.
2) Meng alles grondig door elkaar totdat je een fijn, consistent poeder hebt. Je kunt hiervoor eventueel een blender gebruiken.
3) Gooi over in de bewaarbus.
Gebruik ongeveer 1 theelepel van het poeder per vaatwasbeurt in het vaatwasmiddelbakje. Je kunt het glansspoelmiddel compartiment vullen met witte azijn (geen schoonmaakazijn) voor een extra glanzende vaat zonder strepen. Zorg ervoor dat het poeder droog blijft om te voorkomen dat het gaat klonteren. Maak niet te grote hoeveelheden in één keer.

JE BENODIGHEDEN BESTELLEN :

Ik vertelde vluchtig al even over het belang dat je wel voor de JUISTE producten moet kiezen, daar komt hetzelfde merk van het vaatwaspoeder ook weer om de hoek kijken ; La Drogerie Ecologique! Zij hebben niet alleen een kant en klare vaatwaspoeder in hun assortiment, zij staan JUIST bekend om hun DIY producten ! Je kunt dus ook van hun afzonderlijke ingrediënten vaatwasspoder maken, met dezelfde belangrijke eigenschappen!
VIA DEZE BESTELLINK kun je alle benodigdheden bestellen, dus ;
 
* BAKING SODA
* KRISTAL SODA
* CITROENZUUR
* ZEEZOUT
Dit zeezout kun je VIA DEZE BESTELLINK bestellen !
( let op : donderdag is de winkel weer geopend! )
NOU! Een heel verhaal, maar ik hoop dat jullie er wat aan hebben en iets mee kunnen ! YOU ARE VERY WELCOME! 😊 Ontzettend graag gedaan ! 🙏🏼