yácon

sam_9512

Yacon is weer zo’n typische knol, waar we in Nederland nauwelijks van gehoord hebben. We komen het als verse knol dan ook erg weinig tot niet tegen in winkels en markten. Dat is best jammer, want yacon is niet alleen ontzettend gezond, maar het kan ook dienen als de perfecte vervanging voor suiker. Door de huidige gezonde trend zijn we yacon, of yakon steeds vaker gaan tegenkomen in moestuintjes, en biowinkels. Daar liggen de grote knollen in een bak vol aarde. Wat is yacon nu precies? En hoe gezond is het? Wat kun je ermee?

sam_9513

wat is yacon?

Yacon is een ondergrondse knolsoort, die zijn oorsprong vindt in Peru. Daar wordt het ook wel ” apple of the earth” genoemd. Yacon groeit en bloeit, in wel 400 varianten, grotendeels in de hooglanden van de Amazone en overlopen in de sneeuwtoppen van de oeroude Andes gebergte. Zowel de vroegere bevolking ( de oude Inca’s) als de huidige bevolking nuttigen deze knol al duizenden jaren, en yacon is daar dan net zo gewoonlijk als bij ons de aardappel is. De bloem van de yaconplant zelf lijkt nog het meest op een zonnebloem, en dat is niet zo vreemd, het is namelijk familie van de zonnebloem. De yacon plant kan tot twee meter hoog worden en de bloem kleurt prachtig geel aan het eind van het bloei- seizoen. De yacon planten groeien het gehele jaar door, en is dus niet seizoensgebonden. De plant is niet gevoelig voor plagen/ziekten en is niet winterhard. Daarom worden de knollen  vanaf eind September, voor de vorstperiode, geoogst. De knollen kun je op een koele, donkere plek erg lang bewaren. Hoe langer je de knollen bewaart, hoe zoeter ze worden. De plant procuceert, en dat is vrij uniek, twee soorten knollen. Dit zijn de zogenoemde ” broedknollen, deze zijn roodkleurig en hebben een wit groeipuntje voor de vermeerdering, en de eetknollen , die bruin/rood zijn van kleur en nog het meest lijken op de zoete aardappelen.  De broedknollen worden meestal bewaard in een gekoelde ruimte om het volgende jaar weer opnieuw te kunnen planten. Wij consumeren enkel de eetknollen. In Nederland kunnen we de yacon ook prima verbouwen, en dit gebeurt dan her en der ook in diverse moestuinen.

sam_9514

Yacon heeft een zeer bijzondere zoete smaak. Het wordt nog het meest vergeleken met een mix tussen karamel en stroop, met een vleugje bloemensmaak ( viooltjes) . Yacon wordt dan ook veel gebruikt om suiker te vervangen in de vorm van een siroop gegoten. Vooral de siroop heeft een kenmerkende karamelsmaak. De zoete smaak dankt de yacon aan de extreme hoeveelheden inuline. Sommigen vergelijken de zoete smaak ook met watermeloen.

zeer gezonde eigenschappen

Waarom yacon nog zo vreselijk onbekend en daardoor onbemind is, kunnen we ons werkelijk gaan afvragen. Zeker gezien de zeer gunstige effecten op onze gezondheid, zou yacon wel ” het gezonde voedsel” van de toekomst kunnen worden. Het heeft namelijk nogal wat prachtige voordelen:

  • het bezit zeer weinig calorieën
  • het bezit een zeer lage waarde op de glycemische index
  • yacon bezit de grootste hoeveelheid F.O.S  ( fructooligosaccharide) van alle bekende voedingsbronnen ter wereld. F.O.S is ook beter bekend onder de verzamelnaam inuline.

F.O.S , ook bekend als fructooligosaccharide,is een speciaal type fructose wat het lichaam onverteerd weer verlaat. Hierdoor vinden er nauwelijks tot geen schommelingen plaats in de bloedsuikerspiegel. Tevens zorgt F.O.S voor een prebiotische werking , in het bijzonder op de lactobaccillus  en de bifido bacterie. Deze twee dragen samen met talloze andere bacterie in ons spijsverteringsstelsel bij aan een gezond en goed werkend darmstelsel. F.O.S bezit tevens een adapterende eigenschap door de gezonde bacterie-groei te stimuleren en de schadelijke ( toxische) bacterie-groei in de darmen af te remmen. Dit laatste is extreem belangrijk, om tot een goede en maximale opname van voedingsstoffen uit ons voedsel te komen.

sam_9514

Yacon is, zoals je hierboven hebt kunnen lezen dus rijk aan F.O.S, wat beter bekend is onder de verzamelnaam inuline. Het type fructose wordt in zeer beperkte mate in het bloed opgenomen. Dit heeft vooral voor diabetici een zeer gunstige invloed. Zeker als verse rauwe knol, is yacon voor diabetes-patiënten een interessant superfood. Yacon bestaat voornamelijk uit water en inuline. Dit levert dan ook een geringere voedingswaarde op dan de knollen die zetmeel bevatten. Inuline is zeer geliefd voor de vele stammen mirco-organismen in onze ingewanden. Dit zorgt voor de prebiotische werking. Inuline wordt in de industrie vooral gebruikt als zoet en vetvervanging in laagcalorische producten. Hiervoor wordt cichorei voornamelijk ingezet. Er is gekeken, of yacon ook een mogelijk alternatief kon zijn, maar metingen gaven aan dat het gehalte in yacon te laag was voor industriële winning. Ook werd geconstateerd dat de gemiddelde ketenlengte van het molecuul inuline te kort was. Het is misschien mede hierom, dat de knol nog altijd in een vergeet hoekje zit. Het is niet al te interessant voor de industrie.

Wat kun je ermee?

Helaas is de yacon, ook wel appelwortel genoemd, als verse knol zeer zeldzaam in zijn soort op de Nederlandse markt. Je komt ze zeer zelden tegen in de biowinkel, of op de markt. Ook bieden sommige toko’s de knollen aan. Maar we moeten het helaas toch vooral nog doen met yacon in poedervorm, als siroop, en als gedroogd blad. Dit laatste, de gedroogde bladeren van de yaconplant, zou wel eens een zeer gunstige werking kunnen hebben op diabetes. Dit is echter nog niet officieel onderbouwd, en dus blijft dit twisten. De gedroogde bladeren worden gebruikt om thee van te trekken. Als poeder en siroop wordt yacon veel gebruikt als vervanger voor suiker. En het poeder wordt ook gebruikt als voedingssupplement. De knol kan rauw worden gegeten, sterker, zo profiteer je ook het meeste van alle gezonde voordelen. Omdat de yacon voor zo’n 90% uit water bestaat, heeft de knol een crunchy-bite en smaakt het fris-zoet. Je kunt de knol rauwe in blokjes verwerken in tal van gerechten als salades. Je kunt de knol ook koken, bakken en roerbakken. Hierdoor wordt de smaak wat milder.Net als de zoete aardappel, kan yacon bij overconsumptie leiden tot winderigheid en ook diaree.

sam_9515

24 Reacties op “yácon

  1. Goeden Middag Monique , we hebben op dit moment 500 planten op het land staan vanaf eind Mei, ze beginnen goed te groeien, en hopen op een goede oogst dit najaar.

    We gaan een Skal licentie aanvragen en de grond is organisch bemest vanaf de start ,en hebben alleen , Bio 1020 , gestrooid tegen emelten en andere vervelende plagen , dit =Metharizium ansophylae en = toegestaan in biologische teelten .

    Vriendelijke Groeten Theo de Groot

    • Dat klinkt super! Kun je mij wat sturen zodra er wat is volgroeid? Succes!

      • Hallo Monique, ik heb jouw een email gestuurd over de 500 Yacon planten die zijn geplant, bij Arie van der Spek in Bleiswijk, alles is behandeld met uitsluitend ,biologische mest en bio 1020 tegen grond insecten, dit =Metharizium ansophyllae.
        Maar vanwege de slechte opbrengsten van de komkommers ,het eerste half jaar ,hebben wij geen Skal aangevraagd.

        Kort na deze email kreeg mijn vrouw een zeer ernstig hart probleem, en heeft het gelukkig weer gered na een 9 uur durende operatie, ons leven stond hierdoor op zijn kop.

        Hierdoor heb ik nooit meer gereageerd op jouw email van begin Juni, en zag nu recent jouw reactie, sorry hiervoor.
        Op dit moment zijn de planten gerooid en staan bij Arie van der Spek in Bleiswijk.

        Vriendelijke Groeten Theo de Groot

  2. Hoi Monique,

    Wil je mij de gegevens geven van theo de groot coor de yacon knol verkoop voor particulier gebruik?

    Groetjes Ellen

  3. Hoi Monique,
    Regelmatig lees ik je blog en vond het leuk om te lezen. Vandaag heb ik een link op de facebook site van de stadslandbouwkas gezet over de Yacon die naar je blog gaat.
    In de kas hebben we nu 160 planten op 250 vierkante meter staan. Die gaan we de komende maanden oogsten.
    Groet
    Jan ligetnberg
    Stadslandbouwkas ” de Oude Beer” Dordrecht

    • Monique ,aller eerst de beste wensen voor het nieuwe jaar, en wij hebben de Yacon gerooid,
      ze liggen bij Arie van der Spek in Bleiswijk.

      Vriendelijke Groeten Theo de Groot

      • jij ook de beste wensen, en fijn, dat er al een verkooppunt is! Ik koop mijn yakon knollen bij de biowinkel. Warme groet!

  4. ik eet ook met enige regelmaat yacon, maar ik krijg altijd last van mijn darmen na consumptie (meestal een vijf- of zestal uur later). ik heb hetzelfde met aardperen. Zijn ze moeilijk te verwerken – en dus toch nog gezond? – voor mensen met een gevoelig spijsverteringsstelsel?

    • Dat komt denk ik door de inuline. In het FODMAP-dieet (voor mensen met PDS) staat genoemd dat dat als trigger kan werken bij PDS maar ook als je dat niet hebt, kan het zo werken bij grote hoeveelheden

  5. Ik wil graag zelf siroop maken van mijn yacon knollen, weten jullie een recept?
    Anderen jaren heb ik de yacon gedroogd met mijn voedseldroger, gaat ook erg goed

  6. Ik heb zojuist dit jaar enkele yaconplanten geoogst. Om te proberen de knollen rauw gegeten (hele dunne schijfjes), in dunne schijfjes als aardappels gebakken en ook in blokjes gesneden gekookt (lange kooktijd om ze wat zachter te krijgen). Helaas vind ik de smaak wat tegenvallen. Worden de knollen zoeter als ze langer bewaard worden?
    Ik heb ook gelezen dat van de bladeren zoete thee getrokken kan worden.
    Ik vind de thee erg bitter. Zijn er soms nog verschillende soorten?
    Wat is jullie ervaring? Bedankt voor de reactie!

    • Wiel en zijn zoon Joep van de Bool van Biologische Tuinderij de Waog in Neer (L) telen inderdaad al jaren de yacon en de zoete aardappel met zeer veel succes en verkopen die in hun winkel.

  7. Afgelopen week zaten de knollen in de Beebox, uiteraard afkomstig vanuit Nederland. Gisterenavond hebben wij ze gegeten, eerst geschild, gekookt en daarna in stukjes gesneden en gebakken met prei en kapucijners er door verwarmd. Wat een heerlijk gerecht. Iedere hap was een feestje. Ik hoop dat we deze knollen veel vaker gaan zien in Nederland.

  8. Toevallig proefde ik de Yacon op de Hiltho beurs in Horst en was meteen enthousiast! En nóg toevallige wordt hij geteeld verkocht in de bio boerderij “de Waog” in Neer!!! Ik ben helemaal happy 😊

  9. Ik had in het najaar 2016 een yacon knolsrtonk gekregen. Gisteren geoogst, was ruim 10kg.

  10. Yacon is nu te koop op de biologische markt in Drachten op donderdag.: Lokaal product uit het dorp De Veenhoop.

  11. Hallo,
    Heb de yacon vrijdag geoogst. Vandaag in schijfjes gesneden. In kokosolie gebakken en ze waren glazig en smaakte niet echt lekker. Had ik ze moeten koken vooraf zoals bij een aardappel? En hoelang moet je ze koken als je ze wilt pureren?
    Er is wel vraag naar informatie denk ik.
    Trouwens erg leuke site.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *