Pannen….welke ?

In de wereld van de potten ( = pannen in België)  en pannen is het al lang niet meer simpel. Loop een gemiddelde kookwinkel binnen en je snapt wat ik bedoel. Vroeger waren er voornamelijk gietijzeren en aluminium pannen en daarin was niet veel keuze. Inmiddels kun je kiezen uit duizenden soorten. Alles leuk en aardig, maar welke moet je kiezen? 

Welke is bijvoorbeeld geschikt voor jouw warmtebron? En we willen graag ook een beetje gezond koken, bakken en braden. En we willen ook graag dat we niet ieder half jaar een paar nieuwe pannen aanschaffen, dus duurzaamheid is ook een vereiste.  Wat voor soorten pannen zijn er? En waarom zijn anti-aanbak pannen met Teflon geen goed idee? Een overzicht.
1115988_549827241745143_1774771994_o

VROEGER EN NU

Vroeger werd er voornamelijk in gietijzer , koperen aluminium gekookt. Aluminium pannen werden gemaakt van aluminium platen, waaruit een pan werd geperst en gedraaid. Daar werden verder geen anti aanbak lagen o.i.d in geperst. Het maakte de pannen daardoor erg aanvankelijk voor zure producten. Dit gold ook voor de koperen pannen. Gietijzer leek deze eigenschap niet te hebben waardoor de gietijzeren pannen populairder werden en meer werden geproduceerd. Langzaam maar zeker verdwenen de aluminium pannetjes. Nog steeds is gietijzer één van de meest verkochte pannensoort, en heeft mijn moeder ( 70) bijvoorbeeld nog steeds een gietijzeren pan uit haar uitzet waar de dagelijks in braadt. Duurzaam zijn ze zeker!
Er zijn verschillende soorten panen voor verschillende doeleinden. Bijvoorbeeld:
* een braadpan , meestal groot en hoog, met deksel
* een hapjespan, meestal groot maar met een half hoge rand en deksel. Wordt ook wel sauteerpan genoemd.
* een koekenpan, een pan die je in veel maten kunt kopen , met een opstaande rand, geschikt voor bakken en braden . Wordt  er veel gebruikt voor pannenkoeken te bakken
* een steelpan, inderdaad, een pannetje met een lange steel, ideaal voor kleinere dingen even snel in te koken, bijvoorbeeld een eitje
* een wok, een Aziatische grote pan, met een zeer groot oppervlak. Wokken is een methode die afgelopen jaren ook in de Westerse wereld enorm populair is geworden
* een kookpan, deze komen ook in vele maten, geschikt om alles in te koken ( groente enz)
Onder deze categorieën vinden we ook veel varianten, zoals een aspergepan, poffertjespan, grillpan, frituurpan enzovoort. De keuzes zijn tegenwoordig oneindig.
Hartstikke fijn natuurlijk, al die soorten, maar het maakt het kiezen voor de consument er niet gemakkelijker op.

DSC_0459

WAAR MOET JE OP LETTEN BIJ DE AANSCHAF VAN PANNEN?

Een pan is persoonlijk wordt wel eens gezegd en ik denk dat hier een kern van waarheid in schuilt, net als messen. Een mes moet je “ eigen” maken. Dat is met pannen ook een beetje zo. Iedere soort pan heeft zijn eigenschappen. Deze moeten zich kunnen aansluiten op jouw persoonlijke wensen. Ik zou bijvoorbeeld niet weten wat ik met een frituurpan zou moeten, want ik frituur niet. Maar wat ook belangrijk is, zijn factoren als:
* welk materiaal vind je prettig?
* welke warmtebron gebruik je?
* mag een pan zwaar zijn of juist licht?
* waar ga je de pannen voornamelijk voor gebruiken?
* hoe gezond en duurzaam wil jij dat je pannen zijn?
Pannen worden van verschillende materialen gemaakt. Eerder noemde ik al gietijzer, aluminium en koper, maar ze kunnen ook zijn gemaakt uit aardewerk ( tajines, römertopf) steen, ijzer, roestvrij staal ( RVS)  metaal, smeedijzer en geëmaileerd gietijzer ( Le Creuset pannen) .  Alle materialen hebben zo hun eigenschappen.
Een zeer belangrijk punt is welke warmtebron je gebruikt en of jouw gekozen pannen daarvoor geschikt zijn. We kunnen tegenwoordig niet alleen maar op gas koken, maar ook op inductie, halogeen, infra rood, elektrisch, en keramisch. Een fabrikant moet aangeven voor weke warmtebronnen zijn pannen geschikt zijn.
Er zijn loeizware pannen ( gietijzer, staal) maar ook vederlichte pannen ( keramisch) die voor mensen met spier / pols / arm en gewrichtsklachten meest geschikt zijn.
Kies vooral ook pannen uit die je gaat gebruiken. Veel mensen schaffen veel pannen aan die vervolgens stof staan te happen in de keuken. Dat is zonde en neemt ook onnodig veel ruimte in. Er zijn vele pannen-sets verkrijgbaar. Bedenk, of je deze allemaal gaat gebruiken.
Tot slot zijn duurzaamheid en de gezonde aspecten aan pannen een belangrijk punt.

WAAROM GEEN TEFLON?

Het geeft ontzettend veel gemak in de keuken tijdens het bakken, pannen met anti-aanbak-lagen. Alles glijdt goed door de pan, en het schoonmaken is een klusje van niets. Teflon is een laag, die wordt aangebracht op pannen maar ook in bakvormen. Het is de merknaam van de chemische verbinding POLYTETRAFLUORETHEEN , afgekort PTFE. Het is ontdekt in 1938 door de firma DuPoint, en in 1949 werd teflon voor het eerst commercieel in gebruik genomen.
Dit laagje is giftig. Dit geeft in de eerste en normale gebruiken niet direct een gevaar en / of risico voor de gezondheid, maar het probleem is, dat deze laagjes vrij snel loslaten. En dan wordt het wel risicovol, omdat deze in ons voedsel terecht kunnen komen.
De firma DuPoint zou de teflon met zo’n 95% hebben teruggebracht, maar er zijn geen bronnen  bekend dat dit werkelijk is gebeurd. Wel is er een schikking getroffen met de Amerikaanse overheid.
Teflon is ongezond en gelinkt aan tumoren, geboorteafwijkingen, homoniale disbalans, leverbeschadigingen, en nog een paar serieuze gezondheidsproblemen. Het kan volgens studies  zelfs zo diep doordringen in het menselijk lichaam dat PFTE bij 100% van de onderzochte navelstreng bloedsamples wordt geconstateerd 
Ook de dampen die vrijkomen van teflon zijn gevaarlijk, sowieso voor ( huis) dieren. Deze dampen komen vrij als we pannen gaan verhitten. Deze dampen worden giftig als de verhitting boven een temperatuur van 260* uitkomt. Deze norm is al ruim voldoende om vogels te doden.
Allemaal gegronde redenen om teflon voortaan te mijden. Er zijn inmiddels meer dan genoeg gezondere alternatieven in pannen en ook bakvormen. Voor bakvormen, klik hier om daar alles over te lezen. Sinds enige tijd is bekend dat perfluoroctaanzuur (PFOA), een stof die wordt gebruikt bij de productie van Teflon en het hechten van Teflon aan de pannen, giftig is en vrijkomt als het wordt blootgesteld aan hoge temperaturen (350 °C en hoger, temperaturen die je niet snel in een pan zult aantreffen omdat bakken boven 230 °C al snel voor verbranding zorgt). Deze kennis had DuPont al na de uitvinding van Teflon in 1938 maar toch was het groot nieuws de afgelopen tijd. Het nieuws dat PFOA giftig is voor vogels en ook bij mensen griepachtige verschijnselen kan veroorzaken is de start geweest van de opmars van het alternatief voor de pannen met Teflon anti-aanbaklaag: de pannen met keramische anti-aanbaklaag, in de volksmond keramische pannen genoemd ( daarover later meer)
Fabrikanten zijn al ruim voor 2015 begonnen met het uitbannen van PFOA in consumentenproducten. Eind 2013 deed de Consumentenbond een test van 20 koekenpannen met antiaanbaklaag, en in geen enkele van de 14 pannen met teflonlaag zat nog PFOA. Nu het verbod al ruim 3 jaar van kracht is, is het niet te verwachten dat er nog PFOA gebruikt wordt in teflonpannen of welke andere producten dan ook. Dus PTFE, oftewel teflon mag wel gebruikt worden, maar de gitige stof PFOA niet meer.
PTFE is wereldwijd uitgebreid onderzocht op zijn bestanddelen, en er zijn geen aanwijzingen dat er andere stoffen in zitten die schadelijk zijn voor de mens. Wel is bekend dat PTFE, oftewel teflon, heel zacht is en daardoor makkelijk slijt. Je moet dus niet met een vork of ander scherp voorwerp over een teflonlaag krassen. En daar zit de crux. We gaan vaak niet zo zorgvuldig om met onze pannen, waardoor deze laag zeer snel slijt en alsnog los kan raken.
Begin 2017 zorgde een bericht op Facebook voor verhitte discussies op social media: een vrouw zag haar vogels dood neervallen toen ze aan het koken was met een antiaanbakpan. Het verhaal van (huisdier)vogels die doodgaan van ‘teflondampen’ is niet nieuw. Er zijn inderdaad aanwijzingen dat vogels extra gevoelig zijn voor schadelijke stoffen in de lucht. Het is dan ook aan te raden om vogels zo ver mogelijk uit de buurt te houden van het fornuis. Overigens kunnen ook mensen met een long- of luchtwegaandoening last hebben van een teflonlaag die te ver verhit wordt. De klachten beperken zich dan tot tijdelijke kortademigheid. Ook om deze reden is het advies dus: nooit een teflonpan verhitten zonder dat er iets in zit.
Ik persoonlijk ben sterk van mening dat als deze schadelijke stoffen die vrijkomen al mogelijk risicovol is voor huisdieren en mensen met luchtweg-aandoeningen, deze pannen er bij mij sowieso niet inkomen. Het kan in mijn beleving nooit gezond zijn, voor niemand.
DSC_0454

WELKE MATERIALEN ZIJN ER?

Ik zweer bij geëmailleerd gietijzer. Geen goedkoop grapje en het kost dan ook heel wat jaren sparen voordat the een leuke set bij elkaar hebt. Maar voor mij is geëmailleerd gietijzer het beste wat er is. Ik heb mijn pannen nu al jaren en ze zijn nog steeds als nieuw. Naast gietijzer gebruik ik liefst roestvrij staal ( RVS) en steen. Ik gebruik bijvoorbeeld stenen schalen voor in de oven en de airfryer. Welke materialen zijn er? Ik zet de meest gebruikte op een rij.
GIETIJZER
In het buitenland worden ” onze” gietijzeren pannen ” Dutch ovens” genoemd. Hiermee worden pannen bedoeld die zijn gemaakt van gietijzer. De pannen zijn in het bezit van een dikke wand, en zijn meestal geëmailleerd en/ of afgewerkt met keramiek. De deksel sluit erg goed af, zodat er geen lucht bijkomt. Deze pannen zijn ook wel beter bekend als een braadpan. Maar er wordt inmiddels veel meer in gebakken, gekookt en gebraden dan alleen maar vlees, wat vroeger erg veel gebeurde. Gietijzer is bestand tegen zeer hoge temperaturen, waardoor deze ideaal zijn voor het dichtschroeien van vlees. Gietijzer heeft wat tijd nodig om goed heet te worden, maar heeft dan wel weer de fijne eigenschap dat het voedsel, ook als je dit koud toevoegt, zeer lang warm blijft. Gietijzer is geschikt voor vrijwel alle warmtebronnen, het heeft een zeer hoog rendement bij inductiekoken, hoger dan de meeste andere materialen.Gietijzer is zeer duurzaam, en energiebesparend materiaal. Het behoudt de warmte langdurig, wat warmte 100% herbruikbaar maakt. Gietijzer zorgt ook voor een gelijkmatige verdeling van de warmte  en heeft een optimaal behoud van voedingsstoffen. Een zeer bekend merk is Le Creuset.  Wat maakt dit merk zo bijzonder? Le Creuset maakt al sinds 1925 ( en gebruikten onze oma’s deze pannen dus ook al!) geëmailleerde pannen. Wat zo bijzonder is, is dat geen enkele pan hetzelfde is. Ieder onderdeel komt uit een éénmalig gebruikte mal . Daarnaast wordt iedere stap van het productieproces nauwkeurig handmatig gecontroleerd. Dit speciale proces maakt ook, dat deze pannen niet goedkoop zijn. Voor een gemiddelde pan met doorsnede van 24 cm betaal je al snel rond de €170 euro. Maar dan heb je wel wat, en ook voor het leven: de pannen gaan een leven lang mee. Ook biedt de fabrikant deze levenslange garantie. Het is even sparen, maar ook ik kies meestal voor deze Le Creuset pannen. Er zijn inmiddels erg veel andere, goedkopere merken op de markt voor gietijzeren pannen, zoals  Lodge. Toch  gaat mijn persoonlijke voorkeur uit naar Le Creuset, mede omdat deze pannen ook een stuk lichter zijn en daardoor wat gebruiksvriendelijker. Laat je goed informeren als je van plan bent zo’n dure pan aan te schaffen. Koop de pannen daarom ook liefst in gespecialiseerde kookwinkels, waar goed opgeleid personeel rondloopt. Bij deze gespecialiseerde kookwinkels krijg je ook een gebruiksaanwijzing mee om de pan te onderhouden. Meer lezen over gietijzeren pannen? KLIK HIER
33870898_1748660861861769_8503526734837055488_o
Je hebt dus bewerkt ( geémailleerd ) gietijzer en onbewerkt gietijzer, Onbewerkt gietijzer is relatief goedkoop. Maar het heeft dan ook wel wat meer nadelen t.o.v bewerkte gietijzeren pannen. Om te beginnen kunnen ze bij onzorgvuldig gebruik gaan oxideren en “ stinken” . Voor gebruik moet je deze onbewerkte gietijzeren panen ook inbranden met olie, om zo een laagje te maken. Het heeft veel meer onderhoud nodig. De pannen moeten regelmatig “ in de olie” worden gezet en als je de pan maar 1 x onzorgvuldig afdroogt kan de pan al gaan oxideren. Daarnaast kan het reageren op ingrediënten met een hoge zuurgraad zoals tomaten.
DSC_0413
KERAMISCH
Met keramische pannen worden metalen pannen bedoeld, die zijn voorzien van een keramische coating of anti- aanbaklaag. Je kunt het nog het beste vergelijken met een pan met een keramisch jasje. Keramiek wordt zo’n beetje gezien als het gezonde alternatief op teflon. Fabrikanten maken hun keramische pannen dan ook vaak in zilver of grijs, en niet in zwart, wat erg vaak geassocieerd wordt met teflon. Dit verduidelijkt ook zeer prettig voor een consument dat het vrijwel altijd gaat om pannen zonder giftig PFOA. Keramische pannen zijn ook wel het natuurlijke alternatief op teflon-anti aanbakpannen . De pannen zijn ook veel duurzamer en gaan veel langer mee. Veel pannen zijn gemaakt van geborsteld roestvrij staal en zijn voorzien van een keramische coating, die zeer goede anti aanbak eigenschappen heeft. Ook keramisch is zeer geschikt voor vrijwel alle warmtebronnen. Het kan zelfs in de vaatwasmachine, maar dit zou ik niet doen, met geen enkele pan overigens.  Dit kan de keramische laag stroef maken. Keramische pannen zijn iets duurder dan teflon pannen. Maar gaan net als gietijzer, veel langer mee Een veel gebruikt materiaal voor keramiek is Thermolon. Thermolon heeft de voordelen van Teflon maar niet de nadelen omdat het gemaakt is van de natuurlijke bestanddelen keramiek en titanium. Keramiek is bekend van vazen en potten, titanium is een chemisch element met een zilveren kleur dat in de natuur voorkomt en wordt bijvoorbeeld ook voor protheses gebruikt. Een mengsel van keramiek en titanium kan onder hoge druk op een pan worden gezandstraald en daarna op 2.000 °C worden verhit om het aan de pan te ‘bakken’. Titanium is heel sterk maar flexibel en goed bestand tegen zout en zuur. Keramiek wordt al duizenden jaren gebruikt voor potten en pannen om in te koken en bakken omdat het een gladde kristal-achtige structuur heeft en warmte goed kan weerstaan. Thermolon bevat dus geen PFOA (giftige stof), en natuurlijk ook geen PTFE (Teflon
Nu is de ene keramische pan de ander niet. Er zijn veel kwaliteitsverschillen te vinden. Het Thermolon wordt meest gebruikt in de industrie. Maar wil je wat stapjes verder, zijn er ook hogere kwaliteit-standaarden vindbaar, bijvoorbeeld het Zwitserse ILAG.  Deze keramische coating is zeer hard en bestand tegen hoge temperaturen. Hierdoor kan gekookt worden met een minimum aan olie of vet. Bovendien is een pan eenvoudig schoon te houden en komen er geen schadelijke stoffen vrij bij oververhitting. De keramische coatings van het Zwitserse ILAG behoren tot de meest verfijnde coatings wereldwijd . De keramisch versterkte, krasvaste antihechtlaag bestaat uit meerdere lagen, waardoor de pannen geschikt zijn voor intensief gebruik en daardoor ook veel in top-restaurants worden gebruikt. De coatings voldoen aan de eisen van de TUV/ LGA, Pannen met deze keramische coating zijn meest beste keuze haalbaar in keramisch.
7763_632152100179323_509420495_n-540x720
GREEN PANNEN
Een ” green” pan is een gezonde variant op de bekende teflon pannen. Deze pannen worden ook wel ” de nieuwe generatie pannen” genoemd. Green pannen bevatten een keramische Thermolon-laag. Thermolon heeft dezelfde werking als teflon, maar is geheel vrij van PFOA. Dit zorgt ervoor dat er geen schadelijke gassen/ stoffen vrijkomen tijdens het bakken en braden/ het gebruik van de pannen. Deze pannen vragen in productie ook zeker de helft aan minder energie, waardoor ook de C02 uitstoot met een ruime 65% verminderd. Thermolon is tevens veel beter bestand tegen hitte ( tot 450 graden) wat deze pannen een stuk duurzamer maakt, omdat deze eigenlijk niet kunnen verbranden ( mits je het wel heel erg bont maakt) Goede merken in deze categorie zijn ” green pan” , ” BK Balans + ” en Gero ” leaf”.  Een nadeel: de meeste green pannen zijn niet geschikt voor inductie koken. Ook staan ze bekend, dat ze niet een al te beste anti-aanbak-werking hebben. Dit heb ik zelf ook meerdere keren ervaren. Ik persoonlijk vind deze green-pannen daarom niet fijn in gebruik. Ze wegen ook behoorlijk zwaar.
DSC_0455
TRI PLY /  RVS
Tri-ply is een ,zoals de naam het al zo’n beetje verklapt, een drielaags-constructie en bestaat uit een buitenlaag van roestvrij staal of koper en een binnenlaag van roestvrij edelstaal, waartussen een laag versmolten aluminium is aangebracht. Dit loopt vloeiend over vanuit de bodem naar de zijkanten van de pan tot aan de rand. Tri-ply RVS of koper zorgt voor een zeer snelle opwarming van de pan en een goede warmte beheersing. Koperen varianten zijn voorzien van een beschermlaag . Voor het eerste gebruik moet je de pannen met kokend water afwassen. Het grootste voordeel van tri-ply pannen is wel dat de pannen ook aan de zijkanten heet worden en dit zorgt voor een extreem goede warmte geleiding. Dit levert een gelijkmatiger verwarming op, de kans op aanbakken is sterk verkleind en de pannen zijn zeer energiezuinig. Nadeel: ze zijn ontzettend duur. Tri ply pannen worden overigens ook veel gebruikt in de keukens van professionele restaurants. Ook werken bekende koks graag met tri ply pannen. Ze zijn, net als gietijzer vrijwel onverwoestbaar, en daarom erg duurzaam, en geschikt voor intensief gebruik. De meeste kookpannen worden gemaakt van RVS vaak in combinatie met een laag aluminium in de bodem Dit zorgt voor een ultieme warmtegeleiding en maakt vrijwel iedere pan geschikt voor inductie. RVS is zuur-bestendig, is zo goed als onderhoud-vrij, Waar RVS helaas niet zo goed tegen kan is zout. Voeg zout dan ook alleen toe als water kookt. Zoutkorrels kunnen minuscule gaatjes “ vreten” in de bodem van pannen. Met eiwitrijke producten, zoals vis, heeft een roestvrijstalen pan wat meer moeite. Het kan zeker wel, maar gebruik genoeg bloem (bij vis), olie of boter, om te voorkomen dat het product aan de pan blijft vastplakken
ALUMINIUM
100% aluminium pannen zijn nauwelijks nog verkrijgbaar, omdat deze vrij poreus zijn en ook zuren aantrekt. Er zijn pannen van onbewerkt aluminium en van geanodiseerd (gehard) aluminium. Een pan van onbewerkt aluminium zal niet je hele leven bij je blijven, maar met een koekenpan van geanodiseerd aluminium ben je wel een tijdje zoet. Omdat aluminium een enigszins poreus materiaal is, zijn pannen van onbewerkt aluminium tegenwoordig bijna altijd voorzien van een antiaanbaklaag of keramische laag. a Onbewerkte aluminium pannen zijn licht in gewicht en daarom zeer geschikt voor mensen met pols/ hand/ arm en gewrichtsklachten Het is vrij sterk materiaal en bestand tegen corrosie. Aluminium verhit razendsnel, de warmtegeleiding is supersnel, maar wordt tevens gelijkmatig verdeeld over zowel de bodem als zijkanten van de pan. Bij gebruik op gas kunnen boden vervormen waardoor de pan bijvoorbeeld ongeschikt wordt voor inductie. Ook zijn deze onbewerkte pannen minder duurzaam. Geanodiseerd aluminium heeft daar in tegen wel een veel langere levensduur. Het is slijtvast, en is twee keer sterker dan RVS. Het is geschikt voor gebruik op hogere temperaturen zoals een oven en het bevat vrijwel altijd een zeer veilige anti aanbaklaag. Aluminium is niet altijd geschikt voor alle warmtebronnen, kijk dan ook goed of jouw keuze geschikt is voor jouw warmtebron. 
 
KOPER
De favoriet van meest bekendste patissier van Nederland Rudolph van Veen. Koperen pannen worden gezien als luxe pannen. Er hangen dan ook flinke prijskaartjes aan. Koperen pannen worden veel in top-restaurants gebruikt. Koperen pannen zijn sterk, robuust en reageren extreem snel op een warmtebron. De meeste koperen pannen zijn echter niet geschikt voor inductie. De meeste koperen pannen worden vervaardigd met een 1,5 mm laagje koper, en bevat verder veel RVS. Koper is na zilver de beste metaalgeleider.  Koperen pannen moeten ‘vertind’ worden; de binnenkant moet met een laagje tin bedekt worden, omdat koper giftig is. Navraag, onder meer bij de professionele handel in horecabenodigheden Duikelman in Amsterdam, leert ons dat dat niet meer mogelijk is in Nederland. Liefhebbers laten het op reis doen in België of Frankrijk, maar de prijs is dermate fors dat je er beter ‘gewone’ pannen voor kunt kopen. Laat je dus niet verleiden tot het aanbod van bedrijven om je  pan langs elektrolytische weg te vertinnen. Dat levert zo’n dun laagje op dat het na een paar keer roeren beschadigd raakt. Een koperen pan zonder tin kan nog wel gebruikt worden voor zoete bereidingen, zoals het maken van jam en chocoladegerechten. Maar omdat dat ook in de professionele keuken weinig gebeurt, zien we koperen pannen vandaag de dag voornamelijk als decoratie. Vroeger werd koper gebruikt wegens de meer dan uitstekende geleidende eigenschappen. Tegenwoordig wordt het metaal nog steeds om die reden toegepast, maar nu (net als het nog populairdere, ook zeer geleidende) aluminium, gevat in laagjes staal. Die dure constructie vertaalt zich naar een hoge pannenprijs, maar het is het waard.
DSC_0458

MIJN KEUZES

Mijn keuze is al jaren geëmailieerd gietijzer. Deze kosten op zijn zachtst uitgedrukt een gods-vermogen per pan, maar eerlijk = eerlijk, ze zijn onverwoestbaar. En zijn zo goed als onderhoudsvrij. Ik maak ze af en toe extra schoon met een sopje. Na gietijzer zet ik RVS op de tweede plaats, gevolgd door keramische pannen.
Dit zijn voor mij uiteraard de voorkeuren. Ik kook op gas, en wil een zo duurzaam en gezond mogelijke pannencollectie verzamelen. Daarnaast heb ik gekeken naar mijn gebruik, en ik kook voornamelijk veel groente en bak mijn eigen homemade vleesvervangers. Daarvoor heb ik goede kookpannen, een goede koekenpan en een goede sauteerden voor nodig, omdat ik ok mijn sauzen zelf maak 
Maak gebaseerd op je eigen wensen de juiste keuzes. En kies voor kwaliteit-merken. Vaak is het zo dat goedkoop niet altijd betekent dat de kwaliteit ook slecht is, maar op gebied van pannen is dit wel aan de orde. Ik ben zelf door schade en schande wijzer geworden. Ik heb jarenlang goedkopere pannen gebruikt die veel ellende gaven. En mij uiteindelijk ook een godsvermogen hebben gekost als je dit bij elkaar optelt. Investeer in goede en degelijke pannen en daar hangen vaak een duur prijskaartje aan. Maar het is de investering zeker waard. 

6 Reacties op “Pannen….welke ?

  1. Hallo Monique.
    Ik ben blij met je uitleg over de pannen.
    echt heel duidelijk.
    ik ga er mee aan de slag.
    vriendelijk bedankt.

  2. Kan je makkelijk pannenkoeken bakken in een gietijzeren pan? Kan je ze m.a.w. makkelijk uit zo’n pan halen of blijven ze erin “plakken”?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *