Quinoa ( spreek uit KIEN WAH) is niet meer weg te denken, het is gekomen om te blijven. Het is een standaard product geworden in de supermarkt en het is anno 2021 nog altijd razend populair. Aanvankelijk verkreeg Quinoa zijn populariteit, omdat het gaat om een zogenoemde PSEUDO GRAANSOORT. Dit is een soort wat eigenlijk niet onder de granen valt, maar wel als graansoort wordt beschouwd. Eigenlijk zijn quinoa zaden. Daarnaast is het vrij van gluten, en is het vrij arm aan koolhydraten, vanwege de aanwezigheid van de vele vezels en eiwitten. Het is een erg smakelijk gerecht, en erg veelzijdig te gebruiken.

WAT IS QUINOA?

Quinoa is een zogenoemde “pseudograan”. Het is een zaad afkomstig van een plant die groeit in Zuid-Amerika. Dit zaad heeft zijn eigen natuurlijke beschermingsstof tegen insecten en ander ongedierte, saponin. Dit heeft als groot voordeel dat er geen bestrijdingsmiddelen gebruikt behoeven te worden, wat Quinoa vrijwel altijd maakt tot een volledig biologisch natuurproduct. Quinoa heeft afgelopen tijd een extreme populariteit gewonnen. Het is zelfs bestempeld als superfood. Het is zeer rijk aan aminozuren, met name cystine en lysine, twee aminozuren die maar zelden voorkomen in graansoorten. Verder bevat het erg veel magnesium, fosfor, ijzer en kalium. Het bevat tevens erg veel vitaminen en eiwitten. Het eiwitgehalte ligt een stuk hoger dan tarwe en / of rijst en is te vergelijken met het gehalte aan eiwitten in vlees. De eiwitten bevatten alle essentiële aminozuren. Het gehalte aan eiwitten ligt op circa 15%, wat veel is te noemen. Het is bovendien glutenvrij. Quinoa heeft een licht nootachtige smaak en is verkrijgbaar in verschillende kleuren als rood, goudbruin/geel, bruin en zwart. De gele variant wordt echter het meest gebruikt omdat deze de meest makkelijkste bereiding heeft. Mede door de natuurlijke beschermingsstof saponin is het belangrijk om de Quinoa voor het koken goed af te spoelen. De laag geeft anders een zeer bittere smaak. Bij voorgekookte Quinoa of gepofte Quinoa is dit niet nodig. Volg altijd de kook/bereidingswijze op de verpakking, per Quinoasoort kunnen kook en bereidingswijzen sterk verschillen.

Quinoa bevat meer voedingsstoffen dan de meeste andere graansoorten als tarwe en rogge. Het bevat een aantal belangrijke mineralen als magnesium, kalium en fosfor, veel belangrijke vitaminen als vitamine B1 . B2, B3 en vitamine E, en het is rijk aan voedingsvezels. Het is tevens vrij rijk aan eiwitten. Het heeft een specifieke, verfijnde, noot-achtige smaak volgens velen, ook wordt de smaak wel eens omschreven als licht zoet.

GLUTENVRIJ

Omdat Quinoa eigenlijk helemaal geen graansoort is maar een zaad, is Quinoa erg interessant voor mensen met een allergie of intolerantie voor gluten. Net als bij haver kunnen er echter wel sporen van gluten in de Quinoa terechtkomen bij producties, let daarom wel goed op, als je Coeliakie hebt. Veel fabrikanten garanderen hun Quinoa inmiddels 100% glutenvrij ( deze vind je meest in de biowinkels ) Quinoa kan worden gegeten ter vervanging voor andere graansoorten, en maïs en rijst.

SUPERFOOD?

Quinoa wordt bestempeld als superfood, iets waar de nodige vraagtekens bij kunnen worden gezet. Zoals je hebt kunnen lezen, klopt g=het wel degelijk, dat Quinoa zeer rijk is aan bepaalde voedingsstoffen ( zowel essentieel als niet ) en daarom mag het zeker als een superfood worden bestempeld. Maar de commercie en de hype om Quinoa heen wordt door ons duur betaald. Quinoa bevat waardevolle voedingsstoffen, maar geen uitblinkende die we niet uit andere bronnen kunnen halen. Quinoa wordt echter wel extreem duur aangeboden op de Europese en Amerikaanse markt. Bijna € 5.00 betalen voor nog geen 175 gram is meer gewoon dan opmerkelijk. Het is dus vooral een goudmijn voor de voedsel en levensmiddelenindustrie. Het zou in principe niet zo bezwaarlijk zijn, we bepalen immers zelf waar wij ons geld aan willen uitgeven, maar het heeft erg veel nadelige kanten. En dat heeft alles te maken met uitbuiting, voedseltekorten bij de inheemse bevolkingsgroepen en de belasting op hert milieu. In landen waar we Quinoa vandaan moeten halen, zoals Bolivia, hebben boeren afgelopen jaren enorm veel winst kunnen maken op de extreme toename en vraag naar Quinoa. Je zou dus kunnen denken dat de Quinoa-hype de straat-arme boeren uit Bolivia enorme kansen biedt, maar het heeft een andere kant. De gigantische toename van het aantal akkers in Bolivia is desastreus voor het zeer kwetsbare ecosysteem van de hooglanden. Er is veel erosie, uitputting van de bodem door het “ doorfokken” van verbouw, en verstoorde waterhuishoudingen die de vele grasgebieden van de Lama’s ernstig bedreigen en leiden tot verwoestijning. Bolivia was één van de landen waar lama’s volop werden gefokt, dit is bijna compleet stil gelegd omdat veel boeren veel meer brood zien in het verbouwen van Quinoa. Een zak Quinoa leverde voor de Quinoa-hype in Bolivia nog geen 40 bolivianos ( Boliviaans geld ) op, nu krijgen boeren 800 bolivianos per zak uitbetaald. Daarnaast halen handelaren het direct bij de boeren op, waar voorheen de boeren hun waar zelf naar markten moesten brengen om daar te verslijten. De boeren zijn er beter van geworden, maar veel andere zaken werden er slechter op. Zoals een complete fok-stop van lama’s. Deze worden, naast dat het veel minder oplevert, gezien als bedreiging omdat ze veel gewas opeten. De lama’s zijn echter essentieel voor een ecologisch evenwicht. Een andere schaduwzijde is de voedselzekerheid in landen van afkomst. We kunnen dit het beste vergelijken, als onze Hollandse aardappel plotseling door hypes van buiten af worden weg geroofd en wij een aardappel-tekort krijgen. En € 25.00 moeten betalen per kilo. Quinoa is in veel landen van afkomst hoofdvoedsel. Quinoa is door al dat wegkapen allang geen armelui-voedsel meer in deze landen, maar 10 x duurder dan wij ervoor moeten betalen. Zeker de armere gezinnen delven het onderspit, het internationale succes heeft een abrupt einde gemaakt aan het traditionele, evenwichtige voedingspatroon en kan uiteindelijk leiden tot ondervoeding. Voor de Quinoa-hype aten bevolkingsgroepen s’morgens, s’middags en s’avonds Quinoa, nu eten zij goedkope pasta. Op markten lagen voorheen kilo’s Quinoa voor een habbekrats, nu is er geen zaadje meer vindbaar. Iemand koopt het meer omdat het veel te duur is geworden. Op markten worden nu rijst en noodles verkocht voor een derde van de prijs van Quinoa. Gelukkig wordt er steeds meer gekeken naar mogelijkheden om Quinoa ook in Europa te gaan verbouwen. Zelfs in Nederland wordt er al aardig wat Quinoa verbouwd, wat zeker de allerbeste optie is om Quinoa in te kopen. Mijn lieve collega Rineke Dijkinga zet zich bijvoorbeeld al wat jaartjes in om Quinoa op eigen grond te verbouwen, KLIK HIER om daar alles over te lezen. Deze varianten zijn de allerbeste keuzes om te maken. En de boeren in landen als Bolivia en Peru dan? Lopen die dan niet opeens weer veel inkomsten mis? Nee, want er zijn veel organisaties bezig om de balans terug te vinden, waarbij de boeren ook nog gewoon een eerlijke boterham kunnen verdienen.

WAT KUN JE MET QUINOA?

Quinoa is veelzijdig, en ter vervanging te gebruiken voor andere graansoorten en rijst, denk aan haver, cous-cous, bulgur, tarwe, en gerst. Het is naast groente te eten, maar ook met een lekkere homemade pastasaus. Daarnaast is het te verwerken in salades, ovenschotels en Quiches. Je kunt ook bakken met Quinoa, er zijn inmiddels diverse varianten verkrijgbaar aan Quinoameel. Dit meel is geschikt om voor o.a brood, pannenkoeken, koekjes, cake taart en gebak. De quinoa die wij kunnen kopen is klaar voor gebruik. Was de zaden in een kleine zeef, spoel ze zorgvuldig om. Kook ze daarna in ruim water ongeveer 10 minuten, kijk voor de exacte bereidingswijzen op de verpakkingen.

Maak deze heerlijke Quinoa crumble eens! KLIK HIER om naar het recept te gaan.

Waar kopen ?

Omdat de populariteit van quinoa anno 2024 nog altijd niet is gedaald, blijven de ” wildgroei ” producten supermarkten binnen stromen. We kunnen inmiddels alles wel zo’n beetje in een quinoa-variant kopen, van brood tot crackers. Ook ziet je steeds vaker verschillende soorten. Eerder vertelde ik over de verschillende kleuren. Deze komen nu steeds vaker voor. Zoals zwart, rood, een mix en gepoft. Ik neem ze kort even door :

ROOD :

De rode variant is een vrij zeldzame. Het heeft een wat zoetere smaak dan de bekende witte quinoa, en heeft dankzij het rode vliesje meer vezels en voedingsstoffen.

Ook is rode quinoa rijk aan eiwitten en bevatten de essentiële een juiste verhouding. Vanwege de milde zoete noot-achtige smaak valt deze rode quinoa goed in de smaak bij kinderen en is het meest geschikt in / door salades.

ZWART :

De zwarte variant wordt ook wel de meest “ crunchy” genoemd. Maar het is ook tevens de meest gezondste soort quinoa. Dit komt, omdat zwarte quinoa antocyanine bevat, wat de zwarte quinoa zijn zwarte kleur geeft, en bekend staat om zijn zeer anti-oxidante werking.

En dan heb je ook nog de quinoa mix, wat eigenlijk niets meer of minder is dan een mengsel van rode / zwarte en witte quinoa.

BIOLOGISCH GECERTIFICEERD

Wil je verzekerd zijn van een ” schone ” blend, dan kun je het beste kiezen voor Quinoa wat biologisch is gecertificeerd. Daarop rusten vrij strenge eisen. Puur & fit heeft enkele soorten biologisch gecertificeerde quinoa in het assortiment, wat ook nog eens erg voordelig is geprijsd! KLIK HIER om te bestellen

…WAAROM JE VAKER ZWARTE QUINOA ZOU MOETEN ETEN……

We kennen quinoa ( KIEN-WAAH ) denk ik inmiddels allemaal wel. In Nederland eten we veel quinoa, en dan met name de witte variant. Supermarkten liggen inmiddels rammetje vol met de gekste soorten. Maar ZWARTE quinoa? Dat kennen veel mensen niet eens, laat staan dat we dat in supermarkten kunnen vinden. En dat is echt onwijs jammer. Want juist die zwarte quinoa is super-gezond. Dat heeft alles te maken met een speciale groep flavonoiden, ANTHOCYANINEN, wat onder andere in staat is om direct het gehalte aan antioxidanten in het lichaam te verhogen. Anthocyanen zijn kleurstoffen die in de celvacuole van hogere planten voorkomt.. Er zijn wel 250 verschillende anthocyanen. Ze komen voor in de gehele plant, maar voornamelijk in bloemen, vruchten en bladeren. Anthocyanen zorgen ervoor dat alles de bekende paars / blauwe / zwarte kleur krijgt. Denk aan de rode kool, de blauwe bes, de zwarte bes enzovoort. Aan anthocyanen worden gigantisch grote gezonde voordelen gekoppeld. Eet je de paarse groente en fruit zo rijp mogelijk, profiteer je zo optimaal mogelijk van de ruim aanwezige anthocyanen.

Anthocyanen behoren tot de groep fenolen. Waar anthocyanen meest bekend om staan m.b.t de gezonde voordelen zijn de zeer sterke antioxidanten. Zwarte bessen bevatten bijvoorbeeld van alle fruitsoorten de meeste anthocyanen. Zwarte quinoa bevat ook aardig wat anthocyaninen, wat het extra aantrekkelijk maakt om dagelijks op het menu te zetten, of bijvoorbeeld ter vervanging voor rijst, macaroni, en pasta. Het is vrij rijk aan eiwitten, voedingsvezels ( maar liefst gemiddeld 7 gram /100 gram ! En dat is meer dan granen! ) en het bevat goede vetzuren. Zwarte quinoa levert je dus echt ontzettend goede en nuttige energie.

De eiwitten in zwarte quinoa zijn mega interessant voor veganisten, omdat het gaat om vrij veel essentiele aminozuren. Als een voedingsmiddel alle essentiële aminozuren bevat, wordt het gezien als een ‘volledig’ eiwit. Het probleem is dat veel plantaardig voedsel onvoldoende van bepaalde essentiële aminozuren bevat, zoals lysine.

Maar….quinoa is hierop een uitzondering, omdat het uitzonderlijk veel van alle essentiële aminozuren bevat. Daarom is quinoa een uitstekende bron van eiwitten. Het bevat zowel meer als betere eiwitten dan de meeste granen!! Met zo’n 13 gram goed bruikbare plantaardige eiwitten blinkt de zwarte quinoa echt uit, en is het zeker geen verkeerde keuze voor een veganist. Kortom, wat denk jij, wordt het niet de hoogste tijd dat zwarte quinoa de erkenning krijgt die het verdient ?

BIOLOGISCH GECERTIFICEERD

Ook wat betreft ( zwarte) quinoa is het belangrijk dat je voor biologische varianten kiest, omdat het door de enorme populariteit nogal massaal wordt verbouwd, wat dan ook nog eens met veel snelheid moet. Ook kunnen er aardig wat bestrijdingsmiddelen worden gebruikt in de landen van afkomst.

Ik heb gezorgd, dat er biologisch gecertificeerde zwarte quinoa bij puur & fit binnen is gezet. Het is afkomstig uit Peru.

KLIK HIER om te bestellen

…en maak snel kennis met de heerlijke, zacht milde smaak, met een cruncy bite! Je kunt de quinoa verwerken door salades, als bijgerecht, of je kunt er ook brood van bakken, door de quinoa in de blender tot meel te vermalen!

WAAROM JE OOK RODE QUINOA ZOU MOETEN LEREN KENNEN…..

Quinoa, uitgesproken als KIEN-WAAH, is in Nederland nog altijd razend populair. Het begin zo’n beetje in eind jaren negentig in te vallen als een bommetje in supermarkten en is sindsdien nooit meer uit de schappen verdwenen. Aanvankelijk verkreeg Quinoa zijn populariteit, omdat het gaat om een zogenoemde PSEUDO GRAANSOORT. Dit is een soort wat eigenlijk niet onder de granen valt, maar wel als graansoort wordt beschouwd. Eigenlijk zijn quinoa zaden. Daarnaast is het vrij van gluten, en is het vrij arm aan koolhydraten, vanwege de aanwezigheid van de vele vezels en eiwitten. Het is een erg smakelijk gerecht, en erg veelzijdig te gebruiken.

Als we het over Quinoa hebben, hebben we het altijd over de meest gangbare en meest populairste vorm -> de blonde, of witte variant. Er zijn dan ook maar weinig mensen die weten, dat er nog veel meer soorten bestaan, zoals een zwarte quinoa maar ook een rode. En over die rode, daar ga ik het eens specifiek over hebben. Waarom ? Omdat ik denk, dat het echt een gemiste kans is dat we van het bestaan niet afweten. Rode quinoa heeft namelijk echt nogal wat streepjes voor op de blonde / witte variant.

Quinoa is officieel geen graan, maar een pseudo-graan (familie van de spinazie en bieten). De rode variant (Chenopodium quinoa) is simpelweg een ander ras dan de bekende witte quinoa. De populariteit komt voort uit een combinatie van esthetiek (het ziet er mooi uit op beeld) en het feit dat de wetenschap de afgelopen jaren specifieker is gaan kijken naar de verschillen tussen kleuren. De rode kleur wordt veroorzaakt door betalainen (dezelfde stoffen die rode bieten hun kleur geven). it onderzoek blijkt dat rode quinoa een hoger gehalte aan polyfenolen en flavonoïden heeft dan witte quinoa. Dit zijn stoffen die je cellen beschermen tegen schade. De rode kleur werkt als een soort natuurlijk schildje. Hoe donkerder de quinoa, hoe meer “beschermstoffen” erin zitten om je lichaam gezond te houden. Rode quinoa behoudt na het koken beter zijn vorm en is “knapperiger”. De buitenste schil (het pericarp) is iets dikker. Dit resulteert vaak in een marginaal hoger vezelgehalte vergeleken met de witte variant. Het blijft een beetje stevig tussen je tanden en het vult daardoor vaak iets beter.

Quinoa staat sowieso bekend om een gunstig effect op de bloedsuikerspiegel. Door de stevigere structuur en het vezelgehalte doet het lichaam er langer over om de koolhydraten af te breken. Je krijgt minder snel een “suikerdip” na het eten, waardoor je langer energie houdt. Rode quinoa is niet per definitie een “magisch” product, maar het is wel degelijk de voedzamere keuze als je kijkt naar de hoeveelheid beschermende stoffen (antioxidanten) en vezels. Rode quinoa is een soort natuurlijke batterij voor je bloed. Het helpt je om je minder moe te voelen doordat er meer ijzer in zit dan in veel andere plantaardige producten. De goede vetjes in de rode quinoa helpen om de slechte vetten in je lichaam een beetje buiten de deur te houden. Zie het zo : Witte quinoa is de veilige keuze, zacht voor de darmen, neutrale smaak, en de rode quinoa is de “atleet” onder de zaden. Meer kracht (antioxidanten), meer uithoudingsvermogen (vezels/GI) en meer bouwstoffen (ijzer/vitamine E). Qua smaak zit de witte Quinoa meer aan de milde neutrale kant, terwijl de rode Quinoa meer neigt naar aards en nootachtig.

RODE QUINOA BALLEN !

Okay….maar kun je hetzelfde met rode Quinoa als met de witte ? ZEKER! Echter heeft de rode een iets langere kooktijd nodig ( 15-20 minuten ) maar verder kun je het gewoon nét zoals de witte standaard Quinoa gebruiken. Ik maak er zelf altijd een paar “ gehakt “ ballen van, want ze kunnen prima een dagje vlees vervangen. van. Het is echt ontzettend eenvoudig, maar vooral mega gezond, omdat je de Quinoa WEEKT en NIET KOOKT. Quinoa bevat fytinezuur en saponinen. Fytinezuur wordt ook wel een “anti-nutriënt” genoemd omdat het mineralen (zoals het ijzer in de rode quinoa) vasthoudt. Door 24 uur te weken, activeer je enzymen die dit zuur afbreken. Door het weken “maak je de vitamines wakker” en spoel je de bittere beschermlaag weg. Hierdoor kan je lichaam de gezonde stoffen veel beter opnemen. Omdat rode quinoa steviger is, geeft het de ballen meer “beet” en een licht nootachtige smaak die bij witte quinoa vaak wegvalt. Dit recept heeft maar DRIE ingrediënten nodig : de rode Quinoa , chiazaad en water. Je kunt uiteraard voor extra smaak nog wat lekkere kruiden toevoegen, maar in basis ben je al klaar met drie ingrediënten. De combinatie van quinoa en chiazaad levert alle essentiële aminozuren. Dit is een zeldzaamheid voor een plantaardige “ gehaktbal “. . Chiazaad is een van de rijkste plantaardige bronnen van alfalinoleenzuur (ALA). Omdat de korrel rauw gemalen en daarna gebakken wordt (in plaats van platgekookt), blijven de vezels intact. Dit zorgt voor een zeer stabiele bloedsuikerspiegel. Hoe maak je het ? Ik neem jullie stap voor stap mee :

Ingrediënten

120 gram ongekookte rode quinoa
2 eetlepels chiazaad (ca. 20-30 gram)
200 – 220 ml water
Lekkere kruiden ( zoals kurkuma of rozemarijn)

Bereidingswijze
1. Weken (De belangrijkste stap): Doe de rode quinoa in een kom met ruim water en laat dit 24 uur staan. Dit breekt de natuurlijke beschermlaag (fytinezuur) af, waardoor je lichaam de mineralen beter kan opnemen.
2. Spoelen: Giet de quinoa na 24 uur af in een fijne zeef. Spoel grondig met koud water tot het spoelwater niet meer schuimt.
3. Blenden: Doe de gespoelde quinoa, het chiazaad, het verse water (200-220 ml) en de kruiden in een blender. Mix tot een volledig glad beslag.
4. Bakken: Verhit een goede anti-aanbakpan op middelhoog vuur met een drupje olijfolie.
5. Gooi het beslag in de pan en roerbak aan. De massa zal vanzelf compacter worden. Verdeel de massa in twee delen en zodra het kan, maak je er twee ronde ballen van. Bak deze al bewegend op laag vuur gaar.

Dat is het! Je hoeft de chiazaadjes niet vooraf te weken. Door ze droog aan de blender toe te voegen, worden ze fijn gemalen en zorgen ze voor de allerbeste binding van je ballen. Rode quinoa ballen bevatten relatief veel vocht. Als je ze los op een bord legt, worden ze hard of juist zompig. Laat de ballen na het bakken volledig afkoelen op een rooster (zo voorkom je condensvorming). Bewaar ze in een luchtdichte vershoudbak of een herbruikbare siliconen zak in de koelkast. Door de ballen koud te bewaren, vindt er “retrogradatie” van het zetmeel plaats. Dit verhoogt het gehalte aan resistent zetmeel, wat gunstig is voor je darmflora (prebiotisch effect). Je kunt ze ook invriezen… Doe ze in een diepvrieszak en druk de lucht er zoveel mogelijk uit (tegen vriesbrand). . In de koelkast bewaar je ze ongeveer 2-3 dagen, in de vriezer 2-3 maanden.