Ons gebit…over fluoride, goede gebitsverzorging en voedsel

We weten dat een goede mond hygiëne erg belangrijk is. Bij voorkeur twee á drie keer per dag tanden poetsen, Flossen. Niet teveel suikers eten. Dat waren zo’n beetje de standaard regels die je al van de schooltandarts meekreeg. Ik herinner mij de door velen gevreesde bus nog goed. Ieder jaar stond hij opeens weer op het schoolplein en werden we klas voor klas opgeroepen. Iedereen was stik-zenuwachtig. Na afloop kreeg je een tandenborstel en tube tandpasta in een bekertje mee omdat je zo dapper was geweest. Ik weet eigenlijk niet, of het nog bestaat, de school-tandarts, maar ik heb er niet al te fijne herinneringen aan. Ik poepte iedere keer zowat in mijn broek van angst. Gelukkig is die angst over de jaren wat gaan liggen, al blijft de gang naar de tandarts voor mij nooit een erg plezierige. Maar het is nu eenmaal een noodzakelijk kwaad. 

Ik doe mijn uiterste best, om mijn gebit schoon, netjes en in perfecte conditie te houden. Ik eet en drink geen suiker, dat scheelt al enorm. En daarnaast eet ik enkel vers fruit waar erg weinig fruitsuikers in zitten, zoals aardbeien en zoete bessen. Sapjes drink ik sowieso nooit, en aan de smootie-trend heb ik mij nooit gewaagd. En als ik een smoothie drink, bestaat deze uit groente.  En nog een pluspunt: ik hou niet van zure dingen. Ik ben een groente eter, en dat is zeer gunstig voor mijn gebit. Mij maak je bijvoorbeeld gelukkiger met een stuk pompoen, dan met een moorkop. Ik poets zowel elektrisch als handmatig. Elektrisch poets ik twee x per dag, en tussendoor poets ik handmatig. Daarnaast flos ik, en spoel ik zoveel als mogelijk met water na ieder eetmoment. Ik heb last van gevoelig tandvlees + en  “ gevaar” voor tanderosie. Ik let daarom extra goed op wat ik eet. In dit artikel ga ik uitgebreid in op de invloed van een gezonde mond op de algehele gezondheid, of je tandpasta met of zonder fluoride kunt gebruiken, en wat voor voedingsmiddelen er slecht zijn voor je gebit en welke niet. Daarnaast geef ik tips om een gezonde mond te behouden. 

IMG_1538

FLUORIDE, HOE ZIT HET DAAR NU PRECIES MEE?

Tanden poetsen begint met een goede tandenborstel en tandpasta. Ik kom later terug op de tandenborstel, want ik wil het eerst gaan hebben over tandpasta. De markt lijkt net zo oververzadigd te zijn als de voedselindustrie. Al decennia’s lang wordt verteld dat fluoride ( een hoofdbestanddeel van tandpasta) bijdraagt aan het ontwikkelen van een goede glazuurlaag en aan de mineralisatie van botten. Maar vooral de laatste jaren heerst er erg veel discussie over hoe gezond fluoride nu in werkelijk is. Met name hoe fluoride van invloed kan zijn op ons welzijn. Niet alleen de gezondheidsrisico’s voor de mens staat hier ter discussie, ook het effect op dier en milieu, en gewassen. Hoe zit dit precies?

Fluoride komt voor in ons grondwater, dit bedraagt zo’n 1.Omg/. tot 35.Omg/l. . In veel landen komt fluoride dus gewoon in het drinkwater voor. Er wordt veel onderzoek verricht en veel uitkomsten tonen dat het fluoride gehalte op verschillende gebieden problemen geeft,  Drinkwater zou 1.0mg/L fluoride mogen bevatten voor een ‘veilige’ marge. Hoeveel fluoride er in grondwater zit hangt af van verschillende factoren, zoals de plek waar het grondwater uit komt. Afhankelijk van de plek kan grondwater fluoride waardes bevatten tussen de 1.0mg/L tot wel 35.0mg/L. Hoeveel fluoride je binnen mag krijgen verschilt ook weer per plek. Dit hangt bijvoorbeeld af van de lucht temperatuur waar je leeft. Over het algemeen geldt: hoe lager de temperatuur hoe meer fluoride je ‘mag’ hebben in je water. Er is ook zoiets als “ gefluorideerd drinkwater”.  Dit is drinkwater waar fluoride niet per se standaard in zit, maar waar het aan toe is gevoegd. Dit werd  vroeger gedaan omdat de kleine hoeveelheden fluoride een positieve werking zouden hebben op onze tanden. Een onderzoek in Nederland uit 1961 testte dit in twee steden. Tiel en Culemborg werden met elkaar vergeleken. De ene stad kreeg gefluoreerd water (1,1mg/L) en de andere stad niet-gefluoreerd (0,1mg/L) en de andere stad niet-gefluoreerd (0,1mg/L). Hiervan waren de uitkomsten van het gefluorideerde water positief.

Maar er is discussie ontstaan of dit gefluorideerde water mogelijk negatieve invloeden zou hebben op onze gezondheid. Om de eerder genoemde redenen, maar ook omdat het bijvoorbeeld kans op IQ verlaging zou hebben. Omdat de overheid mensen geen eigen keus liet bij het fluorideren van drinkwater en er toch vrij veel bewijs was voor negatieve effecten is de toegevoegde fluoride in Nederland al een tijd uit het drinkwater verwijderd. Dit is in een groot gedeelte van Europa het geval, maar dit gebeurt nog lang niet in alle landen.  In veel Afrikaanse landen bevat drinkwater nog altijd fluoride. Van sommige landen kun je nog denken dat het al heel wat is dat er überhaupt drinkwater te krijgen is,maar in veel westerse landen zit nog steeds fluoride in het drinkwater, waaronder de V.S, Australië, Turkije, Canada, Nieuw Zeeland. 

WAT ZIJN DE NEGATIEVE GELUIDEN?

Er zijn inmiddels enorm veel tegengeluiden. Meest opmerkelijkste is dat juist een groot voordeel van fluoride wordt tegengesproken. Fluoride zou je glazuur en botten niet verbeteren, maar juist aantasten. Door overmatig gebruik van fluoride kun je FLUOROSIS ontwikkelen, waarbij het in het bijzonder gaat om fluoride inname op jonge leeftijd, ongeveer 8-10 jaar. Dit kan o.a bruine strepen en vlekken opleveren op tanden en kiezen. Het heeft invloed op de ontwikkeling en zelfs kleur van je tanden en kiezen .Een volwassen gebit kan worden aangetast door fluoride zonder dat men er iets van merkt of iets zichtbaar wordt. Andere tegengeluiden zijn broze, stijve botten bij een overmaat aan fluoride. De symptomen zijn lastig te ontdekken omdat ze sterk lijken om de symptomen van artritis. Klachten als chronische vermoeidheid, stijve nek en rug, branderig gevoel, verzwakte spieren en ongewone calcium-waardes. 

Andere argumenten zijn klachten als:

– veel dorst hebben

– lichte hoofdpijn, tot zware hoofdpijn

– onrust, nervositeit, gespannen zijn

– huiduitslag

– diverse neurologische klachten als depressie, maag/darmklachten, misselijkheid, tintelend gevoel in armen/benen/voeten enz.

WAT ZEGT DE WETENSCHAP?

Voor dit artikel ben ik op zoek gegaan naar wetenschappelijke feiten, en kwam er al snel achter dat nergens een eenduidig resultaat vindbaar is,. In Amerika is fluoride een veel heter topic dan in Europa. Ik kwam op onwijs veel websites terecht die spraken over “ tandpasta = vergif” en “ levensgevaarlijk”. Elk verhaal op internet is weer anders, zo las ik op één website dat het een propaganda-middel zou zijn geweest in de Verenigde Staten, op een andere site las ik een “ schokkend” verhaal over een klein jongetje die een heftige fluoride-vergiftiging had opgelopen.

Enkele fragmenten wat ik zoal tegenkwam:

“ …Fluor tast onze enzymen in het lichaam aan en kan de volgende lichaamsystemen aantasten:

– immuun systeem

– spijsverteringsysteem

– ademhalingssysteem

– bloed circulatie

– nierfuncties

– lever functies

– hersenfuncties

– schildklier functie…”

“Fluor stapelt zich op in de hersenen en is schadelijk voor het centrale zenuwstelsel. Fluor-inname is onlangs nog in verband gebracht met leerstoornissen, een lager IQ en depressie bij kinderen.

“Je lichaam probeert zich te beschermen tegen de fluor, en dat is de reden dat het glazuur harder wordt. Maar helaas zo hard, dat het vaker afbrokkeld”.

“Fluoride is een giftig bijproduct bij de fabricageprocessen van door mensen gemaakte chemicaliën. Giftig afval, de opkomst van het milieubureau in de VS, de EPA (Environmental Protection Agency) en de opkomst van het milieubewustzijn als politiek instrument om de illusie van veiligheid te wekken in de afgelopen decennia. Miljoenen tonnen uiterst giftig fluoride worden elk jaar geproduceerd. Stel je de kosten eens voor om dit af te voeren en te verwerken, stel je de enorme bergen van fluorafval eens voor, die elk jaar om een oplossing schreeuwen. Dat loopt in de miljarden dollars”.

 Ik kon daar eigenlijk niets tastbaars vinden, en zette daarom mijn zoektocht voort op de Europese sites. Maar ook hier kwam ik bedrogen uit. Het probleem zit hem in de afwezigheid van bronnen, en “ losse” onderzoeksresultaten. Er wordt enorm veel beweerd, maar heel veel websites gebruiken geen bronnen, of gebruiken linkjes die linken naar een andere bron die geen onderbouwing heeft. Ik was nieuwsgierig hoe de waardes aan fluoride liggen betreft tandpasta. Wat ik kon vinden was dat een hogere waarde van fluoride in tandpasta 1400 ppm is, wat ongeveer gelijk ligt aan 1400 mg/l. Daar schrok ik best een beetje van, gezien de hoeveelheden die er in ons drinkwater mogen zitten. Nu drinken we geen tandpasta, maar we krijgen er toch wat van binnen, ook via onze slijmvliezen. 

Ik vond een onderzoek van de Universiteit van Harvard, waarin stond dat blootstelling aan fluoride het IQ met zeven punten kan laten dalen. Eerdere onderzoeken op ratten hebben dit ook al eens uitgewezen. Alhoewel deze onderzoeken niet stevig zijn onderbouwd, kunnen we best concluderen, dat het tenminste een één of ander neurotoxische werking kan hebben. Best scary. 

In een ander onderzoek, uitgevoerd door de Britse onderzoeker JLuke, kwam naar voren dat fluoride zich kan ophopen in de pijnappelklier. Hij stelde vast, dat dit de werking beïnvloedt. De pijnappelklier maakt bijvoorbeeld het hormoon melatonine aan uit serotonine en zorgt voor een goede nachtrust, Serotonine heeft o.a veel invloed op je stemming en zelfvertrouwen. 

Kortom: onderzoeksresultaten genoeg, maar echt eenduidig? Wel is het zo’n beetje duidelijk, dat fluoride niet bepaald gezond is te noemen en dat al genoeg reden kan zijn om voor een fluoride-vrije tandpasta te kiezen. Dat kan gelukkig steeds beter, zelfs supermarkten verkopen hier en daar al fluor-vrije tandpasta. 

Wat duidelijk is, is dat er nog veel meer gericht onderzoek nodig is om wetenschappelijk vast te kunnen stellen dat fluor-tandpasta werkelijke schade oplevert aan onze gezondheid. Zolang dit nog niet is vastgesteld, adviseren tandartsen ons gewoon nog met fluoride aan de haal te gaan. En zullen fluor-behandelingen ook actief blijven. ( weet jij het nog? Die vieze bitjes in je mond! ) 

HAMVRAAG: HEBBEN WE FLUORIDE NODIG OM ONS GEBIT GEZOND TE HOUDEN?

Ook de hamvraag blijft zolang er geen vastgestelde onderbouwingen zijn, in het luchtledige hangen. Als ik naar mijzelf kijk, ben ik overtuigd genoeg om fluoride tandpasta te mijden. Er zijn geen onderbouwde vastgestelde resultaten, maar er zijn onderzoeken genoeg die zeer kundig zijn gedaan en waaruit bleek dat fluoride niet zo gezond uit de bus komt. Ik vind deze resultaten stellig genoeg om te kiezen voor geen fluoride. Voor iemand anders kunnen de adviezen van tandartsen weer veel zwaarder wegen dan wat er allemaal wordt beweerd. Je wilt immers het beste voor jezelf en voor je gezin. In principe halen we voldoende fluoride uit ons voedsel. In tandpasta wordt fluoride synthetisch toegevoegd. Je moet het een beetje nét zo zien als voedingssupplementen. Deze zijn ook minder gezond dat voedingsstoffen uit “ echt” voedsel. 

SAM_3094

Je kunt natuurlijk nuchter denken. Want we eten toch geen tandpasta? En we slikken het toch niet door? Dit ligt genuanceerder. Tandpasta wordt namelijk ook opgenomen door de slijmvliezen, en ons lichaam kan fluoride niet afbreken. Op langere termijn ( we poetsen immers iedere dag tenminste 3 x onze tanden) ongeacht of het nu om hogere doseringen gaat of niet, kan dit onze gezondheid gaan beïnvloeden. In Amerika is het zelfs al verplicht gesteld, om de precieze hoeveelheden aan fluoride op de tubes te vermelden. In Nederland is dit niet verplicht, wel is er in 2009 een verplichting opgesteld waarschuwingen te vermelden, in het bijzonder op tandpasta voor kinderen tot zes jaar.  Daaraan zijn lekkere smaakjes toegevoegd waardoor een kind geneigd is om alles door te slikken.

Resumerend: of fluoride nu echt gevaren voor de gezondheid oplevert is niet wetenschappelijk bekend, en blijft het onduidelijk of de mogelijke gevaren opwegen tegen de zogezegde beweerde gunstige werkingen van fluoride op ons gebit. Of we het werkelijk nodig hebben in onze tandpasta is onduidelijk. De wetenschap is daar ook nog niet over uit.

SAM_3099

ZELF TANDPASTA MAKEN

Zoals eerder gezegd kun je al goed terecht in gezondheidswinkels, biowinkels en vele websites om fluor-vrije tandpasta in te kopen. Maar je kunt het ook zeer eenvoudig zelf maken. Daarvoor heb je maar vier ingrediënten nodig. Bakingsoda staat al reeds zeer gunstig bekend om zijn zeer gezonde eigenschappen, ook voor ons gebit zorgt het ervoor dat de zuurtegraad omhoog gaat, zodat de mond basischer wordt. Kokosolie staat bekend om zijn anti-microbiële werking ( let op: ZUIVERE KOUD GEPERSTE kokosolie) Keltisch zeezout bevatten erg veel mineralen die gunstig zijn voor je tanden. Pepermuntolie geeft je homemade tandpasta een fijne smaak. Je kunt pepermuntolie o.a bestellen via  TISSERAND. 

DIT HEB JE NODIG:

drie eetlepels zuivere kokosolie ( royal green koude persing, cocowonder, of de witte parel)

een theelepel bakingsoda

3 druppels pepermunt olie 

een kwart theelepeltje  keltisch zeezout

SAM_3098

ZO MAAK JE HET:

Roer alles in een potje stevig door elkaar. Laat hard worden. Bewaren op een koele droge plaats ( dus liever niet in de badkamer) Doop steeds je tandenborstel in het potje en poets je tanden zoals gebruikelijk.

SAM_3092

ELEKTRISCH OF HANDMATIG?

Ik doe het beide, maar tandartsen adviseren ons elektrisch te poetsen. Waarom? Om te beginnen bevatten ET ( = elektrische tandenborstels) een programma, wat ervoor zorgt dat je lang genoeg ( voldoende) poetst. Daarnaast wordt er geen druk gegeven op de borstel, wat zorgt voor een betere ligging van de haren op de tanden en kiezen, de snellere roteringen komen beter tussen de hoekjes en kiertjes en het stimuleert je tandvlees beter. Handmatig poetsen kan zogen voor vermindering van de duur van het poetsen, veel meer druk op de borstel waardoor tanden en kiezen kunnen beschadigen door te hard poetsen, je komt niet overal goed bij en…je gebruikt in regel veel meer tandpasta omdat de algemene HT ( handmatige tandenborstels) veel groter en breder zijn, waardoor men meer geneigd is om meer tandpasta te gebruiken. 

SAM_3095

Toch gebruiken de meeste Nederlanders nog steeds de HT. Het is bijvoorbeeld gemakkelijker, en handig tijdens vakantie. Je zit dan niet met een halve toilettas vol met poetsgerei, ook thuis is het steeds opladen soms lastig.. Bovendien vinden velen het gewoonweg fijner en daar ben ik het stiekempjes mee eens. Ik poets daarom ook graag handmatig. Maar dat is persoonlijk. Toen ik mijn tandarts vroeg waar zijn voorkeur naar uitging zei hij “ wat jij het fijnste vindt, in wezen maakt het verder geen verschil”. Ik hou beide poetsmethodes aan. Omdat dit voor mij prettig werkt. Meer lezen over tandenborstels? Klik hier.

Hoe vaak je je tanden poetst, is sterk afhankelijk van je eet/drinkgedrag. Ook is het denk ik iets persoonlijks. Ik vind een frisse, schone, gladde mond bijvoorbeeld erg prettig en poets daarom tenminste 3/4 x per dag. Het gemiddelde staat op 3 x per dag, maar het is dus afhankelijk van je eet/drinkgedrag, en hoe vaak het nodig is.

SAM_2626-1200x800

HET EFFECT VAN VOEDING OP ONS GEBIT

We horen het tegenwoordig van iedere tandarts na elk bezoek. “ pas op met zuren”. Tanderosie is de afgelopen jaren een zeer zorgwekkend probleem geworden in erg veel tandartspraktijken. Niet alleen jonge ( melk) gebitten zijn aangetast, ook gebitten van ouderen. We zijn de afgelopen jaren niet alleen meer suikers gaan eten via ons voedsel, we eten ook MEER en meerdere keren per dag, vaak zelfs de hele dag door. Een reep hier, een koekje daar, een lepel uit de pan, een snoepje uit de pot, een broodje hier, een sapje/smoothie daar…..al die eet/drinkmomenten zorgen steeds opnieuw voor een zuuraanval. Vooral de “ smoothie/sapjes” trend heeft voor enorm veel meer gevallen van tanderosie gezorgd. Jaren geleden was de boosdoener nog het diksap. ( lees er alles over door hier te klikken) Toen al luidden tandartsen de noodklok, omdat zij schrikbarend veel melkgebitjes in rotte toestand aantroffen. Dit was met name te danken aan de zuigflesjes vol met diksap. Op dit moment is het zorgpunt verschoven naar smoothies, sapjes en andere suikerrijke drankjes. Ook natuurlijke suikers in vers intact fruit ( fructose) is schadelijk voor het gebit. Het heeft één zelfde effect op het gebit als gewone suiker, zeker in vloeibare vorm. De meeste mensen denken de oplossing te hebben gevonden door het drinken via een rietje. Dit vermindert het contact met tanden en kiezen uiteraard aanzienlijk en is daarom ook aan te raden, maar voorkomt niet dat fructose in het speeksel terecht komt en daarmee ook tanden en kiezen bereikt. Het blijft het beste, om vers fruit zo intact mogelijk te eten. Door te kauwen maakt je speeksel enzymen aan. En door het kauwen blijft er ook veel minder achter op tanden en kiezen. Kies ook voor fruitsoorten met zo min mogelijk fruitsuikers, zoals aardbeien, zoete bessen ( geen zure), en groene bananen. Fruitsoorten als mango, druiven en meloen bevatten vrij veel fruitsuikers, eet deze met mate. 

Iedereen weet dat snoepen ( suikers) niet al te best is voor ons gebit. We zijn dan ook veel alerter en bedachtzamer betreft onze snoep-momenten. We kiezen deze steeds vaker bewuster of mijden deze. Het snoep is dan ook niet zozeer meer het probleem. Het probleem heet tegenwoordig het ONBEWUSTE SNOEPEN. 

We willen tegenwoordig zo gezond mogelijk eten. Veel groente en fruit, weinig tot geen suiker, lekker veel superfoods als dadels, vijgen, gedroogde abrikozen, agave, kokosbloesemsuiker, en honing. Velen denken dat dit gezonde alternatieven zijn op suikers. Maar negen van de tien gevallen bevatten juist MEER suikers dan een origineel. Dadels zijn hip. Ze worden ter vervanging gebruikt voor suiker. Dadels zijn enorm kleverig en zijn daarom zeer slecht voor je tanden en kiezen. Hoe goed je ook poetst, de kleverige massa’s zullen altijd wel ergens achter blijven steken wat op ten duur cariës kan veroorzaken. Dit geldt ook voor ander gedroogd superfood, zoals gedroogde bessen, gedroogde zuidvruchten, en bijvoorbeeld gojibessen. Het gebruik van deze zogenoemde superfoods heeft de afgelopen jaren ook gezorgd voor meer gebitsproblemen. Voedsel dat veel zuur bevat heeft ook een zeer sterke inwerking op onze tanden en kiezen. Zuur voedsel ( sinaasappelsap, citroen) kan ons tandglazuur aantasten. Het tandglazuur wordt zachter. Na ongeveer 30 minuten zal het glazuur van zichzelf weer gaan verharden , dus je kunt nu denken, wat is het probleem? Wel, als je je tanden gaat poetsen, poets je je glazuur weg, nog voordat het zich kan herstellen. Daarom wordt algemeen geadviseerd, om na iedere maaltijd even een half uur te wachten met tanden poetsen. Wat ook helpt, is na iedere maaltijd/ eetmoment je tanden spoelen met water. Dit zorgt voor een snellere neutralisatie en spoelt eventuele achtergebleven stukjes beter weg. 

Gelukkig zijn er nog meer dan genoeg lekkere gezonde voedingsmiddelen die lief zijn voor je tanden.Ik heb hieronder een beknopte opsomming gemaakt van voedingsmiddelen die slecht zijn voor je gebit en voedingsmiddelen die lief zijn voor je gebit.

VOEDINGSMIDDELEN DIE SLECHT ZIJN VOOR HET GEBIT

– ijsklontjes/ waterijs

Je zou je kunnen afvragen wat er nu zo schadelijk is aan water. Gewoon water is juist super-gezond voor het gebit. Even naspoelen met water na iedere maaltijd wordt door veel tandartsen geadviseerd. Bevroren water is een heel ander verhaal. Harde dingen, daar moeten we flink wat kracht op zetten om door te bijten. Dit zorgt ervoor dat het tandglazuur in rap tempo afslijt. Maar dat is niet het enige. Ijsklontjes ( en ijs ) kunnen door de plotselinge overval van kou op tanden en kiezen scheurtjes en barstjes in het glazuur veroorzaken.

– snoep/ suikers

Dat lijkt ons vanzelfsprekend Suikers en tanden en kiezen zijn geen goede maatjes met elkaar en het suiker kan heel wat schade aanrichten op tanden en kiezen, maar ook het tandvlees.

– gedroogde ( zuid) vruchten en gedroogde superfoods: 

Klinkt heel gezond , dadels, vijgen, en ander gedroogde zuidvruchten. Ze worden gezien als een gezond alternatief op suiker, maar dit is een wassen neus. Gedroogd fruit kan zelfs veel meer suikers bevatten dan gewone tafelsuiker. Voor het gebit is het ook veel nadeliger omdat alles blijft plakken en kleven, ook tussen de tanden en kiezen. Ook kunnen sommige gedroogde zuidvruchten extra gesuikerde laagjes bevatten en een laagje over je tanden en kiezen leggen.

– plakkende voedingsmiddelen als pasta, smeerbaar zoet broodbeleg

Hetzelfde verhaal zo’n beetje als bij gedroogd fruit. ( zie hierboven)

– koolhydraat rijk voedsel

Voedsel met veel snelle koolhydraten bevatten meestal altijd wel iets van bewerkte zetmeel en genetisch gemanipuleerde granen / ingrediënten. Dit is zeer nadelig voor ons gebit.

– zwarte koffie en zwarte thee ( kies liever voor groente thee, en koffie met een beetje plantaardige melk)

zwarte koffie heeft ( zeker bij dagelijks gebruik) effect op de uurgraad van de mond en veroorzaakt vlekken op tanden en kiezen.

– wijn, in het bijzonder witte  ( sorry, wijnliefhebbers!) en alcohol

Vooral witte wijn trekt diep door in tanden en kiezen een kunnen o.a voor snel bederf en vlekken zorgen. Rode wijn wordt gezien als minst schadelijk onder de wijnen.

– frisdranken, sportdranken, energiedrankjes / sappen / vruchtenconcentraten

Tja…..hierover is al erg veel geschreven. De meeste ( sport en energie ) drankjes bestaan uit suiker en water, Sappen en vruchtenconcentraten bevatten erg veel zuren die het tandglazuur regelrecht en direct aanvallen.

– diksap

De allergrootste boosdoener onder de sapjes en concentraten. Diksap is zo geconcentreerd ( omdat we het moeten aanmaken) dat er ( aangemaakt) een laagje op tanden en kiezen achterblijft. Bekend zijn de zogenoemde ” diksap-melkgebitten” van jonge kinderen, bij tandartsen. Deze gebitten zijn finaal aangetast en aangevreten omdat een kind diksap te drinken krijgt.

– fruitsmoothies

Smoothies komen onder diksap. Ook hier worden vaak verschillende soorten fruit per keer gemengd / geblend in de blender. Dit levert een enorme zuur-aanval op. Zeker als er zure bessen en ander vrij zure soorten fruit worden gebruikt in combinatie met zoete vruchten.

– zure bessen als cranberries / citrusvruchten

Zure vruchten en citrusvruchten als citroen en limoen , cranberry’s en rode bessen zijn behoorlijke zuur aanvallen op tanden en kiezen. De hippe trend om iedere morgen een glas uitgeperst citroensap te drinken heeft heel wat tanderosie veroorzaakt afgelopen jaren.

– sauzen / augurken / zoetzure tafelsauzen

Sauzen ( zeker kant en klaar ) zijn meestal mengsels van zuren en suikers. Zeer slechte combinatie voor tanden en kiezen.

– azijn

En vrij agressief zuur voor tanden en kiezen. Ik zou er in elk geval mijn mond niet mee spoelen…

– fruitsoorten met hoge fruitsuikers

Denk daarbij aan druiven ( dextrose ) rijpe bananen, tropisch en exotische fruitsoorten, zoete bessen, en  zoete appels en peren.

– light-producten

Er wordt bij light producten vaak gedacht dat ze minder of geen suikers bevatten, Light frisdranken worden daarom ook enorm veel gedronken. Zoetstoffen ( kunstmatige of natuurlijke als stevia  en erythritol ) zijn niet slecht voor het gebit, maar deze light dranken bevatten ook zuren. Dus ook light frisdranken zijn net zo slecht als gewone reguliere ( fris) dranken.

– kant en klaar producten

In kant en klaar producten vinden we erg veel kunstmatige E nummers, en bevatten de meesten ook veel suiker, zout en zuren. Het is verstandiger om alles zelf te maken.

– knapperige voedingsmiddelen, zoals crackers, toast

Ook hier zijn de snellere koolhydraten ( bewerkte zetmeel en genetisch gemanipuleerde ingrediënten) niet erg bevorderlijk voor het gebit.

 

VOEDINGSMIDDELEN DIE GOED ZIJN VOOR HET GEBIT:

– verse groenten

Ik eet iedere dag tenminste tot twee kilo….heerlijk en ik kan er nog altijd iedere dag naar uitkijken. Omdat ik erg veel varieer verveelt het ook nooit. Dankzij de vele vezels, vitaminen en mineralen en het feit dat we erop moeten kauwen op een goede manier zonder al teveel kracht, stimuleert het de speekselvorming in onze mond. Knapperige groenten als broccoli reinigen ons gebit ook nog eens!

– ( biodynamische) zuivelproducten als kwark en yoghurt / biodynamische roomboter  kaas en rauwe verse melk

In melk ( zuivelproducten) vinden we melksuikers ( lactose) die van nature aanwezig zijn in de melk. Volgens vele onderzieken is deze melksuiker de enige suikervorm die ons gebit minimaal tot nauwelijks aantast. Zeker ongezuurde / aangezuurde zuivelproducten kunnen de mondgezondheid ondersteunen. Eet je bijvoorbeeld na het eten van zeg even een reep chocolade een kommetje kwark na of een stukje kaas, worden voedselzuren geneutraliseerd door de uitwisseling van speeksel. Dit voorkomt de meeste zuur-aanvallen op ons tandglazuur. Daarnaast bevat zuivel calcium, wat voor tanden en kiezen onmisbaar is om gezond te blijven.

– appels en peren ( deze bevatten aardig wat fruitsuikers, maar verhogen ook de speekselproductie waardoor tandaanslag/voedselresten worden weggespoeld tijdens het kauwen)

– sesamzaadjes

Ik kom ze regelmatig tegen: Turkse en Marokkaanse mensen die op zonnebloempitten en sesamzaad kauwen. Dat doen ze niet voor niets. Het wordt traditioneel vaak gedaan na een maaktijd om het gebit te reinigen. Sesamzaad is een zeer grote bron can calcium. Daarnaast zijn ze vrij ruw, waardoor tandplak tijdens het kauwen wordt verwijderd. And last but not least: het verwijdert vlekken op tanden en kiezen.

– komkommers

De meest natuurlijke manier om tandplak te lijf te gaan is het behouden van een goede speekselvorming. Komkommer helpt enorm om de speekselvorming op peil te houden en werkt ” spoelend” op tanden en kiezen. Lekker veel komkommers eten dus!

– vis ( in het bijzonder zalm)

Vis is rijk aan omega 3, sowieso een goede aanvulling voor een goede conditie van tanden en kiezen. Maar vis is in regel ook rijk aan calcium en sommige bevatten vitamine D. Met name zalm is erg rijk aan deze vitamine D en calcium

– champignons/ paddenstoelen

Veel paddenstoelen bevatte antimicrobiële eigenschappen. Met name paddenstoelen bevatten het extract lentinan. Dit extract gaat de groei van mond bacteriën tegen. Dit voorkomt op zijn beurt aantasting van tandglazuur en tandbeen

– rode uien

Met name rode uien zijn goede vernietigers van vervelende bacteriën in de mond.

– ananas ( ook deze vrucht bevat aardig veel fructose, maar heeft ook erg veel voordelen voor het gebit. Zo stimuleert de vrucht het tandvlees en werkt het als vlekkenverwijderaar. LET OP: het gaat hier om VERSE ananas!)

– gember

Gember staat bekend om zijn ontstekingremmende werking. Dit ondersteunt vooral ons tandvlees.

– wortels ( draagt bij aan een gezond tandglazuur)

Wortels zijn uitmuntend gunstig voor onze tanden en kiezen. Rauwe wortels ( want daar spreek ik over) stimuleren de speekselproductie in de mond. Dit houdt de zuurgraad in de mond in optimale conditie. Dit houdt op zijn beurt het tandglazuur intact, en kan zelfs tanderosie helpen te voorkomen. Ook heeft het knagen op een wortel een zeer gunstig effect op de reiniging. Door te kauwen op rauwe wortel reinig je de tanden en kiezen vooral tussen alle hoekjes en spleten. Dus: a Carrot a day keeps the dentist away! 

– zoete aardappelen en aardappelen

Met name de zoete aardappel is zeer rijk aan vitamine C, en dat is ook een vitamine die we hard nodig hebben om ons gebit zo gezond mogelijk te houden. Het beta caroteen in zoete aardappelen draagt tevens bij aan het behoud van gezond tandvlees.

– diverse verse en gedroogde kruiden en specerijen

Vele kruiden werken niet alleen mond verfrissend, ze stimuleren het speeksel en zorgen voor gezond tandvlees.

IS LIGHT FRISDRANK BETER VOOR HET GEBIT?

Veel mensen kiezen voor light frisdranken, niet alleen omdat het geen suikers bevat, maar ook omdat wordt gedacht dat deze tandvriendelijker zouden zijn. Helaas is dit niet zo. In suikervrije lightproducten zoals bijvoorbeeld zoetjes voor in de koffie of lightdranken zitten  kunstmatige/synthetische suikervangers. Deze producten veroorzaken geen gaatjes. Lightdranken bevatten wel evenveel zuur als gewone frisdranken. De kans op slijtage van je gebit als gevolg van zuur ( tanderosie) is bij light-frisdranken evengroet als bij gewone frisdrank. Dranken met ( zuivere) steviolglycosiden vormen de uitzondering op de regel. Stevia is juist ontzettend tandvriendelijk, en wordt daarom ook veel gebruikt in natuurlijke mondverzorging-producten. 

GEGETEN/GEDRONKEN? GA JE MOND SPOELEN!

De beste tip die ik van mijn tandarts kreeg is om na ieder eet EN DRINK ( !) moment je mond te spoelen met water. Neem een slok water in de mond en laat het water een minuut lang goed rondgaan in je mond/ langs alle tanden. Spuug het water uit. Wacht altijd een half uur voordat je weer wat eet/drinkt of je tanden poetst. Je mond telkens spoelen neutraliseert alles sneller, eventuele achtergebleven stukjes/ restjes voedsel tussen de tanden worden beter weggespoeld, en je maakt meer speeksel aan. In het begin is het even “ een gedoe” maar ik doe het inmiddels al jaren en het is erin gesleten als prettige gewoonte. Sterker: als ik niet met water spoel voel ik dat er iets niet klopt 😉 

IMG_1539

HEEFT MONDWATER ZIN?

Waar ik mij altijd over heb verbaasd, zijn mondwatertjes. Vooral omdat ze gigantisch duur zijn. Ze worden nog altijd geadviseerd door mond-hygiënisten voor een goede, gezonde mond-hygiëne. Ze zouden gaatjes ( cariës) en vooral tandplak tegen gaan, het zou gezond zijn voor ons tandvlees en het geeft ons een frisse adem en gladde tanden. 

Is dat ook zo? Wel, persoonlijk denk ik al jaren van niet en daarom heb ik deze dure onzin ook nog nooit gekocht. Mijn tandarts denkt er gelukkig net zo over en hij vertelde mij dat al die mondwatertjes overbodig zijn als je je gebit normaal verzorgt/onderhoudt ( = 3 x per dag gedurende twee minuten poetsen, flossen) 

Veel mensen denken ook dat mondwater het tanden poetsen kan vervangen, maar dat is een fabel. Mondwaters zijn net als voedingssupplementen GEEN vervanging, maar kunnen een aanvulling zijn. 

Mondwaters barsten ook van de fluoride. Veel mensen vinden “ het prikken en tintelen” in de mond een fijn gevoel, maar er zijn ook erg veel mensen die dit juist erg onprettig vinden. Uiteraard komt veel van de fluoride in het speeksel terecht en in de slijmvliezen. Voor mij meer dan genoeg reden om dit spul te mijden. 

Werkt het wel tegen bijvoorbeeld een droge mond, een stinkende adem, of tegen tanderosie? Net als bij voedingssupplementen moet je eerst GERICHTER naar je probleem kijken. En de bron aanpakken. Als je last hebt van een stinkende adem, kan dit bijvoorbeeld ook wijzen op halitose, of aandoeningen aan het gebit. Daar helpt geen mondwater tegen. 

Resumerend: mondwater werkt als AANVULLING, niet ter vervanging. Het bevat veel fluoride, en is daarom af te raden preventief te gebruiken. 

SAM_3096

Flossen…waarom zou ik?

Ik geef het maar meteen toe: ik heb een hekel aan flossen. Die draadjes, dat gedoe, ze breken regelmatig…Het zorgde ervoor dat ik het tot voor kort maar minimaal deed. Ook is er eens zomaar een stukje tand afgebroken door het flossen, daar schrok ik zo van dat ik erg terughoudend ben geworden en minder fanatiek in flossen. Gelukkig zijn er inmiddels ook hele leuke apparaatjes op de markt die via een krachtig pompje water door je kieren heen spuit. Dit is voor mij ideaal. Ik vond een hele goedkope, die niet opgeladen hoeft te worden! Waar? Bij Action: 2,95 😉 Dat ding werkt als een zonnetje, en ik vind het zelfs leuk om te flossen op deze manier!

Flossen is namelijk wel erg belangrijk. Mijn tandarts hamert er ook altijd op ” flossen, flossen, flossen!” zegt hij altijd. Er blijft na iedere maaltijd wel iets van voedselresten achter tussen/op/aan tanden en kiezen. Alleen spoelen en poetsen helpt niet. Flossen zorgt ervoor, dat voedselresten tussen tanden en kiezen verdwijnen, zodat deze geen vervelende gevolgen kunnen geven. Achtergebleven voedselresten kunnen gaan irriteren ( ken je dat, een stukje tussen je tanden wat je enorm voelt zitten? AAARRRGGHH!) en in het ergste geval tandvlees-ontstekingen en erosie/cariës veroorzaken. Niet onbelangrijk dus om iedere dag ook te flossen na je poetsbeurt.

Ik hoop, dat dit artikel zinvol was voor jou en je betere keuzes kunt maken betreft je mondverzorging. Het heeft mij de ogen wel meer geopend betreft fluoride. Ik gebruikte nog steeds fluoride tandpasta ( ja…op aanraden van de tandarts) maar was al ” aan het wennen” met non-fluor tandpasta. Wennen? Ja, want helaas vind ik ALLE non fluor-tandpasta’s niet te hachelen. De smaak vind ik echt vreselijk. Ik ril van ” zoute” tandpasta’s. Zoals Paradontax, die ik ooit heb moeten gebruiken voor mijn gevoelige tandvlees. De non-fluor tandpasta’s smaken allemaal een beetje hetzelfde. Maar ik wil eraan gaan wennen, want fluoride….het komt vanaf nu mijn deur niet meer binnen. Tenminste, niet via mijn tubes tandpasta.

MEER LEZEN OVER DE DISCUSSIE FLUORIDE? 

KLIK HIER

 

5 Reacties op “Ons gebit…over fluoride, goede gebitsverzorging en voedsel

  1. Beste Monique,

    Het dopen van de tandenborstel in een zelfgemaakte tandpasta die enige tijd mee moet gaan (neem ik aan) en wellicht ook door huisgenoten gebruikt zou worden zou ik uit oogpunt van hygiëne niet aanraden.

  2. Toch ben ik van mening dat je ook naar het advies van je tandarts mag luisteren. Deze heeft een uitgebreide universitaire studie gedaan om mensen persoonlijke adviezen te geven. Vooral ouders van kleine kinderen moeten bij zichzelf te rade gaan als ze de kinderen geen fluoridetandpasta laten gebruiken en daardoor caviteiten krijgen in het melkgebit. Als volwassene kan je over jezelf beslissen en de gevolgen aanvaarden. Bij kinderen ligt dit toch anders, luister naar de adviezen voor jezelf en je kinderen van je tandarts!

    • De tandarts kijkt maar naar 1 ding: je tanden. Daar is fluoride goed voor. De tandarts weet veelal niet wat de schadelijke effecten van fluoride in zijn algemeenheid zijn. Je hersenen beschadigen om je tanden te beschermen? Ik niet.

  3. Hallo, alles gelezen met alle mogelijke bijwerkingen van fluorgebruik, volgens mij heb ik last van elke bijwerking (zucht) ik ga zeker op zoek naar fluorloze tandpasta. Nog even over dat flossen, het is beter om te stoken, met goede tandenstokers, dit masseert het tandvlees en duwt het omhoog waardoor vuil uit de tandpockets wordt geduwd, beter tegen terugtrekkend tandvlees dan flosdraad dat snijdt in het tandvlees, is afgeraden door mijn mondhygiëniste .

  4. Sinds wij gestopt zijn met het gebruik van tandpasta met fluoride heeft mijn zoon veel minder gaatjes. Voor ons geen fluoride meer dus!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *