Melkvervangers kopen……waar moet je op letten?

Melkvervangers.😕😕
We kunnen er anno 2021 niet meer omheen. Inmiddels puilen de schappen in supermarkten uit en vallen merken over elkaar heen. Het is een winstgevende goudmijn geworden in de voedsel en levensmiddelenindustrie. Ik ben van de generatie jaren 70/80, waarin ik in de jaren 80 vegetarisch leefde ( nu inmiddels al jaren 98% veganistisch ) en ik geen koemelk dronk. Dat vond ik gewoonweg niet lekker. Ik maakte in deze periode mijn eerste stappen naar alternatieven, zoals deze melkvervangers. In die periode was er nauwelijks tot geen keuze. Het merk ALPRO was één van de eersten die deze zuivelvrije alternatieven op de Nederlandse markt introduceerden, en meer dan een sojamelk en een rijstemelk was er niet. Ik kocht zo nu en dan een pak sojamelk, want ook toen waren deze melkvervangers in guldens niet goedkoop. Toen ik via mijn studie erachter kwam, dat deze melkvervangers voor het grootste gedeelte uit water en suiker bestond, heb ik geen pak meer gekocht, en eigenlijk is dat al die tijd zo gebleven. Ik consumeer deze onzin gewoonweg niet. Ik kocht wel de pakjes zuivelvrije desserts van Alpro, ze zijn er nog steeds. Maar ook daar stopte ik mee toen ik leerde over suikers.

WAAR LET JE OP, ALS JE ECHT KANT EN KLARE MELKVERVANGERS WILT CONSUMEREN?

Ondanks mijn uitgebreide en verhelderende uitleg over wat we nu eigen werkelijk kopen als we een pak melkvervanger kopen ( KLIK HIER )  blijven veel mensen deze toch gewoon kopen. Meest gehoorde reden is dat het makkelijk is, dat zelf maken teveel gedoe en tijdrovend is, en dat melkvervangers gewoon lekkerder smaken. Al deze argumenten heb ik in mijn ARTIKEL uitgelicht. Maar toch blijven mensen het kopen, en dat is uiteraard ook helemaal prima. Iedereen beslist immers zelf wat wel / niet goed voor hen is en maakt ook op gebied van gezondheid geheel eigen keuzes. Ik hoop echter dat ik met mijn verhaal  ( KLIK HIER ) tenminste wat kennis heb kunnen doorgeven. Ik wil tevens wat adviezen geven als je ervoor kiest om kant en klare dure melkvervangers te kopen. Doe er je voordeel mee of niet.
1) WAAROM GEBRUIK JE MELKVERVANGERS?
Het is belangrijk om jezelf af te vragen waarvoor jij melkvervangers drinkt. Is het omdat je het gewoon lekker vind? Is het omdat je graag niets tekort wilt komen nu je geen koemelk meer wenst te drinken? Of is het omdat je graag meedoet met een hype? Als je melkvervangers koopt omdat je het gewoon lekker vind, kun je letten op:
de prijs, hoeveel betaal je voor wat het product inhoudelijk waard is?
– ingrediënten, zitten er suikers in, en oliën?
– hoeveel drink je per dag?
Bij de lidl kun je bijvoorbeeld al voor € 89 eurocent een liter ongezoete soja drink kopen, Dat is goedkoop, en lekker. Maar ……het bevat aardig wat aan verzadigde vetzuren door de oliën die zijn toegevoegd. Wel zijn er synthetische vitaminen en mineralen toegevoegd, die je misschien helemaal niet nodig hebt. Dit zijn dingen die je goed kunt overwegen.
2). HOEVEEL PROCENT BEVAT EEN DRINK AAN HET GECLAIMDE INGREDIËNT? 
Amandelmelk, havermelk, cashew melk, rijstemelk, erwten melk, gierstmelk…….we kunnen kiezen uit honderdsen smaakjes. Het lijkt super, maar het ene pak is het andere niet. En daar bedoel ik voornamelijk het aantal procenten van het geclaimde ingrediënt mee. Fabrikanten zijn wettelijk verplicht, om tenminste 2% uit het desbetreffende ingrediënt te laten bestaan, wat neerkomt op zeer weinig. Met name de goedkopere varianten zijn meestal gestandaardiseerd op 2%. Andere, meer luxere merken gebruiken meestal tussen de 8-16 % aan aftreksel. Dit heeft invloed op smaak, textuur en voedingswaarden. De meest goedkoopste merken bevatten meestal het minste en bestaan meest uit water. Wil je dus geen pak water kopen, dan loont het de moeite om goed te letten op het aantal procenten.
3) DURE SOORTEN BETEKENT NIET METEEN GOED/ HET BESTE
Eén van de dingen waaraan ik mij mateloos stoor wat betreft melkvervangers zijn de soms schrikbarende verkoopprijzen die fabrikanten durven te vragen. Prijzen als € 4 euro per liter zijn zelfs in supermarkten niet ongelooflijk meer te noemen. Ik kocht bij de AH bijvoorbeeld een liter PROVAMEL amandelmelk voor € 3.09. Dan zou je daar best wat van mogen verwachten. Maar inhoudelijk is het zelfs nog slechter en minder voedzaam dan een goedkoper huismerk. Provamel zet notabene de ingrediënten voorop het pak, dat vond ik nog wel het meest ironische. Meer dan water ( circa 960 ml ) 5% amandelen, een beetje zeezout en een emulgator zit er niet in, en dat zie je ook terug in de gemiddelde voedingswaarde:
Anders gezegd stelt deze amandel drank inhoudelijk niets voor, maar omdat het gaat om een hoog aangeschreven merknaam ( Provamel ) en om “ biologische mediterraanse amandelen” wordt het opeens een wel heel erg duur betaalde grap.

VEEL EIWITTEN ????  VEEL CALCIUM????

Veel mensen drinken melkvervangers daadwerkelijk ter vervanging voor koemelk. Ze zijn bang tekorten op te lopen, en zien de vervangers ook daadwerkelijk als volwaardige vervangers. Dat het ene pak het andere niet is weet je inmiddels, maar het verschilt ook enorm in voedingswaarden. Zo heeft soja en haver wat betreft natuurlijke voedingsstoffen de beste papieren. Met name soja lijkt qua voedingswaarden het meest op koemelk. Het is bijvoorbeeld net zo rijk aan eiwitten en energie als gewone koemelk. Daarnaast heeft soja als bijkomend voordeel, dat het minder verzadigde vetzuren bevat dan koemelk. Maar het bevat NIET DE VITAMINEN EN MINERALEN die in koemelk voorkomen en essentieel zijn voor ons, zoals vitamine B6, B12 en vitamine D. Qua mineralen mist het o.a calcium en ijzer. Havermelk bevat minder voedingsstoffen die gelijk zijn aan koemelk, maar scoort op de ladder van alle melkvervangers wel het hoogste onder de soja. Het bevat aardig wat vezels, wat een gunstige invloed geeft op het cholesterol gehate, maar bevat verder niet erg veel voedingsstoffen.
Sojamelk scoort op gebied van eiwitten dus hoog ( gemiddeld 3,5 gram /100 ml ) en ligt vrijwel gelijk aan het eiwitgehalte van koemelk. Het is dus een erg fijne eiwitbron voor veganisten. De overige soorten / varianten scoren bedroevend laag, zo heeft rijstmelk maar zo’n 0,3 gram / 100 ml eiwitten in huis wat neerkomt op drie liter rijmmelk drinken op een half glas melk.
Betreft mineralen ( calcium) scoort GEEN ENKEKE MELKVERVANGER hoog. Daarom wordt het veelvuldig synthetisch toegevoegd. Iets wat je zelf ook heel eenvoudig kunt toevoegen aan je eigen gemaakte melk-achtige dranken ( verderop meer ) maar ook moet je je afvragen of je al deze extra vitaminen en mineralen nodig hebt. Als je veganistisch leeft, ben je, als je het goed aanpakt, op de hoogte van de mogelijke tekorten in vitaminen en mineralen die je op kunt lopen, en slik je deze al bij in de vorm van supplementen. Als je daar bovenop ook nog eens veel van deze verrijkte producten consumeert, loop je risico op een teveel. Als je supplementen bijslikt, slik je deze meestal weg met water of een andere vloeistof. In feite doe je dan precies hetzelfde: melkvervangers zijn veredelde watertjes. Je kunt ook gewoon supplementen met water innemen als je bang bent tekorten op te lopen, daar heb je helemaal geen peperdure commerciële hippe melk-achtige drankjes voor nodig.
Sommigen vragen mij hoe het dan zit met de desbetreffende ingrediënten, zoals de amandelen, noten, granen enzovoort. Die bevatten toch ook vitaminen en mineralen???? Dat klopt. IN HUN OORSPRONKELIJKE VORM zijn deze rijk tot zeer rijk aan bepaalde en diverse vitaminen en mineralen, maar zoals je eerder hebt kunnen lezen worden melkvervangers gemaakt van water waaraan een AFTREKSEL wordt toegevoegd, dus nooit echte , hele noten / granen / rijst / peulvruchten. Alles wordt bewerkt en gefilterd, waardoor er eigenlijk niet eens sporen van vitaminen en mineralen achterblijven. Vandaar deze ook niet worden genoemd op de verpakkingen van melkvervangers die niet zijn verrijkt met synthetische vitaminen en mineralen. Stiekempjes kunnen we hier ook gerust spreken van een beetje misleiding.
Op sojadrink na stellen de meeste melkvervangers wat betreft eiwitten helemaal NIETS voor. Dat wordt zeer onderschat, zeker door veganisten die in de veronderstelling zijn in melkvervangers ook echte vervanging te vinden wat betreft voedingswaarden. Maar dat is echt een onjuistheid. De meeste en meest populairste melkvervangers halen niet eens de 1 gram / 100 ml aan eiwitten. Dit is echt belangrijk om te onthouden als je de illusie hebt dat melkvervangers eiwitrijk zijn.

WAAROM LIJKEN KANT EN KLARE MELKVERVANGERS LEKKERDER DAN HOME MADE?

Wat ik erg vaak hoor in mijn netwerk, is het feit dat velen de dure kant en klare pakken melkvervangers lekkerder vinden smaken dan als zij dit zelf maken. Dit is eenvoudig te verklaren. De melkvervangers zijn vol gestampt met smaak / kleur en geurversterkers als oliën ( romigheid ) suikers/ alias suikers als maltodextrine, en aroma’s ( zoet) en conserveringsmiddelen als zeezout en natrium zouten. Als we dit door urine zouden vermengen zouden we dit ook met smaak opdrinken. Het maakt echt niets uit waarin deze zaken worden vermengd, in welke vloeistof ook, het geeft alles smaak, geur, kleur en textuur. Heb jij je ooit eens afgevraagd, waarom een drink met maar 2% aftreksel aan het geclaimde ingrediënt toch erg romig, zoet en lekker smaakt? Juist. Ga daar maar eens over nadenken. We zijn tevens al deze E nummers gewend in al ons voedsel. Als je dan iets puurs zelf maakt zoals een havermelk, kan de smaak heel even anders zijn, maar zeker niet onsmakelijk.

DE ZUIVELVRIJE BARISTA GEKTE

Als er iets afgelopen tijd explosief in populariteit is gestegen dan zijn het wel de zuivelvrije barista “ koffiemelk” soorten. We willen opeens allemaal ook van de koffiemelk af, en als je dan vraagt wat de reden is, horen we meest “ omdat het toch ongezond is?”
Koffiemelk is inderdaad niet onder het kopje gezond te plaatsen maar we moeten ook weer niet angstig worden. Net als met alles geldt dat je koffiemelk MET MATE kunt consumeren. Het is geen product wat is bedoeld voor ons welzijn of om in leven te blijven ( al zien anderen, de echte koffie-o-holics dat vast anders 😁 ) Als we twee kopjes koffie met een “ wolkje” koffiemelk per dag drinken zijn we niet meteen zeer ongezond bezig. Het gaat om DE MATE en de HOEVEELHEDEN koffiemelk die we dagelijks gebruiken. Zuivelvrije barista melk is eigenlijk niets meer of minder dan melkvervanging waaraan veel verdikkingsmiddelen en oliën worden toegevoegd om de substantie van koffiemelk in de koffie te verkrijgen. Je kunt erg veel verzadigde vetten via deze zuivelvrije  alternatieven binnen krijgen. Qua gezonde effecten win je dus geen enkel terrein m.b.t gewone koffiemelk. Daarnaast is het ontzettend duur betaald.
Je kunt barista melk zelf maken, met je eigen homemade melk-achtige dranken. Ik heb twee verschillende recepten:
Het zal zeker de eerste keren even zoeken zijn naar de door jouw gewenste textuur, maar geef niet meteen op. Het kan je echt ontzettend veel geld en calorieën schelen. Je gebruikt veel minder olie, en de olie die je gebruikt is 100% puur en koud geperst, niet industrieel gehydrogeneerd .Hydrogenering is een chemisch proces dat plantaardige olie bij kamertemperatuur verhardt, zodat die smeerbaar wordt en gebruikt kan worden in snoep, gebak, koekjes, chips, crackers enz.Het maakt de olie nog langer houdbaar en extra bestand tegen verhitting. Een groot nadeel van dit proces is dat het transvetten produceert. Transvetten zijn (zoals vele wetenschappelijke onderzoeken onderschrijven) zeer ongezond.In Amerika moeten transvetten worden vermeld op de verpakkingslabels, maar Europa loopt hier nog op achter.

ZELF VITAMINEN EN MINERALEN / OLIEN / ZOETMIDDELEN TOEVOEGEN

Als je graag melkvervangers drinkt omdat deze zijn verrijkt met vitaminen en mineralen , hoeft zelf maken daarin geen spelbreker te zijn. Je kunt simpelweg gewoon nadoen wat in fabrieken wordt toegepast. De vitaminen die meest worden toegepast in melkvervangers zijn:
– VITAMINE B2
– VITAMINE B12
– VITAMINE D
– VITAMINE C
De meest toegevoegde mineralen zijn:
– CALCIUM
– IJZER
Dit zijn allemaal SYNTHETISCH toegevoegde vitaminen en mineralen. In de meeste biologische melkvervangers komen we geen toegevoegde vitaminen en mineralen tegen om deze reden. Biologische merken ( die je meest in de biowinkels kunt vinden ) zoeken naar natuurlijke alternatieven, maar die zijn zeer zeldzaam. Er zijn ontzettend veel variaties in het toevoegen van vitaminen en mineralen. Het ene merk voegt bijvoorbeeld alleen een vitamine B12 en D toe, de ander alleen calcium. Ook kunnen merken extra eiwitten ( poeders) toevoegen om het eiwitgehalte op te krikken. Dit kun je thuis allemaal ZELF ook aan je eigen melkachtige dranken toevoegen om het tot een vrij volwaardige melkvervanger te maken. Ik neem mijn eigen favorieten kort met je door:
VITAMINE B12 ROYAL GREEN.
Ik slik deze capsules dagelijks, en wil niets anders meer. KLIK HIER om alle achtergrond informatie te lezen. Ik gebruik op een liter homemade melk twee opengebroken capsules.. Bijkomend voordeel is dat het poeder erg lekker smaakt, en het je melk ook meteen een lekker smaakje geeft.  KLIK HIER om te bestellen. Wil je een meer uitgebreidere vitamine B complex gebruiken waar ook de vitamine B2 in voorkomt? Gebruik dan de VITAMINE B COMPLEX capsules van Royal green ( ook twee opengebroken capsules op een liter ) KLIK HIER om te bestellen.
VITAMINE D CRESSANA
Ik slik de capsules van 3000IU, KLIK HIER om alles over deze unieke vitamine D + K2 te lezen. Ik gebruik op een liter een opengebroken capsule. KLIK HIER om te bestellen

LITHOTHAMNIUM CALCIUM

Als supplement zien we steeds meer lithothamnium voorbij komen, zeker in de veganistische wereld. Wat is het precies? Het is een algje, wat voortkomt in de Noordzee en in de Atlantische oceaan. Het kan zich ontpoppen tot een gigantisch groot bed wat wordt bedekt door een roze laag van levende algjes. Alleen het loof wordt gebruikt van dit plantje. In dit roze algje zit extreem veel mineralen. Het meest calcium. Daarom wordt het tegenwoordig steeds vaker gebruikt als een plantaardig calcium supplement. De alg groeit voornamelijk op banken langs het Noordzeekanaal en is in staat om mineralen uit het zeewater op te nemen. Naast calcium is het bijvoorbeeld ook rijk aan magnesium ijzer en oligo-elementen. Lithothamium bestaat voor zo’n 95% uit mineralen waarvan het meest calcium. Hierdoor lijkt het alge ook wel op steen en het wordt dan ook wel vaak verward met koraal.  In het Engels heeft dit de toepasselijke naam “chalk weed” wat „kalkwier” betekent.  In Ierland en Engeland wordt deze alg reeds eeuwenlang gebruikt om landbouwgrond te verrijken. Het verbetert met name zure bodems. Ondertussen wordt Lithothamnium ook steeds meer gebruikt als gezondheidsproduct voor mensen. De grote beschikbaarheid van rode alg maakt het een uitstekend alternatief voor de standaard bronnen van calcium. Dertig tot vijfendertig procent van rode alg is natuurlijke calcium, waarvan 96 procent beschikbaar is om in het lichaam opgenomen te worden (bij een zuurtegraad van 1,5 pH in de maag). Ter vergelijking: oesterschelpen, die traditioneel gezien worden als de hoogste natuurlijke bron van calcium, hebben een gemiddelde beschikbaarheid van slechts 67 procent. Dit is dus aanzienlijk lager. Je kunt lithothamnium in poedervorm kopen en in tablet en capsules. In capsulevorm worden de algen onder lagere temperaturen fijngemalen tot een totaalpoeder. Zo’n capsule bevat gemiddeld 775 mg van de alg. en wordt gestandaardiseerd op 60% calciumcarbonaat. De adviezen liggen op 1-2 capsules per dag. Het poeder staat gemiddeld op zo’n 2 gram per dag. Je kunt het poeder door je voeding verwerken, bijvoorbeeld door een smoothie.
Belangrijk bij het inkopen: let op toevoegingen. Het poeder is het meest zuiver. Deze kun je kopen bij hoog aangeschreven webwinkels.
Je kunt ongeveer een dessertlepel op een liter melk gebruiken. ( binnenkort verkrijgbaar ( poedervorm )  bij Puur & Fit )
Veel melkvervangers bevatten behoorlijke hoeveelheden suiker.s Dit wordt toegevoegd maar komt ook veelal van nature voor. Ook wordt erg veel suikers onder “ aroma” of “ maltodextrine” toegevoegd. Maltodextrine wordt geschaard onder een verdikkingsmiddel / koolhydraat. Je begrijpt, dat water geen smaak heeft en het aftreksel van het geclaimde ingrediënt ook geen krachtige smaakmaker is, zeker als er maar 2% in voorkomt. Dit wordt aangevuld met smaakstoffen waaronder aroma’s en suikers. De suikers in de gemiddelde gezoete melkvervangers kunnen schrikbarend hoog zijn, en nog meer suikers bevatten dan een glas sinas. Een dingetje dus om op te letten. Let ook goed op bij de zogenaamde ONGEZOETE varianten, ook deze kunnen nog gewoon vrij veel suikers bevatten. Lees de ingrediënten en voedingswaarden.
Wil je graag een zoete melk-achtige drank maken, dan kun je aan je melk enkele druppels zuivere stevia toevoegen of gebruik een eetlepel erythritol bij het vermalen.

BIOLOGISCH ALTIJD BETER?

Alhoewel steeds meer merken een biologische variant naast hun originele melkvervangers uitbrengen, blijft de weg naar de biowinkel voor deze varianten voor de meeste mensen de enige weg. Biologische melkvervangers zijn, zowel in een biowinkel als in de supermarkten, een stuk duurder dan niet-biologische melkvervangers. Mij wordt regelmatig gevraagd waarom, en of ze gezonder zijn dan niet-biologische melkvervangers. Daar moet genuanceerd op worden geantwoord. Biologische alternatieven zijn melkvervangers die biologische ingrediënten bevatten die mogelijk zijn, zoals het geclaimde ingrediënt, en bijvoorbeeld de zoet / hulpstoffen.
Veel fabrikanten maken er iets heel erg interessants van door op de verpakking te vermelden dat er “ mediterraanse amandelen” zijn gebruikt of “ Braziliaanse noten” . Daarnaast wordt er geen “ water” vermeld, maar bijvoorbeeld “ sprankelend  / natuurlijk bronwater “. In de meeste biologische alternatieven vinden we zoals ik eerder vertelde meestal geen toegevoegde vitaminen en mineralen ( want synthetisch) en daarom moet je je bewust zijn, dat vrijwel alle biologische melkvervangers niet volledig zijn. We zien vaak zelfs maar drie ingrediënten als water, 10% haver en zeezout. Dat is uiteraard een zeer luxe, duur betaald luxe veredeld watertje.
Sommige merken voegen wel iets aan vitaminen en mineralen toe in meest natuurlijke vorm, zoals het eerder besproken lithothamnium. Echter wil dit dan niet meteen zeggen, dat zo’n melkvervanger goed een gezond is. Want ook in biologische melkvervangers vinden we vrij veel olie en suikers terug in de vorm van agavesiropen en rietsuiker. Ook hier geldt dus : GOED de ingrediënten en voedingswaarden lezen.

RESUMEREND:

* bedenk goed waarom je melkvervangers ( wilt) consumeren.

* lees altijd goed de ingrediënten en de gemiddelde voedingswaarden

* melkvervangers zijn geen goede bronnen van eiwitten

* veel melkvervangers bevatten geen toegevoegde synthetische vitaminen en mineralen

* veel melkvervangers bevatten toegevoegde en alias-suikers, wat soms erg hoog kan oplopen

* qua vervanging voor gewone koemelk is sojamelk de beste optie

* zuivel vrije barista ( koffie) melk bevat meestal erg veel hulpstoffen als industriele oliën en verdikkingsmiddelen

* wil je graag kant en klare melkvervangers consumeren, hou het gebruik MATIG, dit geldt zeker voor de verrijkte alternatieven , als je al supplementen bijslikt.

ZELF MELK-ACHTIGE DRANKEN MAKEN?

Wil je het dan eindelijk ook eens gaan proberen om zelf melk-achtige dranken te maken? Ik zet al mijn recepten hieronder voor je op een rij:

          CHEERS! 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *